شىنى كەرەك, اناۋ «امانگەلدى» فيلمىنەن باستاۋ الىپ بۇگىنگە جەتكەن قازاق كينوسى نەبىر بۇرالاڭ جولداردى باستان وتكەرىپ كەلەدى. قانشاما بيىكتى باعىندىردى, قانشاما تالانتتى تانىتتى. دەسە دە, جۇرە تۇزەلىپ كەلە جاتقان وسى كوشتىڭ شارۋاسى ءالى دە شاش ەتەكتەن. سونىڭ ءبىرى, قازاق كينوسىنىڭ تاريحى مەن تەورياسى تۋرالى قازاقشا جازىلعان ەڭبەكتەردىڭ ازدىعى ەدى. بۇل كىتاپ سول ءبىر ولقى تۇسقا قوسىلعان قوماقتى قازىنا بولدى.
شاراعا استاناداعى زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن ونەر سالاسىنىڭ مايتالماندارى جانە جاس وسكىن ستۋدەنتتەر قاتىسىپ, مۇنداي ەڭبەكتىڭ اسا قاجەتتىلىگى جايىندا كەڭىنەن ءسوز قوزعادى. «كينونىڭ زەرتتەۋشىلەرى, سىنشىلارى بولماي, كينو باسىلىم بولماي ونىڭ بيىك بەلەستى باعىندىرۋى قيىن شارۋا. وكىنىشكە قاراي, ءبىز بۇل جاعىنان ءالى جۇتاڭبىز. بۇل سالا اسىرەسە, قازاقشا ماتەريالدار جاعىنان كەدەي. ال مىنا كىتاپ ماعان قازاق كينوسى تاريحىنىڭ دەرەكتى رەپورتاجى سەكىلدى اسەر ەتتى», دەيدى بەلگىلى كينورەجيسسەر سلامبەك تاۋەكەل.
«قازاق كينوسى تۋرالى جازىپ جۇرگەن ماماندار بار عوي, بىراق قازاقشا ويلاپ, قازاقشا جازىپ, ونىڭ پروبلەمالارىن قازاقتىلدى ورتادا كوتەرىپ جۇرگەن كاسىبي ماماندارىمىز ازشىلىق ەكەنى ايتپاساق تا تۇسىنىكتى. ءنازيرا سولاردىڭ ءبىرى. بۇل ەندى كينوسۇيەر قاۋىم مەن ىزدەنۋشى ستۋدەنتتەرگە تاپتىرمايتىن قۇرال بولدى», دەدى بەلگىلى رەجيسسەر تالعات تەمەنوۆ.
ءوز كەزەگىندە قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى «تەاتر, كينو جانە تد» فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, رەجيسسەر ساۋلەبەك اسىلحان اۆتورعا شاكىرت تاربيەلەۋمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءتۇرلى ءىس-قاعازدارىنا ارالاسا ءجۇرىپ وسىنشاما ەڭبەك تىندىرعانىنا ريزاشىلىعىن جەتكىزە وتىرىپ, ستۋدەنتتەردى ەڭبەكسۇيگىشتىككە شاقىردى.
شىندىعىندا, سوڭعى 25 جىلدا قازاق تىلىندە شىققان كىتاپتار تىم از ەكەن. «قازاق كينوسىنىڭ تاريحى» اتتى وقۋلىقتان وزگە ءماجيت بەگالين, شاكەن ايمانوۆ تۋرالى ەستەلىكتەر جيناعى, ساتىبالدى نارىمبەتوۆتىڭ جاقىندا جارىق كورگەن «كوزىمنىڭ قاراسى» سىندى ساناۋلى كىتاپتاردى عانا ەسىمىزگە تۇسىرە الدىق. ال ءنازيرا راحمانقىزىنىڭ ەڭبەكتەرى سول ساناۋلىلار ساپىندا. ول قازاقستان دەرەكتى كينوسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى, كينورەجيسسەر وراز ابىشەۆتىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى «كينورەجيسسەر وراز ابىشەۆ», «وراز ابىشەۆ» اتتى كىتاپتاردىڭ, «قازاق كينوسىنىڭ تاريحى» وقۋلىعىنداعى «قازاق دەرەكتى كينوسى» ءبولىمىنىڭ, «يستوريا يسكۋسستۆ كازاحستانا» اتتى ەكى تومدىق كىتاپتاعى «قازاق كينوسىنىڭ تاريحى» ءبولىمىنىڭ اۆتورى. كينو ونەرى تۋرالى 100-گە جۋىق ماقالالار, رەتسەنزيالار, سۇحباتتار مەن زەرتتەۋلەردىڭ اۆتورى.
بۇل كىتاپ اۆتوردىڭ جەكە قاراجاتىمەن جارىق كورىپ وتىر.
ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»