— نۇرەكە, باسقا وڭىرلەردەن جانە وبلىسىمىزدا ءتىرى مالدىڭ تاسىمالدانۋ ءتارتىبى جانە مال سويۋ نىساندارىنىڭ قازىرگى جاعدايى قانداي؟
بىرىنشىدەن, باسقا وڭىرلەردەن ءتىرى مالدىڭ تاسىمالدانۋى قر «ۆەتەريناريا تۋرالى» زاڭىنا جانە قر اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ № 7-1/496 (29.05.2015ج.) بۇيىرىعىمەن بەكىتىلگەن قاعيداعا سايكەس باقىلاۋعا الىنا وتىرىپ, جۇرگىزىلەدى. بىزگە نەگىزىنەن كورشىلەس اقتوبە, اتىراۋ, باتىس قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىنان, وعان قوسا كەيدە رەسەيدەن ءتىرى مالدار تاسىمالدانىپ, وبلىستاعى مال سويۋ نىساندارىندا سويىلادى. 2016 جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسىنا سىرتتان (باسقا ايماقتاردان) اكەلىنىپ سويىلعانى: سيىر – 14490, جىلقى – 1865, ۇساق مال – 44314, تۇيە – 1490, شوشقا – 921 باس. وبلىس ىشىنەن سويىلعانى: سيىر – 393, جىلقى – 346, ۇساق مال – 3793, تۇيە – 799 باس. سويىلعان مالدىڭ كوپشىلىگى حالىق كوپ قونىستانعان اقتاۋ, جاڭاوزەن قالالارىنىڭ جانە مۇنايلى اۋدانىنىڭ مال سويۋ نىساندارىندا سويىلىپ, ىشكى ساۋدا ورىندارىنا جىبەرىلەدى. باسقا وبلىستان (جانە وبلىس ىشىنەن) سويۋعا جىبەرىلگەن مالعا ۆەتەريناريالىق انىقتاما بەرىلىپ, ول مىندەتتى بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەگە (ەاسۋ ۆەب-پورتالىنا) ەنگىزىلەدى.
مال سويۋ نىسانىنان وندىرىلگەن ەتكە دە ۆەتەريناريالىق انىقتاما بەرىلىپ, ول دا مىندەتتى اتالعان اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزىلەدى, ياعني بۇل ماسەلە – ۆەتەريناريالىق قۇجاتتاردىڭ اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزىلۋى 2015 جىلدان بەرى قولعا الىنىپ, قازىرگى تاڭدا جولعا قويىلعان. ۆەتەريناريالىق انىقتامالار بەرۋدى جانە ونى اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزۋدى ارنايى تىزىمگە ەنگىزىلگەن, ۆەتەريناريالىق انىقتاما بەرۋگە قۇقى بار ۆەتەرينار-دارىگەرلەر جۇرگىزەدى.
ەكىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وبلىستارى تۇگەلگە جاقىن جانۋارلاردىڭ جۇقپالى اۋسىل اۋرۋى بويىنشا بۋفەرلىك ايماق ەكەندىگى, ءبىزدىڭ وبلىسقا تاسىمالدانىپ اكەلىنىپ, سويىلاتىن مالداردىڭ شىعۋ ايماقتارىندا برۋتسەللەز, تۋبەركۋلەز, نودۋليارلىق دەرماتيت, ت.ب. كوپتەگەن جۇقپالى اۋرۋلار بويىنشا قولايسىز پۋنكتتەردىڭ بار ەكەندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, باسقا ايماقتاردان تاسىمالداناتىن ءتىرى جانۋارلار تيەلگەن اۆتوكولىكتەردى ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن بىرلەسىپ باقىلاۋ جۇمىسى جولعا قويىلدى. بۇل جونىندە قازىرگى تاڭدا اۋدان, قالا ۆەتەريناريا بولىمدەرى مەن ىشكى ىستەر بولىمدەرىنىڭ 2017 جىلعا بىرىككەن ءىس-قيمىل جوسپارى دايىندالىپ, ءتيىستى جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
- اتىراۋ, ورال, اقتوبە وبلىستارىنداعى مالدار اراسىندا اۋىق-اۋىق برۋتسەلەز ىندەتى بەلگى بەرىپ تۇراتىنى بەلگىلى. جەكە مال ساتۋشىلاردىڭ كورشى وبلىستاردان تىرىلەي اكەلەتىن ۇساق, ءىرى قارا مالدارىنىڭ اۋرۋ-ساۋلىعىن قاداعالاۋدىڭ قانداي جولدارى بار؟
— دۇرىس ايتاسىز, اياقتاي ساتىلاتىن مالدىڭ اۋرۋ تاراتاتىن قاۋپى باسىم, بىراق ساتىلماۋ تۋرالى زاڭ جوق. ول ءۇشىن بەينەۋ-اقتاۋ تاس جولىنىڭ بويىنان جەكە مال تاسۋشىلاردى قاداعالايتىن بەكەت اشۋ كەرەك. جۇمىس ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلىكتە جۇزەگە اسۋى ءتيىس. سوندا بۇل ماسەلە دە جولعا قويىلادى.
- بارلىق قولدان سويىلىپ, ساتىلاتىن ەت دۇڭگىرشىكتەرى مەن, جەكە كاسىپكەرلەر ءتىزىمى بەلگىلى مە؟ ولاردىڭ حالىققا كۇندەلىكتى ۇسىنىپ وتىرعان تاۋارى (ەتى) باقىلاۋدا ما؟ ەت جانە ەت ونىمدەرىنە ساراپتامالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلە مە؟ بازارلارداعى ساتىلىپ جاتقان ەتتەردىڭ ساپاسى قانداي؟
— بىرىنشىدەن, ۆەتەريناريالىق زاڭنامالار تالابى بويىنشا, ۆەتەريناريالىق باقىلاۋعا جاتاتىن تاماق ونىمدەرىن (ەت, ءسۇت, جۇمىرتقا, بالىق, ارا بالى جانە ولاردىڭ ونىمدەرى) ۆەتەريناريالىق انىقتاماسىز تاسىمالداۋعا جانە ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما قۇجاتىنسىز ساتۋعا (وتكىزۋگە) تيىم سالىنعان. جوعارىدا ايتتىم, قازىرگى تاڭدا وبلىس بويىنشا بارلىق مال سويۋ نىساندارىندا ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما زەرتحانالارى (ۆسسز) بار, وسى نىسانداردىڭ ۆەتەرينار-دارىگەرلەرىنىڭ بەرگەن انىقتامالارىمەن جانە ۆسسز ساراپتاما قۇجاتتارىمەن ەت جانە ەت ونىمدەرى بازارلارعا تاراتىلادى.
ەكىنشىدەن, وبلىس بويىنشا ىشكى ساۋدا نىساندارىندا (بازارلاردا) بولۋعا ءتيىس ۆسسز-لار جەتىسپەيدى. بۇل ماسەلەنىڭ وبەكتيۆتى جانە سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرى بار. قازىرگى قولدانىستاعى زاڭنامالار بويىنشا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانعا ۆسسز اشۋعا قۇزىرەت بەرىلمەگەن جانە ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما قىزمەتى جارتىلاي مەملەكەتتىك مونوپوليالىق جانە جارتىلاي جەكە باسكەلەستىك ورتاعا بەرىلگەن. بىزدە ءىس جۇزىندە تولىقتاي مەملەكەتتىك ۆسسز جوق, قازىرگى ۆسسز-لار — شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى (شجق رمك) دا, جەكە كاسىپتەگىسى دە تابىس تابۋعا ء(وزىن ءوزى اسىراۋعا) قۇرىلعان, ەگەر رەنتابەلدىلىك جوق بولسا, جۇمىس ىستەي الماي, جابىلىپ قالادى. ۆسسز-لار بازار يەلەرىمەن كەلىسىم شارتپەن جۇمىس ىستەيدى, ياعني ولار بازاردا ءۇي-جاي (بولمەلەر) جالدايدى. ولاردىڭ قازىرگى تاڭداعى جالداۋ قۇنى – ايىنا 100-150 مىڭ تەڭگە. ال بۇل قاراجاتتى جانە ماماندارىنا ەڭبەكاقى تولەۋگە بازارلارداعى ساراپتامادان تۇسەتىن ءتۇسىم جەتپەيدى, ياعني ءوزىن-ءوزى اقتامايدى. قازىرگى تاڭدا ىشكى ساۋدا نىساندارى (بازارلار) ءۇشىن وبلىستا 10 ۆسسز بولۋى ءتيىس بولسا, جۇمىس ىستەپ تۇرعان ۆسسز سانى تەك 2, ولار — «ماعاش» بازارىنداعى جەكەمەنشىك ۆسسز جانە «رەسپۋبليكالىق ۆەتەريناريالىق زەرتحانا» شجق رمك فيليالىندا ورنالاسقان ۆسسز, ءبىرىنشىسى قازىردە ارەڭ كۇنەلتىپ وتىر.
بۇل ماسەلەنى قازىرگى تاڭدا شەشۋدىڭ مىناداي جولدارى بار (جانە مۇنى ءتيىستى زاڭنامالارعا وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىپ, بەكىتۋ قاجەت): ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق ساراپتاما قىزمەتىن تولىقتاي مەملەكەتتىك مونوپولياعا وتكىزۋ جانە ونىڭ زەرتحاناسىنا ءۇي-جايدى (بولمەلەردى) تەگىن بەرۋ. ەگەر بۇل ىسكە اسپاسا, ەڭ بولماعاندا اۋداندىق, قالالىق ۆەتەريناريالىق ستانسالارعا ۆسسز اشۋعا رۇقسات بەرۋ. ءبىز بىلتىردان بەرى جوعارى ورگاندارعا وسىنداي ۇسىنىستار جاساپ كەلەمىز.
دەگەنمەن, بۇل ماسەلەدە قول قۋسىرىپ, قاراپ وتىرعان جوقپىز. «رەسپۋبليكالىق ۆەتەريناريالىق زەرتحانا» شجق رمك فيليالىمەن كەلىسىمگە سايكەس, الداعى ۋاقىتتا ماڭعىستاۋ, بەينەۋ جانە قاراقيا اۋداندارىندا ۆسسز-لار اشىلاتىن بولدى.
— «ەت دەگەندە بەت بار ما؟» «ەت – ەتكە, سورپا — بەتكە» دەپ, ءوزىنىڭ ەت جەگىشتىگىن اقتاپ الاتىن قازەكەم ەت ساتۋشىلاردى كوبىرەك جاعالايدى. اقتاۋلىقتار وزدەرى تۇتىنىپ وتىرعان ەتتىڭ تەكسەرۋدەن وتكەندىگىنە سەنىمدى مە؟.
— جاسىراتىنى جوق, كەڭەستەر وداعى ىدىراعاننان كەيىن بىزدە ۆەتەريناريا سالاسىنىڭ دامۋى كەنجەلەپ قالعان بولاتىن. وسى كەزدەردە مالدى بەيبەرەكەت (اركىم ءوز اۋلاسىندا) سويۋ, ساتۋ (وتكىزۋ) ورىن الدى. بەرتىن كەلە بۇل جاعدايدى توقتاتۋ ءۇشىن جەر-جەردەن مال سويۋ نىساندارىن اشۋ قولعا الىندى. اتاپ ايتقاندا, 2011-2013 جىلدار ارالىعىندا ۆەتەريناريا ۇيىمدارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وبلىستاعى بۇرىنعى ەت كومبيناتىنان باسقا, اقتاۋ قالاسىندا — 4, جاڭاوزەن قالاسىندا — 4, بەينەۋ, تۇپقاراعان, ماڭعىستاۋ, مۇنايلى اۋداندارىندا ءبىر-بىردەن, وبلىس بويىنشا بارلىعى -12 مال سويۋ نىسانى اشىلىپ, مالداردى باقىلاۋسىز سويۋ ماسەلەسى ءبىرشاما تارتىپكە كەلتىرىلدى.
قازىرگى تاڭدا وبلىسىمىزدا شتاتىندا ۋاكىلەتتى ورگانمەن اتتەستاتتاۋدان وتكەن ۆەتەرينار-دارىگەرلەرى جانە ساراپتاما زەرتحانالارى بار, اتالعان 12 مال سويۋ نىسانى جۇمىس ىستەپ تۇر جانە ونىمدەرى ءوز اۋماقتارىنداعى ىشكى ساۋدا نىساندارىنا تاراتىلۋدا.
اقتاۋ حالقى نەگىزىنەن «ەلنار», «نۇر», «بەرەكەت», «رينگو» قاساپحانالارىندا سويىلعان كۇن سايىن تەكسەرۋدەن ءوتىپ تۇرعان ەتتى تۇتىنۋدا. ولاردا بارلىق قۇجاتتار تالاپقا ساي. سوندىقتان سەنىمدى دەپ ايتۋعا بولادى.
-ال الىس-جاقىن شەتەلدەر مەن ءوز ىشىمىزدەن تاسىمالداناتىن مۇزداتىلعان ەت جانە ەت ونىمدەرىنىڭ جاعدايى تالاپقا ساي ما؟
-بۇل ونىمدەر نەگىزىنەن اقتاۋ پورتى ارقىلى كەلەتىندىكتەن باقىلاۋ وڭاي. تاۋار كەلگەن بويدا ساراپتامادان وتكىزىلىپ, زەرتحانالاردا تەكسەرىلەدى. سودان سوڭ عانا ۆەتەرينار ماماننىڭ رۇقساتىمەن ساتىلىمعا شىعارىلادى. بۇلاردان قاۋىپتەنەتىن ەشتەڭە جوق.
— كەيبىر اڭگىمەلەرگە قاراعاندا, بازارلاردا ءتيىستى قۇجاتسىز ەت ساتىلادى جانە ءارتۇرلى جانۋارلاردىڭ ەتتەرى (مىسالى شوشقا مەن سيىردىڭ) ارالاسىپ جاتاتىن كورىنەدى؟ وسىنداي جانە باسقا ۆەتەريناريالىق زاڭنامالار تالاپتارىن بۇزۋشىلارعا قانداي شارالار قولدانىلادى؟
ارينە, ەت ساتاتىن ادامدار ءارتۇرلى, بىرەۋلەرى ۇقىپتى, ەكىنشىلەرى كەرىسىنشە دەگەندەي. ءوز باسىم ءارتۇرلى مالدىڭ ەتىنىڭ ارالاسىپ جاتقانىن كورگەن جوقپىن جانە اۋدان, قالالاردىڭ ۆەتەريناريا بولىمدەرى تاراپىنان تەكسەرۋ ناتيجەلەرىندە دە مۇنداي فاكتى انىقتالعان جوق, سوندىقتان ونى ءدال سولاي ەدى دەپ ايتا المايمىز. ال ءتيىستى قۇجاتىنسىز ەت ساتۋشىلار جانە باسقا ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق تالاپتاردى بۇزۋشىلار تەكسەرۋ بارىسىندا كەزدەسىپ قالىپ جاتادى. مۇنداي جاعدايلاردا زاڭعا سايكەس ءتيىستى شارالار قولدانىلادى. مىسالى, وتكەن جىلى اقتاۋ قالاسى بويىنشا ۆەتەريناريالىق قۇجاتتارىنسىز ەت, بالىق, شۇبات, جۇمىرتقا ساتقانى ءۇشىن ۆەتەريناريالىق ينسپەكتسياعا ۇسىنىس بەرۋ ارقىلى, 6 جەكە كاسىپكەرگە بارلىعى 636300 تەڭگە, قاراقيا اۋدانى بويىنشا ۆەتەريناريالىق قۇجاتسىز ەت تاسىمالداعانى جانە ساتقانى ءۇشىن 1 جەكە تۇلعاعا 42420 تەڭگە, جاڭاوزەن قالاسى بويىنشا ءتىرى مال تاسىمالداۋ ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن 1 جەكە تۇلعاعا 42420 تەڭگە ايىپپۇلدار سالىندى. بەينەۋ اۋدانى بويىنشا 3 جەكە تۇلعاعا نۇسقاما بەرىلىپ, كەمشىلىكتەرى تۇزەتىلدى. اقتاۋ جانە جاڭاوزەن قالالارىنداعى مال سويۋ پۋنكتىنىڭ 2 ۆەتەرينار-دارىگەرىنە ءوز مىندەتتەرىن تيىسىنشە اتقارماعاندىعى ءۇشىن ينسپەكتسياعا ۇسىنىس بەرۋ ارقىلى, بارلىعى 112100 تەڭگە ايىپپۇل سالىندى. باتىس قازاقستان جانە اقتوبە وبلىستارىنىڭ 14 ۆەتەريناريالىق دارىگەرىنە ءتىرى مالدى تاسىمالداۋ كەزىندە, ۆەتەريناريالىق انىقتامالاردى بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەگە (ەاسۋ ۆەب-پورتالىنا) ەنگىزبەگەنى ءۇشىن, سول وبلىستاردىڭ اۋماقتىق ۆەتەريناريالىق ينسپەكتسيالارىنا حات جولدانىپ, شاراسى الىندى.
— بيىلعى جىلدا جاسالۋى ءتيىس, كەزەك كۇتتىرمەيتىن قانداي ءىس-شارالار مەن جۇمىستار بار؟
بىرىنشىدەن, اۋدان, قالالاردا, اسىرەسە اقتاۋ قالاسى مەن مۇنايلى, تۇپقاراعان, قاراقيا اۋداندارىندا مەملەكەتتىك ۆەتەريناريالىق دارىگەرلەر جەتىسپەيدى. مال سويۋ, ىشكى ساۋدا جانە باسقا نىساندارعا ساۋاتتى باقىلاۋ-قاداعالاۋ جۇرگىزەتىن ماماندار وتە قاجەت.
- بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمىن قالاي تابۋعا بولادى؟
-وبلىستا ۆەتەرينار ماماندار جەتكىلىكسىز. جەكە ءبولىم بولۋعا ءتيىستى ۆەتەرينارلىق ءبولىم كاسىپكەرلىك, اۋىلشارۋاشىلىق بولىمدەرىمەن قوسىلىپ, ءبىر ءبولىم بولىپ جۇمىس اتقارىپ وتىر. ءتىپتى قازىردىڭ وزىندە وبلىس اكىمدىگىندەگى وسى ءبىر عانا ۆەتەرينارلىق بولىمدە باس ماماننان بولەك 2-3 مامان شتاتى بوس تۇر. جالعىز نۇربەرگەن مامىتوۆ دەگەن مامان قىزمەتكەر بار. ونىڭ بارلىق جۇمىستى ءبىر وزىنە يگەرۋى مۇمكىندىگىنىڭ قيىندىق تۋعىزاتىنى بەلگىلى عوي. مامان تاپشىلىعىنا ۇرىندىرىپ وتىرعان ماسەلە رەتىندە ايلىق تابىستىڭ ازدىعى مەن مەملەكەتتىك مەكەمە ماماندارىنىڭ جىل سايىنعى وتۋگە ءتيىستى اتتەستاتسيانى اتاۋعا بولادى.
وسى ماسەلەنىڭ شەشىمىن اۋدان باسشىلارى وزدەرى شەشىپ, جۇيەلەپ وتىرۋعا ءتيىس. مىسالى, بەينەۋ اۋدانى باسشىسى بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمىن تاۋىپ, اۋداندى ۆەتەرينار ماماندارمەن جەتكىلىكتى تۇردە جابدىقتاپ وتىر. بۇل ارينە, جەرگىلىكتى باسشىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىنىڭ جەمىسى.
ەكىنشىدەن, اۋداندار اراسىندا حالقى ءبىر جەرگە شوعىرلانعان, ادام سانى ەڭ كوپ مۇنايلى اۋدانىندا ارنايى تاماق بازارىن اشۋ كەرەك. بۇل جونىندە وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان اۋدان اكىمىنە ناقتى ۇسىنىستار بەرىلىپ, ونى ورىنداۋ تاپسىرىلدى.
140 مىڭ حالقى بار مۇنايلى اۋدانىندا بىردە-ءبىر ۆەتدارىگەر جوق. ۆەتبولىمشەگە مامان تۇراقتامايدى. ەت ساتىلاتىن بازار تالاپقا ساي ەمەس. ال تالاپقا ساي «ماڭعىستاۋ-3» اۋىلىنداعى «كاسىپكەرلەر پالاتاسى» بازارىنىڭ سورەسى بوس تۇر. بۇگىنگى كۇندە اۋداندا تيپتىك ازىق-ت ۇلىك بازارى جوق. اپتانىڭ ءار كۇنىندە ءار اۋىلدا وتەتىن جارمەڭكەلەردىڭ جاعدايلارى دا سىن كوتەرمەيدى. ەت ونىمدەرى تالاپقا ساي ورىنداردا ساتىلمايدى. سونىڭ ءبارى ۇيىمداستىرۋعا بولاتىن شارۋالار.
ۇشىنشىدەن, ۆەتەريناريا سالاسىن ودان ءارى دامىتۋ جانە كۇشەيتۋ ءۇشىن, باسقا بارلىق وبلىستاردا ىسكە اسىرىلعانداي جانە قر «ۆەتەريناريا تۋرالى» زاڭىنىڭ تالابىنا سايكەس, اۋدان, قالا اكىمدىكتەرىندەگى ۆەتەريناريا سالاسىن اۋىل شارۋاشىلىعى (جانە كاسىپكەرلىك) سالالارىنان اجىراتىپ, ءوز الدىنا دەربەس ۆەتەريناريا ءبولىمى ەتىپ قۇرۋ.
—وبلىستا «تالعار-ەت» جك, «وڭتۇستىك حالال تاعامدارى» جشس, «انسار حالال» جشس, «اق-نيەت» شق, «حالال ەت» جشس مەكەمەلەرى سەكىلدى الەمدىك حالال ستاندارتتارىنا ساي كونۆەيەرلىك جۇيەمەن مال سويۋ ورىندارىسالىنا ما؟
— 2016 جىلى وبلىستا جاڭا تيپتەگى 2 مال سويۋ نىسانىنىڭ (اقتاۋ قالاسىندا جانە مۇنايلى اۋدانىندا) قۇرىلىسى اياقتالىپ, قازىر پايدالانۋعا بەرىلۋ ۇستىندە جانە جاقىندا اقتاۋ قالاسى اۋماعىندا تاعى ءبىر جاڭا تيپتەگى مال سويۋ نىسانى قۇرىلىسى باستالدى.
جۋىق ارادا اشىلۋعا ءتيىس «قۇرىق-ستروي سەرۆيس» جشس-ءىنىڭ تيپتىك-اۆتوماتتى مال سويۋ پۋنكتى دايىن تۇر. «ىنتىماق» قاساپحاناسى دا بەرىلۋى ءتيىس. «نۇر» قاساپحاناسى دا جاڭادان جابدىقتالىپ جاتىر.
- كەز-كەلگەن بازاردان ساتىپ الاتىن ەتتىڭ تەكسەرۋدەن وتكەندىگى جونىندەگى كەپىلدىكتى كىمنەن الۋعا بولادى؟
- ءار جەكە ساتىپ الۋشى بازاردان الاتىن ەتىنىڭ تەكسەۋدەن وتكەندىگى تۋرالى انىقتامانى تالاپ ەتۋگە قۇقى بار.
- ەت پاۆيلوندارىن جابدىقتاپ, ۆيترينالار ورناتۋعا بولماي ما؟
- ول بازار يەسىنىڭ قۇزىرىنداعى شارۋا. حالىق تالابىن قاناعاتتاندىرۋدى ويلاسا, بارلىعى دا تالاپقا ساي جۇمىس جۇرگىزۋى كەرەك.
سۇحباتىڭىزعا راحمەت!
ءۇمىت جالەكە