بۇگىن, ياعني, 17 قازان – حالىقارالىق كەدەيشىلىكپەن كۇرەس كۇنى. بۇل كۇن الەمنىڭ كوپ ەلىندە اتالىپ وتەدى.
17 قازاندى حالىقارالىق كەدەيشىلىكپەن كۇرەس كۇنى دەپ بەلگىلەۋ تۋرالى شەشىم 1992 جىلدىڭ 22 جەلتوقسان كۇنى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ ارنايى قارارى نەگىزىندە رەسمي تۇردە قابىلدانعان. 1993 جىلدىڭ 17 قازانىنان باستاپ, وسى كۇن اياسىندا جىل سايىن ارنايى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. بيىل بۇل داتاعا – 24 جىل.
بۇل كۇننىڭ تاريحى قانداي؟ 1948 جىلى پاريجدەگى Trocadero الاڭىندا ادام قۇقىعى جونىندەگى جالپىعا ورتاق دەكلاراتسيا راتيفيكاتسيالانادى, 1987 جىلدىڭ 17 قازانى كۇنى 100 مىڭنان استام ادام سول الاڭعا كەدەيشىلىكتەن, زورلىق-زومبىلىقتان, اشتىقتان زارداپ شەككەن جانداردى ەسكە الۋ ءۇشىن جينالادى. الاڭعا جيىلعان قاۋىم «قايىرشىلىق ادام قۇقىعىن اياق-استى ەتۋ, ال كەدەيلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ءۇشىن بىرلەسە كۇش بىرىكتىرۋ قاجەت» دەگەن ويلارىن ايتىپ, سول كۇنى اشىلعان ەسكەرتكىش تاقتا-تاسقا وسى ءوتىنىش-تىلەكتەرىن جازىپ قالدىرادى. كەيىن مۇنداي ەسكەرتكىش-تاقتالار الەمنىڭ كوپتەگەن قالاسىندا اشىلادى.
بۇۇ-نىڭ سوڭعى مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, كۇن سايىن اشتىقتان 25000 ادام ءولىم قۇشادى ەكەن, ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى – بالالار. جەر شارىنىڭ 1 ملرد-قا جۋىق تۇرعىنى كۇن سايىن شامامەن 1 دوللارعا عانا كۇن كورسە, 2,5 ملرد ادامنىڭ كۇندەلىكتى كىرىسى بار-جوعى 2 دوللاردى عانا قۇرايتىن كورىنەدى.
بۇگىندە الەمدە 48 كەدەي ەل بار, ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى, ياعني 33-ءى افريكادا ورنالاسقان. 2016 جىلعى كورسەتكىش بويىنشا, دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ كەدەي ەل افريكاداعى ورتالىق افريكا رەسپۋبليكاسى. بۇل ەلدە جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم 542 دوللار شاماسىندا عانا. تۇرعىنداردىڭ 48 پايىزى عانا ورتا مەكتەپتى تامامداعان.
ال ەڭ كەدەي ەلدەردىڭ قاتارىندا تۇرعان مەملەكەت بۇل تىزىمنەن شىعۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ىشكى جالپى ءونىمىن 900 دوللارعا دەيىن كوتەرۋى كەرەك ەكەن.
ءلايلا ەدىلقىزى