وڭتۇستىكتە «ورداباسى» قوي تۇقىمىنىڭ سانى ارتادى

وندا سپيكەر ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان اگرارلىق سەكتور ەكونوميكانىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالۋى كەرەك دەگەن تاپسىرماسىنا وراي, الداعى 4 جىلدا ياعني, 2021 جىلعا قاراي «ورداباسى» قوي تۇقىمىنىڭ سانىن 125 مىڭعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ول ءۇشىن ارنايى باعدارلامادا جاسالىپ جاتىر.  بۇگىندە باسەكەگە قابىلەتتى ورداباسى قوي تۇقىمى اۋىلشارۋاشىلىق وندىرىسىنە كەڭىنەن ەندىرىلگەن, ونىڭ جالپى سانى 75 مىڭ باستان اسسا, ال تازا تۇقىمدىلارىنىڭ سانى 36 مىڭنان اسىپ وتىر.  قازاقستاندا ەتتى-مايلى قوي شارۋاشىلىعىن تۇراقتى دامىتۋدىڭ باستى باعىتتارى بويىنشا الدىڭعى قاتارلى تاجىريبەمەن بولىسكەن نۇرادين الىباەۆ قازاقتىڭ قىلشىق ءجۇندى قۇيرىقتى قويى مەن ەدىلباي تۇقىمى جانە شەتەلدىك گيسسار تۇقىمى تەكتىك قورى نەگىزىندە ورداباسى قوي تۇقىمى جاسالىنعانىن جەتكىزدى.  «تەحنولوگيا كەشەندى كەلەسى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنان تۇرادى: زەرتتەۋ باعىتىن تاڭداۋ; باستاپقى تۇقىمداردىڭ جوعارى تىرىلەي سالماق, تەزجەتىلگىشتىك جانە بەيىمدەلۋشىلىك قاسيەتتەرىن ۇتىمدى ۇشتاستىرعان باعالى گەنوتيپتەردى الۋدىڭ ادىستەمەلەرىن تەوريالىق نەگىزدەۋ; گەنەتيكالىق الەۋەتى جوعارى جاڭا گەنوتيپتەردى كوبەيتۋدىڭ ادىستەمەسىن جاساۋ جانە ولاردىڭ قاسيەتتەرىن كەلەسى ىزباسىلىق ۇرپاقتاردا بەكىتۋ», – دەدى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ورىنباسارى.  ءباسپاسوز-كونفەرەنتسياسىنا قاتىسقان «سەرالى» شق توراعاسى س.ءابجالوۆ پەن وتىرارلىق «بەك» جشس توراعاسى ب.زۇلپىحاروۆتار جاڭا قوي تۇقىمىنىڭ ەرەكشەلىگىنە توقتالدى.  ولاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قويدىڭ كادۋىلگى قويدان ەرەكشەلىگىنىڭ ءبىرى تىرىدەي سالماعىنىڭ جوعارلىعىندا ەكەن. ماسەلەن, انالىقتار 72-85 كەلى بولسا, قوشقارلار 103,5-123 كەلىگە دەيىن بولادى. سونىمەن قاتار, جاستولدەردىڭ تەز وسىمدىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. ياعني, 4 ايلىق ەركەك قوزىلار ەتكە وتكىزۋدە 42-45 كەلى سالماق تارتىپ, سويىس شىعىمدىلىعى 52% قۇرايدى. مۇنىمەن قوسا, ونىڭ ەرەكشەلىگى ەتتى جانە ەتتى-مايلى باعىتتاعى الەمدىك قوي تۇقىمدارىمەن باسەكەلەستىگىندە.  ايتا كەتەيىك, قوي جانە قوزى ەتىن ءوندىرۋدىڭ تيىمدىلىگى ورتا ەسەپپەن 88,5% قۇرايدى. وسى ماقساتتا جاڭا تۇقىمنىڭ 12 385 اسىل تۇقىمدى مال باسى 125 قوي شارۋاشىلىعىن جۇرگىزەتىن سۋبەكتىلەرگە ساتىلدى جانە قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ايماقتارىندا وسىرىلۋدە. وسى رەتتە, «سەرالى» شارۋا قوجالىعى جىل سايىن ورداباسى قوي تۇقىمىنىڭ 1000 باسىن قازاقستاننىڭ ءارتۇرلى ايماقتارىنا جىبەرىپ وتىراتىتىن اتاپ وتكەن ءجون.