بيىلعى جىل قازاق ەلى سپورتشىلارى ءۇشىن قورجىنى جۇلدەگە تولى جىل بولدى. ساڭلاقتارىمىز وليمپيادا تورىنەن ورىن الىپ, كوپتەگەن جاھاندىق جارىستاردا جارقىراپ كورىندى. وسىلايشا جىلدى جاقسى جەتىستىكتەرمەن قورىتىندىلاعالى وتىر. ءبىزدىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى سپورت جانە دەنەشىنىقتىرۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەلسيار قاناعاتوۆپەن اڭگىمەمىز وسىلار جايىندا ءوربىدى.
– ەلسيار بايمۇحامەد ۇلى, بيىلعى جىلدىڭ باستى دودالارى جايلى نە ايتار ەدىڭىز؟
– جىلدىڭ تابىستى بولعانىنا ەش كۇمان جوق. مۇنىڭ باستىسى, ريو-دە-جانەيرو قالاسىندا وتكەن XXXI جازعى وليمپيا ويىندارىندا ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراماسى جاقسى ونەر كورسەتتى. جالپى كوماندالىق ەسەپتە 17 مەدال الىپ, بۇرىنعىدان ىلگەرى كەتتىك. مۇنىڭ ءبارىن مەن ءبىرىنشى كەزەكتە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سپورتقا دەگەن قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى دەپ بىلەمىن. سونداي-اق, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق وليمپيالىق كوميتەت باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسى ءوزىنىڭ وڭ ناتيجەسىن بەردى. وزدەرىڭىز كۋا بولعانداي,تاريحتا تۇڭعىش رەت قازاقستان سپورتشىسى سۋدا جۇزۋدەن وليمپيادانىڭ التىن مەدالىن الدى. بۇعان قول جەتكىزگەن دميتري بالاندين وسىلايشا وتاندىق سپورتتىڭ ءبىر جاڭا پاراعىن ايقارا اشتى.
ءار قازاق زاڭدى تۇردە ۇمىتپەن قارايتىن بوكستان دا قۇر الاقان ەمەسپىز. دانيار ەلەۋسىنوۆ ءبىزدىڭ ءتول سالماعىمىز رەتىندە اتالىپ كەتكەن 69 كيلوعا دەيىنگى دارەجەدە تاعى دا تۋىمىزدى بيىك ۇستاي ءبىلدى. بۇعان قوسا, ادىلبەك نيازىمبەتوۆ قاتارىنان ەكىنشى رەت كۇمىس مەدال السا, ۆاسيلي لەۆيت بۇعان ءبىرىنشى رەت ەنشى تاقتى. ال ويىندار باستالاردىڭ الدىندا ءبىراز سوققى الىپ قالعان اۋىر اتلەتيكا سالاسى بۇل سىننان دا ابىرويمەن شىعىپ, ورتاق قازانعا 5 ءتۇرلى مەدال سالدى. ولاردىڭ اراسىنان بۇل جولى التىننان القا تاققان سپورتشى – اتىراۋلىق نيجات راحيموۆ شىقتى. ال جازيرا جاپپارقۇل قازاق قىزدارى اراسىنان ءبىرىنشى بولىپ كۇمىس مەدالدى قانجىعاعا بايلادى.
سوڭعى كەزدەرى ۇلكەن قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقان دزيۋدو كۇرەسىنەن دە ءۇمىتىمىز زور بولعان, وسىعان وراي ەلدوس سمەتوۆ كۇمىس مەدالمەن, وتگونتسەتسەگ گالبادراح قولا مەدالمەن ەل مەرەيىن ۇستەم ەتتى. بۇل جولى كۇرەس تۇرلەرىنەن جىگىتتەرىمىزدىڭ جولى بولماعانىمەن, قىزدار وتە جاقسى ءناتيجە كورسەتتى. جولداما العان 4 قىزىمىزدىڭ بارلىعى ۇزدىك بەستىكتەن كورىنىپ, 3-ءۋى مەدالدىڭ اۋىلىنان تابىلدى. شىنىندا 1 كۇمىس, 2 قولا مەدال الۋ – قىزدار كۇرەسىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان كورسەتكىش. ريونىڭ الدىندا عانا استانادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا ايدى اسپاننان ءبىر-اق شىعارعان بوكسشى قىزدار ويىندا دا ەڭسەمىزدى تۇسىرمەدى. ءسويتىپ, داريعا شاكىموۆا قولا مەدال الىپ ورالدى. جەڭىل اتلەت ولگا رىپاكوۆا الەمنىڭ ۇزدىك جەڭىل اتلەتتەرى ساپىندا ەكەنىن تاعى دا ءبىر مارتە دالەلدەپ, قولا مەدال ەنشىلەدى. جالپى, مەدال الماعانمەن, جوعارى ناتيجە كورسەتكەن سپورت تۇرلەرى دە بار. مىسالى, ەسكەك ەسۋدە ريوعا 13 ليتسەنزيامەن باردىق. ءبىزدىڭ سپورتشىلار ءۇشىن ۇلكەن ناتيجە جانە ولار اقتىق كەزەڭدەرگە دەيىن جەتتى.
– ريودا پاراليمپيادا ويىندارى دا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى.
– بۇعان داۋ جوق. وندا تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى العاشقى التىن مەدال الدىق. جۇزۋدەن ءزۇلفيا گابيدۋللينا 100 مەترگە ەركىن ادىسپەن جۇزۋدە الدىنا جان سالمادى. ول ءوزى جاساعان رەكوردتى 4 سەكۋندتقا جاڭارتتى.
پاۋەرليفتينگ سپورتىنان ونەر كورسەتكەن 3 سپورتشىمىزدىڭ ءبىرى – راۋشان قويشىباەۆا كۇمىستەن القا تاقتى. سونىمەن قاتار, ءجۇزۋدەن ءانۋار احمەتوۆ ەسىمدى اتلەتىمىز قولا مەدالعا ساناۋلى سەكۋند جەتپەي قالدى. پارادزيۋدو سپورتىنداعى ءۇمىتىمىزدى جايسىز كەلگەن جەرەبە بۇزدى.
– ەلسيار بايمۇحامەد ۇلى, ەلىمىزدەگى بالالار مەن ءجاسوسپىرىمدەر سپورتىنىڭ جايى تۋرالى نە ايتا الاسىز؟
– قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 438 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان سپورت مەكتەبى بار. جىل سايىن ءار وبلىستا جاڭا سپورت مەكتەپتەرى اشىلىپ جاتىر. مەنىڭ بىلۋىمشە, ناعىز سپورتشىلار قاراپايىم وتباسىلارىنان شىعادى. ءار بالا ءوزى قالاعان سپورت تۇرىمەن اينالىسۋعا تولىق قۇقىلى. وسىعان بايلانىستى اقىسىز تۇردە جۇمىس جۇرگىزەتىن سپورت مەكتەپتەرى سانىن كوپتەپ اشۋ جونىندە ماسەلە قويىلىپ كەلەدى.
تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ەلىمىزدە 63 ستاديون, 5 336 سپورت الاڭى, 1 712 سپورت زالى, 35 سپورت سارايى بوي كوتەرگەن ەكەن. 2015 جىلى رەسپۋبليكادا قولدانىستا بار 35 783 سپورت عيماراتىنىڭ 26 186-سى, سپورت مەكتەپتەرىن قوسا العاندا, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنە تيەسىلى بولسا, تەك 9 597-ءسى عانا دەنە شىنىقتىرۋ-سپورتتىق ماقساتتاعى نىساندارعا جاتادى. سونىمەن بىرگە, 2014 جىلعا قاراعاندا, سپورت عيماراتتارى سانى 857 بىرلىككە ءوستى. وڭىرلەردەن الىنعان دەرەكتەر 2014 جىلى عيماراتتار سانى 34 926 بولعانىن كورسەتسە, 2015 جىلدىڭ سوڭىندا بۇل كورسەتكىشتىڭ 35 783 نىسانعا ارتقانى بەلگىلى بولدى. 2014-2015 جىلدارى ەلىمىزدىڭ 8 وڭىرىندە 18 دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى سالىندى. بۇل جۇمىس ءالى جالعاسىن تابادى. سول سياقتى پرەزيدەنتتىك سىنامالار تاپسىرۋ جۇمىستارى دا جولعا قويىلۋ ۇستىندە. بۇل جوبانىڭ باستى ماقساتى حالىقتىڭ سپورت پەن دەنە شىنىقتىرۋعا دەگەن ىقىلاسىن ارتتىرۋ, سول ارقىلى سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋشىلاردىڭ دەڭگەيىن انىقتاۋ بولىپ تابىلادى.
– ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنە دە ەرەكشە كوڭىل بولىنە باستاعانى بايقالادى.
– دۇرىس ايتاسىز. بۇگىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنىڭ دامۋى وتە جوعارى قارقىن الىپ وتىر. ەستەرىڭىزدە بولسا, 90-شى جىلدارى بۇل بىرەن-ساران بايگە, بالۋاندار كۇرەسى سياقتى كىشىگىرىم جارىستار وتكىزىپ تۇرۋمەن شەكتەلىپ قالا بەرەتىن. ەل تاۋەلسىزدىگى ايقىندالىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ الەۋەتى ارتقان سايىن ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى قايتا جانداندىرۋعا دا ۇلكەن جول اشىلدى. وسى تۇستا كۇرەس دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن ءبىز ءۇشىن قازاق كۇرەسىنىڭ ۇلكەن بيىكتەردەن كورىنۋى – ەرەكشە جەتىستىك. «قازاقستان بارىسى», «ەۋرازيا بارىسى», «الەم بارىسى», «جاس بارىس» سياقتى ءداستۇرلى تۋرنيرلەر مەن الەم, ازيا چەمپيوناتتارىنا قاتىساتىن سپورتشىلار سانى مەن وعان دەن قويعان مەملەكەتتەر قاتارى كۇن ارتقان سايىن كەڭەيىپ كەلەدى. ات سپورتى تۇرلەرى دە قازىر ەلدىڭ ەرەكشە نازارىندا. الامان بايگەلەر, اۋدارىسپاق, كوكپاردان ازيا چەمپيوناتتارى ءوتىپ ءجۇر. تەڭگە ءىلۋ مەن قىز قۋ تولىققاندى سپورتتىق جارىسقا اينالدى. قازاقتىڭ زياتكەرلىك ويىنى – توعىزقۇمالاق ەلىمىز شەڭبەرىنەن اسىپ, ەۋروپا قۇرلىعىنا جايىلا باستادى. ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋ ءار ۋاقىتتا دا باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا