17 ساۋىردە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ (قحا) مۇشەلەرىن قابىلدادى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
قابىلداۋعا پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۆلاديمير بوبروۆ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى ەرالى توعجانوۆ, سونداي-اق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى يۋري تيموششەنكو, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتىنان سايلانعان ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جانە «جاڭا قازاقستان» دەپۋتاتتىق توبىنىڭ مۇشەلەرى قاتىستى.
كەزدەسۋدە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆ ءسوز سويلەدى.
ەڭ الدىمەن سىزدەردى قازاقستاننىڭ جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگانىنا كەلۋلەرىڭىزبەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاپ, قازاقستان حالقىنىڭ اسسامبلەياسى سياقتى اسا ماڭىزدى جانە بارلىق ەتنوستاردى توپتاستىرۋشى ينستيتۋتتىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەنىنە ريزاشىلىعىمدى بىلدىرگىم كەلەدى, دەدى ءسوزىنىڭ باسىندا و.مۇحامەدجانوۆ. سودان كەيىن توراعا بۇل كەزدەسۋدىڭ ەلباسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۋىردا عانا بولىپ وتكەن سايلاۋداعى تاماشا جەڭىسىنىڭ ءىزىن الا ءوتىپ وتىرعانىنىڭ ەرەكشە ءمانى بار ەكەنىنە نازار اۋداردى. ەكونوميكاسى سەرپىندى دامۋشى جانە حالىقارالىق بەدەلى جوعارى جاس مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جەكە ۇلەسى قازاقستاندىقتاردىڭ لايىقتى باعاسىنا يە بولدى. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ دامۋى, شىنىمەن دە, تاڭعالدىرارلىق. ءبىر عانا مىسال, ءىجو 1994 جىلمەن سالىستىرعاندا 2011 جىلى 12 ەسە ءوستى, ياعني جان باسىنا شاققاندا 700 اقش دوللارىنان 9 مىڭ اقش دوللارىنا جەتتى, نەمەسە 13 ەسە ارتتى. جۇرگىزىلگەن تالداۋ تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جيىرما جىلى ىشىندە بىردە-ءبىر ەل مۇنداي تاڭعالارلىق ناتيجەلەرگە قول جەتكىزە الماعانىن كورسەتەدى. ازيانىڭ ءوزىمىز ءجيى ايتاتىن جەدەل دامىعان ەلدەرىنىڭ ءبىرى – سينگاپۋر تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى 20 جىلى ىشىندە ءوزىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ كولەمىن 4 ەسە عانا ۇلعايتا الدى. ەل ەكونوميكاسىنا 122 ميلليارد دوللاردان استام شەتەل ينۆەستيتسياسى تارتىلدى, دەدى ورال بايعونىس ۇلى.
توراعا ءسوزىن ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك قارقىندى دامۋدا, بۇگىنگى كۇنى 2,5 ميلليوننان استام قازاقستاندىق وسى سالادا جۇمىس ىستەيدى, دەپ جالعاستىردى. ال مەملەكەت ولارعا قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن مۇمكىن بولعاننىڭ ءبارىن جاساۋدا. سونىڭ ناتيجەسىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندار شىعاراتىن ءونىم كولەمى ەلىمىزدەگى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ جيىنتىق كولەمىنىڭ 32%-ىنا جەتىپ وتىر. ءبۇكىلالەمدىك بانكتىڭ 2010 جىلعى بايانداماسىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بيزنەستىڭ مۇددەلەرى جولىندا رەفورمالار جاساۋ جونىنەن كوشباسشى دەپ تانىلدى. الەۋمەتتىك سالانىڭ دامۋىنا ۇلكەن ءمان بەرىلىپ وتىر. وتكەن ون جىلدىڭ وزىندە ەلىمىزدەگى ورتاشا جالاقى 5,5 ەسە ءوستى. بۇعان قوسا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ زەينەتاقىلاردىڭ ءمولشەرى 30% ارتتىرىلدى, ال ەكىنشى جارتىجىلدىقتان باستاپ ءشاكىرتاقىلار جانە بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى وسىنداي مولشەرگە ارتتىرىلاتىن بولادى.
و.مۇحامەدجانوۆ سونداي-اق ەلىمىزدەگى تۇرعىن ءۇي, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى جەتىستىكتەرگە توقتالىپ, بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارعا تابىستى ءتوراعالىق ەتكەنىمىزدى, ەتىپ وتىرعانىمىزدى ءجانە ەتەتىنىمىزدى اتاپ كورسەتتى. قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە قازاقستان قوعامىندا باسىم بولىپ وتىرعان ساياسي كوزقاراستاردىڭ تۇگەلىن دەرلىك بىلدىرەتىن 10 ساياسي پارتيا جۇمىس ىستەيتىنىن, 18 مىڭنان استام ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار تىركەلگەنىن, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ دا جەدەل دامىپ وتىرعانىن كولدەنەڭ تارتتى. سايلاۋ ءناتيجەلەرى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىن, سونداي-اق كەلىسىم, تۇراقتىلىق جانە تاعاتتىلىق نەگىز بولعان ىرگەلى قۇندىلىقتارىمىزعا حالىقتىڭ ادال ەكەندىگىن دە كوز جەتكىزە دالەلدەگەنىنە ەكپىن ءتۇسىردى. وسىنىڭ ءبارى قوعامدا ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم ورناتۋ جونىندەگى بىرەگەي ءۇلگىنى جاساپ, ويداعىداي جۇزەگە اسىرا العان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ دانا ءارى ويلاستىرىلعان ساياساتىنىڭ ءناتيجەسى دەسەك, اسىرا ايتقاندىق بولمايدى, دەدى توراعا. سونىمەن قاتار, بىرلىككە, ءتۇسىنىستىككە نەگىز بولىپ وتىرعان العىشارتتار تۋرالى كەڭىنەن اڭگىمەلەدى. پارلامەنتتىڭ «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلداعانىن ايرىقشا اتاپ وتە كەلىپ, جالپى زاڭ شىعارماشىلىق جۇمىس, «نۇر وتان» فراكتسياسىنىڭ قىزمەتى جايىندا جان-جاقتى ماعلۇمات ۇسىندى.
و.مۇحامەدجانوۆ ءسوزىنىڭ سوڭىندا كەزدەسۋدىڭ ەلىمىز تاريحىنىڭ اسا ماڭىزدى كەزەڭىندە ءوتىپ جاتقانىن – تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ جيىرماسىنشى جىلىنا اياق باسقانىمىزدى ايتتى. بۇل جىلداردىڭ وڭاي بولماعانىن, سوندىقتان دا بۇگىنگى كۇنى قول جەتكىزگەن تابىستارىمىز ءۇشىن ماقتانۋعا تولىق قۇقىمىز بار ەكەنىن ايرىقشا اتادى. ارينە, توقمەيىلسۋدەن اۋلاقپىز, ويتكەنى الدا ءالى تالاي جۇمىستار كۇتىپ تۇرعانىن بىلەمىز. سىزدەرگە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XVII سەسسياسىنىڭ جۇمىسىندا تابىس تىلەيمىن جانە اسسامبلەيا مەن پارلامەنت ءماجىلىسى اراسىنداعى جەمىستى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى جالعاستىرۋعا سەنىم ارتامىن, دەدى توراعا.