كونگرەسس جۇمىسىنا امەريكا, افريكا, ەۋروپا جانە ازيا قۇرلىقتارىنان 46 ەلدىڭ دەلەگاتتارى, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ۇلتتىق كۇرەستىڭ ارداگەرلەرى مەن بەلگىلى ماماندار قاتىستى.
كونگرەستە اۋەلى فەدەراتسيانىڭ پرەزيدەنتى سەرىك توكەەۆ بايانداما جاسادى. ول ۇلتتىق كۇرەسىمىز الەمدىك ارەناعا شىعىپ, جەر جۇزىنە تانىلا باستاعان كەزدەن بەرى اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى ايتىپ بەردى. سەرىك ادام ۇلى ءوز سوزىندە ءتول كۇرەسىمىزدىڭ سوڭعى كەزدەرى شارتاراپقا كەڭىنەن تانىلعانىن, ودان 30 ەلدە فەدەراتسيالاردىڭ اشىلىپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن 7 الەم, 11 ازيا, 3 ەۋروپا مەن افريكا چەمپيوناتى, 3 الەم كۋبوگى مەن كوپتەگەن حالىقارالىق جارىستاردىڭ وتكىزىلگەنىن, ال بيىل تۇڭعىش رەت قازاق كۇرەسىنەن جابىق عيماراتتاعى ازيا ويىندارىندا بەلدەسۋلەردىڭ بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاق كۇرەسىن الەمدىك ارەناعا شىعارۋ وڭايعا سوققان جوق. ءبىز بار كۇشىمىزدى جۇمىلدىرىپ, قارجىلىق جانە باسقا دا قيىندىقتارعا مويىماي, شەتەلدىك مامانداردى كوپتەپ تارتۋعا كۇش سالدىق. تەك حالىقارالىق جارىستار ۇيىمداستىرۋمەن شەكتەلمەي, الەم مويىنداعان بەلدى ۇيىمداردىڭ نازارىن اۋدارۋعا تىرىستىق. سونىڭ ناتيجەسىندە, قازاق كۇرەسى 2010 جىلى فيلا-نىڭ تولىق مۇشەسى بولىپ قابىلداندى. قازىر ۇلتتىق كۇرەسىمىز بويىنشا بارلىق بەلدەسۋلەر UWW (بىرىككەن كۇرەس الەمى) اياسىندا وتەدى. وسىنىڭ ءبارى ءتول كۇرەسىمىزدى جەر ءجۇزىنىڭ تورىنە شىعارۋ ءۇشىن جاساعان جانە جاساپ جاتقان جۇمىستارىمىزدىڭ جەمىسى.
ءبىزدىڭ سوڭعى كەزدەگى تاعى ءبىر جەتىستىگىمىز – كۇرەسىمىزدىڭ جابىق عيماراتتاعى ازيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا قوسىلۋى. بۇل بىلە – بىلسەك, ۇلكەن جەڭىسىمىز. ەندى ءبىز كەلەسى جىلى وتەتىن جازعى ازيادانىڭ كىلەمىنە بالۋاندارىمىزدىڭ شىعۋى ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. اماندىق بولسا بۇل كۇنگە دە جەتەمىز, – دەدى ول.
ودان ءارى ول 2010-2016 جىلداردا قازاق كۇرەسىن يۋنەسكو تانىپ, مويىنداۋى ءۇشىن قىرۋار شارۋانىڭ اتقارىلعانىن, بىلتىر كۇرەسىمىزدىڭ اتالعان حالىقارالىق ۇيىمنىڭ 11-سەسسياسىندا «ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرا» تىزىمىنە ەنگەنىن, بۇل وقيعانىڭ تاريحىمىزدا تاسقا قاشالىپ ماڭگى ساقتالىپ قالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– قازاق كۇرەسى يۋنەسكو قاناتىنىڭ استىنا كىرۋى ءۇشىن ەڭ اۋەلى حالىقارالىق جاۋىنگەرلىك ونەر وداعى (WoMAU) مويىنداۋى قاجەت ەكەن. ونىڭ اكادەمياسى وڭتۇستىك كورەيادا ورنالاسقان. سوندىقتان, ءبىز 2010 جىلدان باستاپ التى جىل قاتارىنان چحۋندجۋعا, WoMAU سەسسياسىنا ماماندارىمىزدى جىبەرىپ وتىردىق. ولار كۇرەسىمىزدى ناسيحاتتاپ, حالىقارالىق جاۋىنگەرلىك ونەر وداعىنىڭ تانىپ, ءبىلۋىنە زور ىقپال ەتتى. تاريحي ماڭىزى زور بۇل شاراعا ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانى قورعاۋ جونىندەگى قازاق ۇلتتىق كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى حانزادا ەسەنوۆا, يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ باس حاتشىسى اسەل وتەگەنوۆا كوپ ۇلەس قوستى. ءسويتىپ, بىلتىر ەفيوپيادا بولعان يۋنەسكو-نىڭ 11-سەسسياسىنا ءمادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ سپورت كوميتەتىنەن ءاسيا امانباەۆا مەن نۇرلىبەك ەرماعامبەتوۆ ارنايى قاتىسىپ, 17 مەملەكەتتىڭ داۋىس بەرۋى ءناتيجەسىندە قازاق كۇرەسى ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرا تىزىمىنە كىردى. بۇل تاريحي وقيعا ەلىمىزگە ۇلكەن ابىروي اكەلدى, – دەدى س.توكەەۆ.
كونگرەستە سەرىك ادام ۇلى فەدەراتسيانىڭ سوڭعى 13 جىلداعى جۇمىسىن جان-جاقتى بايانداپ بولعاننان كەيىن, ءوزىنىڭ ورنىن باسقا ادامعا تاپسىراتىنىن جەتكىزدى.
ءسويتىپ, فەدەراتسيانىڭ جاڭا باسشىسى بولىپ ەلىمىزگە بەلگىلى ازامات, سپورت جاناشىرى يسلام ابىشەۆ سايلاندى. ول بۇعان دەيىن ۇيىمنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى قىزمەتىن اتقارعان. ال سەرىك توكەەۆتى دەلەگاتتار فەدەراتسيا باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەتىپ سايلادى. سونداي-اق, نۇرلىبەك ەرماعامبەتوۆ ۇيىمنىڭ باس حاتشىسى قىزمەتىن اتقاراتىن بولىپ شەشىلدى.
جيىندا فەدەراتسيانىڭ جاڭا پرەزيدەنتى وزىنە ارتىلعان سەنىم ءۇشىن العىسىن ءبىلدىرىپ, قازاق كۇرەسىن دامىتۋعا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسايتىنىن ايتتى. ودان كەيىن ۇيىمنىڭ قۇرمەتتى پرەزيدەنتى قاجىمقان ءماسىموۆ ءسوز الىپ, ءتول ونەرىمىزگە ارقاشان تىلەكشى بولىپ, قازاق كۇرەسىن دامىتۋعا قولدا بار كومەكتىڭ ءبارىن جاسايتىنىن مالىمدەدى.
كونگرەستىڭ سوڭىندا ۇلتتىق كۇرەسىمىزدىڭ دامۋىنا قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ باس حاتشىسى اسەل ەركەنقىزى وتەگەنوۆا, افريكا قۇرلىعى قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى حۋسەين ناركەر, ازيا فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى تامبولي ومارمۇحتار, ەۋروپا فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى سيروپ ادرەاسيان, قازاق كۇرەسىنەن ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى ەستەك ەرلان, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى عايني سەيدىلداەۆ پەن 2013 جىلعى الەمنىڭ ابسوليۋتتىك سالماقتاعى چەمپيونى ماقسات مازىباەۆ ماراپاتتالدى.
داستان كەنجالين,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا