حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى – ەل ەكونوميكاسىنىڭ, دامۋىمىزدىڭ ايناسى ەكەنى جاسىرىن ەمەس. ەلىمىز كۇننەن-كۇنگە قارىشتاپ دامىپ, بيىك ارمان-ماقساتتار مەن مۇراتتارعا قول جەتكىزىپ كەلەدى. دەسەك تە, كۇن سايىن جۇمىسسىز ادامداردىڭ سانىنىڭ كوبەيۋى – باستى پروبلەما كۇيىندە قالىپ وتىر. ەلىمىزدەگى جۇمىسسىزدار مەن ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن اينالىسۋشىلارعا, تابىسى از ادامدارعا كومەك قولىن سوزۋ جونىندە مەملەكەت باسشىسى ن. نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا بيىلعى جولداۋىندا ۇكىمەت پەن ءتيىستى مينيسترلىكتەر مەن قۇزىرلى ورگاندارعا تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وسىلايشا, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى ازىرلەنىپ, اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىزىندا «نۇر وتان» پارتياسىندا كەڭىنەن تالقىلانىپ, بەكىتىلگەن بولاتىن. ەلىمىزدىڭ ەڭبەك رىنوگىنداعى قالىپتاسقان جاعدايدى وڭ شەشۋگە, يندۋستريالىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭبەك الەۋەتىن وڭتايلى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا باعدارلاما ۇكىمەت وتىرىسىندا دا تالقىلاندى. «جالپى, باعدارلامانى ناقتى جۇزەگە اسىرۋ, وندا بەلگىلەنگەن باعىتتاردى ىسكە قوسۋ باستالار تۇستا بۇل جايىندا ءالى تالاي اڭگىمەلەنەتىن بولادى. كوپ ماسەلە باعدارلاماعا قاتىساتىن حالىقتىڭ ەرىك-جىگەرىنىڭ ناتيجەسىندە شەشىمىن تاباتىندىعى ايقىن. سوندىقتان باعدارلاما ءمانىسىن ءتۇسىندىرۋ باعىتىنداعى ناسيحات ناۋقانى بەلەڭ الۋعا ءتيىس», – دەگەن پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ ءتيىستى ورىندارعا تاپسىرمالار دا بەردى.
جالپى العاندا, ۇكىمەت 2016 جىلعا قاراي باعدارلامامەن ءبىر جارىم ميلليونعا جۋىق ادامدى قامتۋدى جوسپارلاۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدەگى كەدەيلىك دەڭگەيىن 6 پايىزعا دەيىن ءتومەندەتىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن 5,5 پايىزدان اسىرماي ۇستاپ وتىرۋ مىندەتى كوزدەلۋدە. «مۇنداي كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋ ازاماتتارىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا وڭ ىقپال ەتىپ, الدىمىزداعى ستراتەگيالىق مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىز», – دەيدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گ.ابدىقالىقوۆا.
حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – جۇمىسسىزدار سانىن ازايتۋ, ولاردىڭ تۇراقتى جانە ناتيجەلى جۇمىس ورىندارىنا يە بولۋىنا جاردەمدەسۋ ارقىلى حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى مەن باسقا دا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ الدىنا ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن اينالىسۋشىلاردى, جۇمىسسىزداردى جانە تابىسى از ادامداردى انىقتاپ, ولاردى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى باعدارلامالارىنا تارتۋ, ەلىمىزدىڭ يندۋستريالاندىرۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كادرلار الەۋەتىن دامىتۋ, ەلىمىزدىڭ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ جۇيەسىن الدىعا قويىلىپ وتىرعان جاڭا مىندەتتەر اياسىندا جەتىلدىرۋ سياقتى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتتەرى قويىلدى.
ءسوز بولىپ وتىرعان وسى ماسەلەلەر ەسكەرىلە كەلە جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتى وقىتۋعا, جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا, تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ءوزىنىڭ جەكە ءىسىن اشۋدى ۇيىمداستىرىپ, وسى ىسكە جاردەمدەسۋگە ءمان بەرىلەدى, ال مۇنداي مۇمكىندىكتەر بولماعان جاعدايدا, ەكونوميكالىق ءوسۋ ورتالىقتارىنا ءوز ەركىمەن كوشۋلەرىنە قولايلى جاعداي تۋعىزىلادى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى گۇلشارا ابدىقالىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە 2,7 ملن. حالىق ءوز بەتىنشە كۇن كورەدى. 16 ملن. حالقى بار مەملەكەت ءۇشىن بۇل ايتارلىقتاي جوعارى كورسەتكىش. جاڭا باعدارلاما سول ءوزى-ءوزى اسىراپ جۇرگەن ازاماتتاردى قامتيدى. ونىڭ ىشىندە, ىزدەنۋشىلەر, از قامتىلعان ازاماتتار مەن جۇمىسسىزداردىڭ دا مۇددەسى ەسكەرىلگەن. قازىر ەلىمىزدە كەدەيلىك دەڭگەيى 8,2 پايىزدى كورسەتىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا ەل بويىنشا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى ەداۋىر ارتىپ, ول كەدەيشىلىك دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە تۇرتكى بولدى.
باعدارلاما اۋىلدىق جەرلەردە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان. سەبەبى, وڭىرلەردە تۇراقتى جۇمىس ورىندارى جوقتىڭ قاسى. ونىڭ ۇستىنە, جۇمىسسىز, ءوز بەتىنشە جۇمىس ىستەيتىندەر مەن از قامتىلعان حالىق اۋىلدا تۇرادى. بۇل باعىت اۋىلدا ءوز ءىسىن باستاپ نەمەسە كەڭەيتەم دەۋشىلەرگە وتە قولايلى. بۇل باعىتتا باستى تەتىك شاعىن نەسيە ءبولۋ بولىپ تابىلادى. 5 جىلعا دەيىن 3 ملن. تەڭگە كولەمىندە شاعىن نەسيەلەر بولىنبەك. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل قاراجات تۇتىنۋشىلىق ماقساتقا ارنالماعان. ال قاتىسام دەۋشىلەرگە تەگىن كەڭەس, بيزنەس جوسپاردى قۇرۋعا كومەك بەرىلەدى جانە تەگىن كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقي الادى. ونىڭ ءۇستىنە, جاڭا باستاعان كاسىپكەرگە ءوز ءىسىن اشۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىم قاجەت بولسا, وندا جول قۇرىلىسى, سۋ جانە جىلۋ, كارىز, تەلەفون مەن ەلەكتر جۇيەلەرىن تارتۋ كوزدەلگەن. بۇل شىعىنداردى دا ۇكىمەت وزىنە الادى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, مەملەكەتتىك باعدارلاماعا كەز كەلگەن ازامات قاتىسا الادى. بيلىك پەن بۇقارانىڭ تىلەگىن ءبىر ارناعا باستايتىن دارا جول وسى. كەرەگىڭ الدىڭدا, مۇمكىندىگىڭ قولىڭدا. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جاڭا ستراتەگيالىق باعدارلاما – بۇگىننىڭ عانا ەمەس, ەرتەڭنىڭ قامىن ويلاعان ۇزاق مەرزىمدى باعدارلاما.
ۆەنەرا تۇگەلباي.