كەيدە «قولىمنىڭ سۇعاناقتىعى بار» دەپ قالجىڭدايمىز. وعان شىنىمەن سەنىپ قالاتىندار دا از ەمەس. دەگەنمەن, قولىمىزدا ۇستاپ تۇرعان قالامساپتى قالتاعا سالىپ, ەمىن-ەركىن كەتىپ قالاتىن ادەتىمىز بار. ءاسىلى, بۇل كاسىبي ادەت بولسا كەرەك. ويتكەنى, جازۋ-سىزۋعا بەيىم جۇرتتىڭ كوپشىلىگى وزگەنىڭ قالامسابىن بايقاماي الىپ كەتە بەرەدى. وسىنى مەڭزەپ الگى ءازىلدى ايتامىز عوي. ال ءسىز جاڭا جىلدىق شىرشانى بەزەندىرگەن ويىنشىقتاردى ۇرلاعان ادامدى كوردىڭىز بە؟ ءبىز كوردىك.
وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن جارىم تۇندە الدەبىر ازامات قىزىلوردا قالاسىنىڭ ورتالىق الاڭىندا ورنالاسقان شىرشادان ويىنشىق ۇرلاعان. ونى قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنىڭ كەزەكشى-ينسپەكتورى بەينەكامەرا ارقىلى بايقاپ قويعان. وزىنە بەلگىلەنگەن اۋماقتى شولۋ بارىسىندا ورتالىق الاڭدا ورنالاسقان شىرشانىڭ ويىنشىقتارىن ۇرلاپ, جەكە اۆتوكولىگىنە ءمىنىپ, وقيعا ورنىنان ءىزىن سۋىتپاق بولعان ازاماتتى بىردەن بايقاعان ينسپەكتور بىردەن جاعىمسىز جاعداي تۋرالى حابارلايدى. وقيعا ورنىنا دەرەۋ پوليتسيا جاساعى جىبەرىلىپ, ناتيجەسىندە 1982 جىلى تۋعان قالا تۇرعىنى ۇستالدى. بۇگىندە اتالعان دەرەك بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇل نە ەندى؟ كەيىنگى كەزدەرى ۇرلىق-قارلىقتىڭ كوبەيگەنى جايىندا كوپ ايتىلادى. تەمىر تۇلپاردىڭ ءتورت دوڭگەلەگىن كوتەرىپ كەتكەندەر, ۇيىندە مالىن ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا ۇرلاتىپ العان جاعدايلار, پاتەرىنەن باعالى زاتتاردى جىمقىرتىپ العاندار تۋراسىندا ءار جەردەن ەستيمىز. ال شىرشاداعى ويىنشىقتاردى ۇرلاعان ۇرلىقشى حاقىندا ءبىرىنشى رەت ەستىپ وتىرمىز. الدە بۇل ەرىككەن ادامنىڭ تىرلىگى مە؟
وسى ارادا مىنا جاعدايدى ايتقان ابزال شىعار. جالپى, قىزىلوردا وبلىسى ورتالىعىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, ورىن العان ۇرلىق قىلمىستارىن دەر كەزىندە اشۋ مەن جول قوزعالىسى ەرەجەسىن بۇزعانداردى انىقتاۋ ماقساتىندا ادام كوپ شوعىرلاناتىن ورىندارعا بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلىپ, زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋدا سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى. قالادا 272 بەينەكامەرا بار بولسا, ولاردىڭ بارلىعى قىزىلوردا قىىب-ءنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا قوسىلعان. جىل باسىنان بەرى اتالعان بەينەكامەرالاردىڭ كومەگىمەن 8 قىلمىستىڭ بەتى اشىلىپ, 1606 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. سوندىقتان زاڭ بۇزۋشىلىققا باراتىن ادام جون ارقاسىنان «كوزدىڭ» قادالىپ تۇرعانىن ءبىلۋى كەرەك.
ەرجان بايتىلەس,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا