ءيا, ادامدار تاعدىرىنا قاتىستى دابىل قاعاتىن قيىن جاعداي قالىپتاسىپ وتىرعانىن اشىپ ايتقان ورىندى. ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستان» دا بۇل شەكتەن شىققان جاۋاپسىزدىقتان قالىس قالا الماي, ءوزىنىڭ ءۇستىمىزدەگى جىلعى 16 شىلدە كۇنگى سانىندا «قىزبەلدەگى ەل قىزىل سۋ ءىشىپ وتىر» دەپ جانايقاي ماقالا جاريالعان بولاتىن. وندا جانگەلدين اۋدانىنىڭ قىزبەل اۋىلىن قونىستانعان تۇرعىنداردىڭ الا جازداي قىزىل سۋ ىشۋگە ءماجبۇر بولىپ, دەنساۋلىقتارىن قۇرباندىققا شالعانداي كۇيكى تىرلىك كەشىپ جاتقاندىقتارىنا جوعارى ورگانداردىڭ, اتاپ ايتقاندا, وبلىستىق, اۋداندىق اكىمدىكتەردىڭ نازارى اۋدارىلىپ, اۋىز سۋدان تارىققان, جۇدەگەن ەلدىڭ مۇڭ-زارى جەتكىزىلگەن ەدى.
سوعان وراي, مىنە, قولىمىزعا, اۋىز سۋ قۇرامىن زەرتتەۋدىڭ قورىتىندىلارى دايەكتەلگەن قۇجاتتار كەلىپ ءتۇستى. ونىڭ ءوزىن ءتيىستى ورگاندار ەمەس, 145 ادام قول قويىپ, قيىن جاعدايلارىن جازىپ جولداعان اۋىل تۇرعىندارى قاتىناۋشىدان بەرىپ جىبەرىپتى. جاز بويى جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ارقانى كەڭگە سالىپ, جايباراقاتتىققا سالىنعانىنان ءزارەزاپ بولعاندىقتارى, ەندى مىنا زەرتتەۋ قورىتىندىلارىمەن جەدەل تانىسا بەرسىن, ەل مۇددەسىن ەسكەرۋسىز تاستامايتىن ەل گازەتى «ەگەمەن» عوي, ۇكىمەت نازارىنا مۇڭىمىزدى جەتكىزەر دەپ دامەلەنگەندىكتەرىن دە اشىپ كورسەتىپ, ەكىنشى جاعىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ سەناتىنا دا ارنايى تالاپ-ءوتىنىشتەرىن قوسا جىبەرگەن ەكەن. ولاردىڭ وتىنىشىندە سونىمەن قاتار, اۋىلداعى تەلەفون بايلانىسىنىڭ دا دۇرىس جولعا قويىلماعاندىعىنا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق بىلدىرىلەدى. بۇكىل اۋىلدىڭ ماردىمسىز, جەتكىلىكسىز تەلەفون نۇكتەسىنە تەلمىرىپ قالعانى قىنجىلتادى. اۋدان ورتالىعىنان 120 شاقىرىمداعى ەلدى مەكەندە كەنەتتەن باس اۋىرىپ, بالتىر سىزدايتىن جاعدايلار دا ءجيى كەزدەسىپ جاتادى. ونىڭ ءۇستىنە اۋىز سۋدىڭ تاۋسىلمايتىن «جىرى» كەلىپ قوسىلدى دەگەندەي... مۇندايدا شۇعىل بايلانىسسىز تاعى بولمايدى عوي...
ەندى سول قۇجاتتىڭ جايىنا كەلەيىك. ونى جانگەلدين اۋداندىق مەمسانەپيدقاداعالاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى ب. جاۋلىباەۆ اۋدان اكىمى ن.تولەپوۆ پەن قىزبەل اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ە.ەدىرەسوۆكە جولداپتى. «ءسىزدىڭ سۇراۋىڭىز بويىنشا (19.07. 2011 ج.), سارىوزەن ( جالپاق جۇرت بۇل وزەندى قوڭىراۋلى دەپ اتايدى – ق.ءا.) وزەن سۋىنان جانە قۇدىق سۋىن الىپ قوستاناي وبلىستىق ساراپتاما ورتالىعىندا جانە جانگەلدين اۋداندىق ساراپتاما ورتالىعىندا تەكسەرگەندە № 1575 (27.07.2011 ج.) اۋىز سۋ زەرتتەۋ حاتتاماسى بويىنشا قۇدىق سۋىنىڭ قۇرامىندا جالپى كەرمەكتىك – 13,9, توتىعۋى – 33,5, قۇرعاق قالدىق – 1470 جوعارى دەڭگەيدە بولدى. سانەمن № 554 (28.07.2010 ج.) سايكەس اۋىز سۋعا پايدالانۋعا جارامايدى. ال سارىوزەن وزەن سۋى №1576 26.07.2011 جىلعى تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا ءتۇسى, لايلىلىعى, قوسپا زاتتار, بپك–5, حپك سايكەس كەلمەيدى. سانەمن №554 (28.07.2010 ج.) تالاپقا ساي كەلمەيدى, ياعني پايدالانۋعا جارامايدى.
قر «جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋ ءتارتىبى تۋرالى» زاڭنىڭ 12-بابىنا ءسايكەس ءوتىنىشتىڭ قاراۋ ءناتيجەسى جوعارى ورگاندا نەمەسە سوتتا شاعىمدالۋى مۇمكىن», دەلىنگەن قۇجاتتا.
اۋىز سۋدىڭ ساپاسىنا قاتىستى بۇدان ارتىق قانداي انىقتاما قاجەت؟! جاز بويى اركىم ارقالاي جولمەن اۋىز سۋدى ارقالىقتان, تاعى باسقا جاقتاردان بوشكەمەن تاسىپ ءىشىپ وتىرعان 870 ادامنىڭ ەندىگى كۇيى نە بولماق؟ قىس تا قىر استىندا تۇر. مالى مەن جانى قىسى-جازى وسى وزەننىڭ سۋىن قاتار ءىشىپ وتىراتىن بۇل ەلدى مەكەندە جەدەل تۇردە ناقتى ءىس-شارالار قولدانىلماسا, جاعداي اسقىنعان ۇستىنە اسقىنا بەرمەكشى. اۋىز سۋدى تاسىمالداپ بەرۋدى ۇيىمداستىرا ما, الدە ىرگەدەگى 30-40 شاقىرىم جەردەگى تۇششى سۋ كوزىنەن قۇبىر تارتىلىپ, ناپاقاعا كەنەلتە مە, بۇل كۇردەلى ماسەلەنىڭ شەشىمى ەندى ۇكىمەتتىڭ وزىنە تىرەلىپ تۇرعانى بايقالادى. باسقا امال جوق سەكىلدى. مەملەكەتتىك «اقبۇلاق» اۋىز سۋ باعدارلاماسىنىڭ ءتيىمدى ءبىر تەتىگىن شۇعىل ىسكە قوسۋدىڭ توتەنشە رەتى وسىندايدا قولعا الىنۋى كەرەك شىعار دەپ, ەل ءىشى ۇمىتتەنىپ وتىر.
وبلىس اكىمى س.ۆ.كۋلاگين دە حالىق تاعدىرىنا الاڭداپ, توسىن شەشىم قابىلدايدى دەگەن سەنىم زور. سونىمەن قاتار بيلىككە دەمەۋ, قولعانات بولىپ, ورتاق زالالدىڭ زارداپتارىن جەڭۋگە جاپپاي قولۇشىن بەرۋدىڭ ءمانى ايرىقشا. ماسەلەن, «ۇرپاق» قوعامدىق قورى وسىندايدا جاناشىرلىق پەن بەلسەندىلىك تانىتقانى ءجون. ەلباسى زيالى قاۋىمعا ەلىڭە بارىپ, ناقتى كومەگىڭدى جاسا دەپ باتاگوي ءسوزىن ايتىپ جاتقاندا, تۋعان جەرىنە اتاعىن بۇلداپ, شىرەنىپ, سىقىرلاپ كەلەتىن كەيبىرەۋلەر ەندى ءيىلىپ, قىزمەت ەتەتىن سىناق ءساتى تۋدى! ەكونوميكانى كوتەرەيىك, تال ەگەيىك دەپ قۇرعاق ۇرانداتقانشا, وسىناۋ ەل باسىنا تونگەن قيىندىقتى بۇعالىقتاۋعا ىسىمەن اتسالىسقاندارى قانداي عانيبەت بولماق. جالپاق جۇرت وسىنداي شالت قيمىلدى كۇتىپ وتىر.
وزەن سۋىنىڭ لاستانۋىنىڭ سەبەپ-سالدارىن تۇبەگەيلى انىقتاپ, سودان ءتيىستى قورىتىندى شىعارۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەت!
قايسار ءالىم,
قوستاناي وبلىسى,
جانگەلدين اۋدانى.