2010 جىلى قازاقستان كونستيتۋتسياسى قابىلدانعانىنا 18 جىل تولادى. ال تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ اتا زاڭى بىرنەشە قاعيداتتاردان تۇرادى. تۇجىرىمدامالىق نەگىزىنىڭ باستىسى قوعامنىڭ ساياسي تۇراقتىلىعىن, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتيدى.
قازاقستاندىق پاتريوتيزم نەگىزىن قالىپتاستىرادى. دەموكراتيالىق تاسىلمەن ۇكىمەتتىڭ, بيلىكتىڭ وزگەرىستەرىن رەفەرەندۋم نەمەسە پارلامەنتتىڭ زاڭ قابىلداۋى ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. وسى پرينتسيپتەردى بىزدەر تۇپقازىق رەتىندە ۇستاۋىمىز قاجەت. كونستيتۋتسيانىڭ تۇپكىلىكتى قاعيداسى – قازاقستاندى جان-جاقتى دامىتۋ, قوعامدى دەموكراتيالىق جولمەن العا باستىرۋ. بىزدەر دەپۋتاتتىق قىزمەتىمىزدە زاڭ جوبالارىمەن تانىسقان ساتتەن-اق ءوز ءىسىمىزدى كونستيتۋتسيامەن تىكەلەي بايلانىستىرىپ وتىرامىز.
پارلامەنتكە ۇكىمەتتەن جاڭا زاڭداردىڭ جوبالارى تۇسەدى, قولدانىستاعى زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ۇسىنىلادى. كەيدە قوعامعا اسا قاجەتتى زاڭداردى شىعارۋ ءۇشىن دەپۋتاتتار دا زاڭ جوبالارىن ازىرلەپ, باستاماشىلىق جاسايدى. سونىڭ بارلىعى اتا زاڭعا سايكەس بولۋى ءتيىس. ياعني, زاڭ شىعارۋشىلىقپەن اينالىساتىن ادامنىڭ جۇمىس ۇستەلىندە كونستيتۋتسيا جاتادى. تالقىلانىپ جاتقان زاڭ جوبالارىنا وراي ەل تۇرعىندارىنان تۇسەتىن ۇسىنىستار دا كوپ بولادى. ونى دەپۋتاتتار جۇيەلەپ, جۇمىس توبىنا ۇسىنادى. سونىڭ ىشىندە قوعامعا اسا قاجەتتىسىن, اتا زاڭعا سايكەس كەلەتىنىن قابىلدايمىز. كەيدە ازداعان تۇزەتۋدىڭ ءوزى كونستيتۋتسياعا سايكەس كەلمەي جاتسا, نەمەسە باسقا كودەكستەر مەن زاڭداردىڭ نورمالارىنا قايشى كەلگەندە, تالقىلاۋدىڭ ۇزاققا سوزىلاتىنى, پىكىرتالاستار تۋىنداپ جاتاتىنى انىق.
امەريكا قۇراما شتاتتارى ءوز كونستيتۋتسياسىنا ەكى عاسىر بويى وزگەرىس ەنگىزبەگەن ەكەن دەگەن پىكىردى ايتىپ جاتادى. امەريكا ەشكىمنىڭ بودانىندا بولعان جوق. ارينە, ءار مەملەكەتتىڭ قۇرىلعان كەزدەگى جاعدايى ءارتۇرلى بولادى. سونداي-اق, ۇستانعان باعىتتارى دا ءارتۇرلى. ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز بۇرىن كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولىپ كەلدى. ول جۇيەدەن شىعىپ, ءوز الدىنا تاۋەلسىزدىك العان تۇستا بىردەن دامىعان ەلدەردىڭ ۇستانىمىنداي تالاپتاردى قويا المايتىنى بەلگىلى. ول كەزدە كوزقاراس باسقا بولدى.. 2007 جىلى 21 مامىردا كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەردە كاسىبي ساراپشىلاردىڭ تالداۋىنان وتكىزىلەدى. دامىعان ەلدەردىڭ بىرىندە مىناداي ءبىر باپ بار ەكەن دەگەن ۇرانداعان پىكىر بويىنشا كەز كەلگەن تولىقتىرۋدى ەنگىزۋگە بولمايدى. ويتكەنى, حالقىمىز ايتقانداي, ء“ار ەلدىڭ سالتى باسقا”. ەنگىزىلەتىن تولىقتىرۋ قوعاممەن, حالىقپەن بايلانىستى بولۋى ءتيىس.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: “ەڭ باستىسى, كىم ەكەنىنە قاراماستان, ءار ادام كونستيتۋتسيا قاعيدالارىن قاتاڭ ساقتاۋعا مىندەتتى. ءبىزدىڭ ءبارىمىزدىڭ زاڭدى ءبىلۋىمىزدىڭ ماڭىزى زور. ال ولاردى ورىنداۋىمىزدىڭ ماڭىزى ودان دا زور. ونسىز ءبىزدىڭ وركەندەگەن مەملەكەت ورناتامىز, ەلىمىزدە ءتارتىپ ورناتامىز دەگەن نيەتىمىزدىڭ ءبارى بەكەر. مەملەكەت قۇرۋ ءىسى – ۇزدىكسىز پروتسەسس, ول مەملەكەت كانشا ءومىر سۇرسە, سونشا ۋاقىت جۇرگىزىلە بەرمەك”, – دەگەن ءسوزى ويىمىزدى دالەلدەي تۇسەدى.
جەكسەنباي دۇيسەباەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى