ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن پرەسس-تۋر شەڭبەرىندە استانا قالاسىنداعى جەتەكشى مەديتسينالىق كلينيكالاردىڭ جۇمىسىمەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى تانىسىپ قايتتى.
العاشقى پۋنكت – ترانسفۋزيولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى (تعوو) بولدى. ىشكە ەنىسىمەن وتە ءبىر زاماناۋي ۇلگىدەگى مەديتسينا مەكەمەسىنە ەنگەنىڭىزدى بىردەن سەزىنەسىز. اق حالاتتارى وڭدەرىنە جاراسقان, جاڭا ۇلگىدەگى نەبىر قۇرال جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن عىلىمي-ءوندىرىستىك ورتالىقتا وزدەرىنىڭ جۇمىس ىستەيتىندەرىنە كوڭىلدەرى تولاتىنى جۇزدەرىنەن كورىنگەن قىزمەتكەرلەر باستاۋىمەن ورتالىق تىنىسىمەن تانىسۋدى باستادىق.
ورتالىق جۇمىسى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ۇكىمەتتىڭ 2008-2010 جىلدار ارالىعىنداعى قان قىزمەتىن دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ, ءناتيجەسىندە, ەل ايماقتارىندا سوڭعى زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالعان 10 جاڭا قان ورتالىقتارى سالىنىپ پايدالانۋعا بەرىلىپتى. ال استاناداعى ورتالىق سولاردىڭ كوشباسشىسى ءتارىزدى. زاماناۋي قۇرالدارى جانە وندىرىستىك قىزمەتتە قولدانىلاتىن لابوراتوريالىق ساراپتاۋلار مەن دونورلىق قاندى قايتا وڭدەۋ تەحنولوگياسىنىڭ دارەجەسى اقش پەن ەۋروپا ورتالىقتارىندا قولدانىلاتىن ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى دەگەن ورتالىق قىزمەتكەرلەرى سونىڭ بارلىعى قالاي جۇرگىزىلەتىنىن جايىپ سالدى.
جاسىراتىن نەسى بار, ءبىر كەزدە قان قۇيۋ ورتالىعىندا اۋرۋ دونوردان الىنعان قاننان وڭتۇستىك قازاقستاندا كوپتەگەن بالانىڭ زارداپ شەككەنى ۇمىتىلعان جوق. سوندىقتان دا قوعامداعى ءاربىر ادام ءۇشىن دونور قانىنىڭ 100 پايىز تازا بولۋى اسا ماڭىزدى. ال بۇل رەتتە ورتالىقتا ناۋقاسقا قاجەتتى دونوردان الىنعان قاننىڭ قانداي ءبىر ينفەكتسيادان ادا بولۋى, ترانسفۋزيوندىق ىندەتتەن تازا بولۋى ءۇشىن دونورلىق قاندى زەرتحانالىق سكرينينگتەۋ جۇيەسى ابدەن جەتىلدىرىلىپتى. 2013 جىلدان باستاپ زاڭدىق نەگىزدە بۇل تەكسەرۋ ەندى ەكى كەزەڭدە, ياعني مىندەتتى ءتارتىپ بويىنشا ەكى ادىسپەن (يفت+پتر) جۇرگىزىلەدى ەكەن. وسى ەكى ءادىستىڭ ءسۇزگىسىنەن ابدەن وتكەن قاننىڭ تاپ-تازا ەكەندىگىنە ەش ءشۇبا كەلتىرۋگە بولمايدى دەگەن سوڭ, ول قۇرالداردى دا بارىپ كوردىك.
جالپى, ورتالىق جۇمىسى ابدەن جەتىلگەن, ءاربىر دونورعا شتريح-كود بەرىلىپ, ەگەر جوعارىدا ايتىلعان سكرينينگتەۋ كەزىندە ءسال ءبىر ءشۇبا تۋسا, ول قان بىردەن الىنىپ تاستالىپ, شتريح-كود بويىنشا دونور دا تىزىمنەن شىعارىلىپ تاستالادى ەكەن. كوڭىلدەگى كۇپتىلىكتى سەيىلتكەن قوندىرعىلار جۇمىسىن كوزىمىزبەن كوردىك جانە ءبىر قۋانارلىعى, مۇنداي جاڭا تەحنولوگيالىق اپپاراتتارمەن بارلىق وبلىس ورتالىقتارى قامتاماسىز ەتىلىپتى.
جۇرگىزىلگەن تۇبەگەيلى وزگەرىستەر قان قىزمەتىنىڭ جاڭا قازاقستاندىق مودەلىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءبىزدىڭ ورتالىقتا قاننىڭ قاجەتتى قورى جەتكىلىكتى, بىراق, كەيبىر قان قۇرامىنداعى بولشەكتەردى ءبولىپ الىپ, مىسالى, ترومبوتسيتتەردى, ەريتروتسيتتەردى ءبولىپ الىپ ساقتاعاندا ولاردىڭ پلازماداي ەمەس, ساقتالۋ مەرزىمى تىم قىسقا, 5-8 كۇن شاماسىندا عانا, سوندىقتان ەرىكتى دونورلىقتى دامىتا ءتۇسۋ ماڭىزىن جوعالتپايدى دەيدى ورتالىقتاعىلار.
جۋرناليستەر جۇمىسىمەن تانىسقان ەندىگى ءبىر كلينيكا – ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى بولدى. نەيروحيرۋرگيا سالاسىنداعى مەديتسينالىق يننوۆاتسيالاردىڭ كوشباسشىسى, الدىڭعى قاتارلى عىلىمي جانە كلينيكالىق وسىناۋ زاماناۋي ورتالىقتا جىل سايىن ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ ايتارلىقتاي كۇردەلى پاتولوگياسى بار پاتسيەنتتەرىنە 2 300-دەن اسا وپەراتسيا جاسالادى ەكەن جانە بۇل سان جىل وتكەن سايىن ارتا تۇسۋدە كورىنەدى. ءبىر جىلدا 4 مىڭعا جۋىق پاتسيەنتكە كومەك بەرەتىن ورتالىقتا پروفەسسور سەرىك اقشولاقوۆتىڭ ءوزى باستاپ بىرنەشە وپەراتسيانىڭ ءجۇرۋ بارىسىن تانىستىردى.
وتا جاساۋ ۇستەلىندە ايەل ادام جاتىر. ومىرتقادان قاتەرلى ىسىككە شالدىققان ونىڭ مەتەاستازعا ۇشىراعان ومىرتقاسى الىنىپ تاستالىپ, ورنىنا تيتاننان جاسالعان ومىرتقا يمپلانتى سالىنۋدا. ەندى بۇدان كەيىن ناۋقاستىڭ حيمياتەراپيا الىپ, اۋرۋىنان ايىعۋىنا جول اشىلادى. بۇرىن مۇنداي دياگنوز بولسا, ءومىردەن كۇدەر ۇزىلەتىن دەيدى سەرىك قۋاندىق ۇلى.
وپەراتسيالاردىڭ دەنى ەندوۆاسكۋليارلىق جولمەن ءجۇرىپ, ودان كەيىن پاتسيەنتتىڭ اياققا تۇرىپ كەتۋى دە جەدەلدەتىلدى. كىشى ينۆازيالىق ادىستەردى قولدانۋ ارقىلى پاتولوگيالىق وزگەرىسكە ۇشىراعان قان تامىرلارىنا ەنۋمەن تالاي ادامنىڭ ينسۋلتكە ۇشىراۋىنىڭ الدى الىندى دەگەن ورتالىقتا ايتا بەرسەڭ جاڭالىقتى جاقسى ىستەر وتە كوپ, جانە ونى اتقاراتىن بىلىكتى ماماندار قاتارىنا قاراپ كوز ءسۇيىنىپ, كوڭىل تولادى ەكەن.
جۋرناليستەر كوز اۋرۋلارى ينستيتۋتى مەن ۇلتتىق عىلىمي ورتالىق جۇمىسىمەن دە تانىستى.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»