لەۆ گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستانداعى فرانتسيانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى جان-شارل بەرتونە «ەو جانە ەۇۋ دوستاستىق كوپىرى» جوباسى اياسىندا «ەۋروپا, فرانتسيا جانە قازاقستان ءبىر-بىرىنەن نە ۇيرەنە الادى؟» اتتى تاقىرىپتا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنە ءدارىس وقىدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, جوبانىڭ العاشقى ءبولىمىن وتكەن جىلدىڭ 24 قاراشاسى كۇنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ەۋرووداق ەلشىسى نوربەر جۋستەن مىرزا باستاپ بەرگەن بولاتىن. بۇگىنگە دەيىن لاتۆيا, سلوۆاكيا, گرەتسيا, يسپانيا, گەرمانيا, فينليانديا, ۆەنگريا, ۇلىبريتانيا, رۋمىنيا, ليتۆا جانە چەحيا مەملەكەتتەرىنىڭ ەلشىلەرى ەلىمىزدە ءدارىس وقىپ, ونى داستۇرگە اينالدىرىپ كەلەدى.
بۇل ءۇردىس 2008 جىلى قازاقستان مەن فرانتسيا اراسىنداعى ستراتەگيالىق كەلىسىم جونىندەگى حاتتاماعا قول قويعاننان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. سودان بەرى ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق, ساياسي, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنداعى ارىپتەستىك بايلانىستىڭ ءجىبى ۇزىلمەگەن. بۇل ەڭ الدىمەن, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىندارلى ساياساتى مەن كورەگەندىگىنىڭ ارقاسى ەكەندىگىن اتاپ وتكەن فرانتسيا ەلشىسى جان-شارل بەرتونە ءدارىس بارىسىندا ارىپتەستىك بولعان جەردە باسقارۋشى مەن باعىنۋشىنىڭ بولماۋى كەرەكتىگىن, مۇنداي ماڭىزدى قارىم-قاتىستا اعالى-ءىنىلى دەگەن ۇعىمنىڭ ورنىنا, تەپە-تەڭدىك زاڭى ساقتالۋ كەرەكتىگىنە باسا نازار اۋداردى. سونداي-اق, ول: «قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن العانىنا 20 جىل عانا بولسا دا, وزگە دامىعان ەلدەرگە ۇلگى بولارلىقتاي باتىل قادامدار جاساي ءبىلدى. بۇل رەتتە ەۋرووداق وسى كەزەڭگە دەيىن جەتكەن جەتىستىكتەرىندە قالىپ قويماي, ارى قاراي جاڭا دامۋ جولىنا ءتۇسۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن», – دەدى ەلشى جان-شارل بەرتونە.
قازاقستانداعى فرانتسيا ەلشىسىنىڭ ءدارىسىن تىڭداعان ستۋدەنتتەر ءوز ساۋالدارىنا تۇشىمدى جاۋاپ الدى. جاستار ۇكىمەتىنىڭ بەلسەندى ستۋدەنتتەرى ەلشى جان-شارل بەرتونە مىرزاعا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اتىنان ەستەلىك سىيلىق تابىس ەتتى.
الداعى ۋاقىتتا «ەو جانە ەۇۋ دوستاستىق كوپىرى» اتتى جوباعا قاتىسۋعا شۆەتسيا, يتاليا, نيدەرلاندى, بەلگيا, پولشا مەملەكەتتەرىنىڭ ەلشىلەرى نيەتتەرىن ءبىلدىرىپ وتىر. ەۋرووداق مەملەكەتتەرىنىڭ ءتۇرلى سالالارى بويىنشا وقيتىن مارتەبەلى ەلشىلەردىڭ دارىستەرى بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسپاق.
جۇلدىز ءبايدىلدا.