– ەلمۇرات مۇقاش ۇلى, ءسىزدىڭ ەل كيكبوكسينگى تاريحىندا ءوز ورنىڭىز بار ەكەنىن جاقسى بىلەمىز. بىراق, جاقىندا ءسىزدى كəسىپقوي بوكسشىلار باتىر جۇكەمباەۆ پەن ابىلايحان قۇسايىنوۆتىڭ جانىنان كورىپ قالدىق...
– نەگىزى, ءبىز دە سپورتتى سول بوكستان باستاعانبىز. الماتى وبلىسىنداعى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنا قاراستى نۇرا اۋىلىندا بوكس ۇيىرمەسىنە بارىپ ءجۇردىم. كەيىننەن عوي كيكبوكسينگكە اۋىسقانىمىز. سوندىقتان, سوڭعى جىلدارى باسىمدىقتى وليمپيالىق سپورت تۇرىنە بەرۋدى ءجون تاۋىپ, جاستارىمىزعا ازداپ قولعابىس ەتىپ جۇرگەن جايىمىز بار.
– ەكى بوكسشىنىڭ سوڭعى جەكپە-جەكتەرىنە قاتىستى باپكەر رەتىندە بەرگەن باعاڭىز قانداي؟
– بۇل بوكس كەشىنە كوپشىلىكتىڭ كوڭىلى تولدى. باتىر ءوزىنىڭ شىنىمەن مىقتىلىعىن دəلەلدەي ءبىلدى. سەبەبى, ونىڭ قارسىلاسى وسال ەمەس ەدى. تəجىريبەلى, ءəرى اتاعى دا بار. سوعان قاراماستان, باتىردىڭ باسىمدىعى كوزگە انىق كورىنىپ تۇردى. ابىلايحان دا جارادى. جاس بولا تۇرا كəسىپقوي بوكسقا كەزدەيسوق كەلمەگەنىن اڭعارتتى. ەكەۋى دە دارىندى. باتىردىڭ جويقىن سوققىلارى, جىلدامدىعى شەتەلدىك ماماندار تاراپىنان دا ەسكەرۋسىز قالعان جوق. ابىلايحان دا سول اعاسىنىڭ ءىزىن باسىپ, جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋعا ۇمتىلىپ كەلەدى.
– باتىرمەن تانىستىق قالاي باستالعان ەدى؟
– سپورتقا جاناشىر باۋىرلارىمىزدىڭ ارقاسىندا «وسى سالادا جەتىستىككە جەتسەم, ەل ابىرويىن اسقاقتاتسام» دەگەن جاستارىمىزدىڭ قاسىنان تابىلدىق. باتىرمەن ءۇش-ءتورت جىلدان بەرى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. كەيىننەن بۇل قاتارعا ابىلايحان دا قوسىلدى.
گەننادي گولوۆكين, قانات يسلام, جانقوش تۇراروۆ سەكىلدى ءبىرتالاي بوكسشىلارىمىز مۇحيت اسىپ, قازاقتىڭ جۋان جۇدىرىعىنىڭ الەۋەتىن بايقاتىپ ءجۇر. ماسقات – جاستارىمىز دا سول اعالارىنىڭ جولىن قۋسا ەكەن دەيمىز. بۇلار ءىزىمىزدى باسار ىنىلەرىمىز عوي. بۇرىندارى باتىرلارىمىز اق نايزانىڭ ۇشىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن ەل ءۇشىن, جەر ءۇشىن قاسىق قانى قالعانشا كۇرەسسە, بۇگىنگىنىڭ باتىرلارى قازاقتىڭ اتىن جەر-جاھانعا تانىتساق دەيدى. راس, بۇگىنگى كۇندە الەم قازاقستاندى ءبىلىم, ونەر جانە سپورت سالالارىنداعى تولاعاي تابىستارى مەن بەرەكە-بىرلىگى ارقىلى تانىپ, مويىنداي باستادى. ەندەشە, وسى باعىتتى ۇستانعاندارعا نەگە كومەكتەسپەسكە؟! «اعايىننىڭ اتى وزعانشا, اۋىلداسىڭنىڭ تايى وزسىن» دەيدى عوي قازاق.
– كəسىپقوي بوكستا تاعى كىمدەرگە قولداۋ كورسەتىپ ءجۇرسىز؟
– اسقات ۋəليحانوۆتىڭ اياق الىسىنا قۋانامىز. ودان بولەك, قانات يسلام مەن جانقوش تۇراروۆقا قولدان كەلگەنشە قولداۋ كورسەتتىك, الداعى ۋاقىتتا دا كومەكەتەن ايانايىن دەپ وتىرعان جوقپىز.
– كەز كەلگەن كəسىپقوي بوكسشى اتاق-داڭقپەن قاتار مول تابىسقا كەنەلگىسى كەلەرى انىق. جالپى, باتىر مەن ابىلايحاننىڭ الدىنا قويىلعان باستى مىندەت قانداي؟
– بۇگىنگە دەيىن باتىر توعىز كەزدەسۋىنىڭ سەگىزىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. باستاماسى جامان ەمەس. دەگەنمەن, وسى جەتىستىكتىڭ وزىنە داندايسىپ كەتپەۋى كەرەك. نەگىزى, باتىر دا, ابىلايحان دا وتە قاراپايىم جىگىتتەر. باتىر اتى اڭىزعا اينالعان مۇحامەد Əلي, مەنني پاكياو نەمەسە مايك تايسون سەكىلدى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ جەتىستىكتەرىنە جەتسە, سوعان ۇمتىلسا دەيمىز. ەڭ باستىسى, بۇلاردىڭ كوزدەرىندە وت بار, ەكەۋىنىڭ دە بولاشاعى الدا. تەك, ەڭبەكقورلىقتان تانباۋ كەرەك.
كەزىندە ءوزىمنىڭ دە كۇنىنە ءۇش-ءتورت ساعات قانا ۇيىقتاپ, جاتتىعۋ جاساعان كەزدەرىم از بولعان جوق. تاڭنىڭ اتىسى, كۇننىڭ باتىسى زالدان تابىلاتىنبىز. سونىڭ ارقاسىندا ەۋروپادا, ازيادا ۇزدىك بولدىم. «مەنى جەڭەتىن قازاق ءəلى تۋعان جوق», دەپ جار سالعان əيگىلى كيكبوكسشى شابان شادمانوۆتى دا ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا جەڭدىم. ءۇش رەت əلەم بىرىنشىلىگىنە قاتىسىپ, قولا جۇلدەگەر اتاندىم. «قوياندى نامىس, ەر جىگىتتى نامىس ولتىرەدى» دەپ ايتادى. ءبىزدى دە العا, جاڭا جەتىستىكتەرگە جەتەلەگەن – نامىس. ەندى ءبىزدىڭ ىنىلەرىمىز سەرىك قوناقباەۆ اعالارى سەكىلدى وزدەرىنىڭ ەسىمدەرىن بوكس جىلناماسىنا التىن əرىپتەرمەن جازىپ قالدىرسا دەيمىز.
– باتىر مەن ابىلايحاننىڭ جەكپە-جەكتەرى شەتەلدەردە وتەدى. ال جاتتىعۋ جۇمىستارى جولعا قالاي قويىلعان؟
– Əلگىندە ايتقانداي, سپورتقا بەي-جاي قارامايتىن اعالارىمىزدىڭ ارقاسىندا جاتتىعۋلارىنا بارىپ تۇرامىز. مۇنى مەن «بولار ەلدىڭ بالاسى ءبىرىن-ءبىرى باتىر دەيدى» دەگەنگە مىسال قىلار ەدىم. كەزدەسۋلەر الدىندا وسى بوكسشىلارىمىزدىڭ قاسىنان تابىلىپ, بىلگەن-تۇيگەنىمىزبەن ءبولىسىپ, اقىل كەڭەسىمىزدى بەرەمىز. بۇل بالالاردىڭ بولاشاعىنا قاتىستى جوسپارلار از ەمەس. اللا ءسəتىن سالسا, جاستارىمىزدىڭ əلەمدىك دەڭگەيدە تانىلۋى جولىندا كوپتەگەن جۇمىستار ىستەيتىن بولامىز. ارىق ايتىپ, سەمىز شىققانعا نە جەتسىن! ىنىلەرىمىز ءبىز باعىندىرا الماعان اسۋلاردان اسسا ەكەن دەپ تىلەيمىز.
– سىزدەردەي قامقورشى اعالارى باردا, ولار ءəلى تالاي جەتىستىككە جەتەدى دەپ ويلايمىز. Əڭگىمەڭىزگە راحمەت!
مادينا اسىلبەك,
جۋرناليست