ءوندىرىس وشاقتارى كوپتەپ شوعىرلانعان ايماقتار اينالاسىنىڭ ەكولوگياسى ادەتتە الاڭداتارلىق جاعدايدا بولاتىندىعى ايان. جەتپىس جىلدان استام مىس الىبى اتانىپ كەلە جاتقان بالقاش قالاسىنىڭ توڭىرەگى سونداي قالىپتا دەمەسكە بولمايدى. وسىنداعى كاسىپورىنداردان اۋاعا كوتەرىلىپ, توپىراققا ءسىڭىپ, سۋعا شوگەتىن زالالدى زاتتار زاردابى جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا تالايدان بەرى باتىپ وتىر. سۋ دەمەكشى, ءدال ىرگەسىندەگى كولدىڭ سونىڭ سالدارىنان تازالىعى تومەندەپ, اۋماعى تارىلىپ, بالىعى ازايۋى تاعدىرىن بولجاۋسىز كۇيگە ۇشىراتپاقتىعى قوسا قاتەر.
قورشاعان ورتانى قورعاۋعا, كوپشىلىك كوڭىلىن مازالاعان ماسەلەنىڭ شەشىمىن تابۋعا قولدانباي جۇرگەن مەملەكەتتىك, قوعامدىق ءىس-شارالار از ەمەس. زاۋىتتار دا ءوز تاراپتارىنان ەكولوگيالىق تالاپتاردى ورىنداۋعا, ساقتاۋعا, جايسىز احۋالدى تۇزەپ, جاقسارتۋعا ىنتالى. ىقپالى بايقالىپ تا كەلەدى. ماسەلەن, بۇدان ءۇش جىل بۇرىن زياندى قالدىقتاردىڭ شىعارىلىمى 594 مىڭ توننا بولسا, بىلتىر 400 مىڭ تونناعا دەيىن ازايدى. مۇنىڭ ىشىندە كۇكىرت انگيدريدى سالىستىرمالى ۋاقىت ارالىعىندا 582 مىڭ توننادان 92 مىڭ تونناعا كەمىدى. بۇعان كۇكىرت قىشقىلى ءوندىرىسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. سول ارقىلى اۋا مەن سۋدى لاستاۋشى زاتتاردىڭ تارالۋى بىردەن 80 پايىزعا قىسقاردى. الايدا, ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق ساۋىعۋى ءالى دە كوپ كۇش-جىگەردى قاجەت ەتەدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بالقاش ايماعىنىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەسى ۇدايى جۇرتشىلىق نازارىندا. قازاقستان حالىقتىق كوممۋنيستىك پارتياسى باستاماشىلىعىمەن وتكەن سەنبىدە ۇيىمداستىرىلعان قوعامدىق تىڭداۋ سونىڭ ءبىرى بولدى. ونى اشقان قحكپ وك-ءنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ۆلاديسلاۆ كوسارەۆ ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىنىڭ قالىپتى جاعدايىن ساقتاۋ, قورعاۋ جىلدان جىلعا وزەكتى بولىپ وتىرعاندىعىن, بالقاشتاعى بۇل كەزەكتى شارا سوعان ارنالۋىن اتادى.
تاقىرىپتى تالقىلاۋعا قاتىسۋشىلار ءوز وي-ۇسىنىستارىن ىرىكپەي ورتاعا سالدى. وبلىستىق ەكولوگيالىق دەپارتامەنتىنىڭ باس مامانى, بالقاش قالاسى بويىنشا مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتور اينۇر تولەۋوۆانىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىنداردا ەكولوگ ماماندار بار, ارناۋلى زەرتحانالار قۇرىلعان. بىراق ناقتى جۇمىس ءناتيجەلەرى ازىرگە ونشالىقتى بايقالماي وتىرعاندىعى ايتىلىپ, وسى ورايدا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەلۋى كەرەكتىگىنە نازار اۋدارىلدى. ال تەمىرتاۋ جانە بالقاشتاعى «وتراجەنيە», «ەكوورتالىق» ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ جەتەكشىلەرى ەلەنا ۆاگانوۆا, نادەجدا پلاكسينا ءوز ءسوزدەرىندە تابيعاتتى ايالاپ, جاناشىرلىق جاساۋعا باعىتتالعان ءىس-قىزمەتكە كوپشىلىكتى جۇمىلدىرۋدىڭ, قوعامدىق قوزعالىستاردى قامتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
ماسەلەنى تالقىلاۋدا كەن قازباسى الىنعان سوڭ تاستالىپ كەتكەن شاحتالار مەن كەنىشتەر ءتوڭىرەگىن قايتادان جارامدى قالىپقا كەلتىرۋ, تابيعات قورعاۋ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ, ارشىلعان جەرلەردەن كوتەرىلەر شاڭ-توزاڭعا قالقاسىن بولارلىقتاي جان-جاعىنان جاسىل جەلەك بەلدەۋىن قۇرۋ تۋرالى ءسوز قوزعالدى. تىڭداۋدا كوتەرىلگەن ءماسەلەلەر بويىنشا قارار قابىلداندى. ول ەل ۇكىمەتى مەن پارلامەتىنە ۇسىنىلاتىن بولدى.
ايقىن نەسىپباي,
قاراعاندى وبلىسى.