مەتيۋ سيمموندس جيىرما جىلدان استام ۋاقىت بويى تاستان جانە مارماردان تاريحي ەسكەرتكىشتەردىڭ كىشكەنتاي ۇلگىسىن جاساۋمەن اينالىسادى, دەپ جازادى CNN.
اعىلشىن ءمۇسىنشىسى مەن ارت-تاريحشىسى ماڭىزدى تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنان ەرەكشە شابىت الىپ, وسى سالانى تاڭداعان. ول 1984 جىلى ونەر تاريحى بويىنشا اكادەميالىق ءبىلىم الىپ, ورتا عاسىردىڭ ارحيتەكتۋراسىنا ماماندانعان. 1991 جىلى تاس كەسۋ ونەرىن مەڭگەرىپ, سول جىلى ۇلىبريتانيانىڭ بىرنەشە تاريحي ەسكەرتكىشتەرىن رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارىنا قاتىسقان. 1996 جىلى يتالياعا كوشىپ بارىپ, ءمارماردى كەسۋ ونەرىن مەڭگەرەدى. ول قىتاي, اقش, يتاليادا وتكەن كوپتەگەن حالىقارالىق كونكۋرستاردا جەڭىسكە جەتكەن.
"مەن بەلگىلى ءبىر عيماراتتى سالۋدى ماقسات تۇتپايمىن. كوبىنەسە تاريحي كەزەڭدى تاستا ورنەكتەگىم كەلەدى. عيماراتقا قاراپ, سولاردىڭ تىلىندە سويلەپ, ءوزىمنىڭ كورگەندەرىمدى, ۇققاندارىمدى بەينەلەۋگە تىرىسامىن", دەيدى ول.
CNN-گە بەرگەن سۇحباتىندا ءمۇسىنشى تاسقا دەگەن كوزقاراسى ەرەكشە ەكەنىن ايتادى. "ادامزات ءوز تاريحىندا و باستان ءومىر ءسۇرۋ سالتى مەن كەزەڭدەردى تاستا بەينەلەگەن. ياعني, بۇل تاريحتى بولاشاققا جەتكىزۋ ءۇشىن تاپتىرماس قۇرال. الەمدەگى مادەنيەتتىڭ ءبىر ءتۇرى. ونى تابيعات ءوزى جاساعان. ءبىز تاستار ارقىلى تاريحتى بەينەلەي الامىز", دەيدى سيمموندس.
ءجۋرناليستىڭ مۇسىندەردى جاساۋعا قانشا ۋاقىت كەتەدى دەگەن سۇراعىنا ول جۇمىس تاستىڭ ولشەمىنە بايلانىستى ەكەنىن ايتادى. "مىسالى, كىشكەنتاي تاستار 2 اپتا, ارحيتەكتۋرالىق تۋىندى كۇردەلى بولسا نەمەسە تاس ۇلكەن بولسا, بىرنەشە اي ۋاقىتىم كەتۋى مۇمكىن", دەيدى ءمۇسىنشى. سونىمەن قاتار ول الدىمەن سول كەزەڭ مادەنيەتىن زەرتتەيتىنىن دە تىلگە تيەك ەتىپتى. ياعني, تاريحي كەزەڭدى جان-جاقتى قاراستىرىپ, سول ەسكەرتكىش تۋرالى وقىپ, ىزدەنۋى ءۇشىن كەيدە ءبىر جىل ۋاقىتى كەتەدى ەكەن.