استانا قالاسى ءبىلىم باسقارماسى ۇيىتقى بولۋىمەن №74 مەكتەپ-گيمنازياسىندا وتكەن «ءۇش ءتىلدىڭ ۇندەستىگى جاڭعىرىپ, تاۋەلسىز ەلىم – ماڭگىلىك!» دەپ اتالاتىن سالتاناتتى شەرۋ ساباعى ءوتتى. وندا «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» اتتى تەحنولوگيانىڭ مۇمكىندىكتەرى كورسەتىلدى.
قازاق ءتىلىن وقىتۋدان باستاۋ الىپ, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرى, ادەبيەت, تاريح, گەوگرافيا سەكىلدى پاندەر نەگىزىندە جان-جاقتى ءبىلىم بەرۋدى كوزدەيتىن تەحنولوگيانىڭ اۆتورى –پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى نۇرشا ورازاحىنوۆا.
ساباققا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى اكىمشىلىك دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى, پروفەسسور شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى, ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ كەڭەسشىسى ورازكۇل اسانعازى, استانا قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك جۇمىستار جونىندەگى ادىسكەرلەرى – روزا قاسقاباەۆا مەن كۇنىمبالا باياحمەتباەۆا قاتىستى.
قازاقستان حالقى تىلدەرىنىڭ حVIII فەستيۆالىنە ارنالعان ءىس-شارادا وقۋشىلار مەن بالاباقشا تاربيەلەنۋشىلەرى انا تىلىمەن قاتار, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىن جەتىك مەڭگەرىپ قانا قويماي ءۇش تىلدە ەركىن سويلەپ, ويلارىن ىركىلمەي جەتكىزە الاتىنىن ايعاقتاپ بەردى. ساباق بارىسىندا قولدانىلعان وزىندىك ىزدەنىس, توپتىق, ۇجىمدىق جۇمىستار بالالاردىڭ ءۇش تىلدە العان بىلىمدەرىن بەكىتۋدە «ساتىلاي كەشەندى وقىتۋ» تەحنولوگياسىنىڭ قانشالىقتى كومەگى بار ەكەنىن كورسەتتى.
شەرۋ ساباعىنىڭ شىمىلدىعىن اشقان روزا قاسىمقىزى استانا قالاسى ءبىلىم دەپارتامەنتىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن ەلورداداعى ءتورت مەكتەپ پەن ءبىر بالاباقشادا وسى تەحنولوگيا بويىنشا ءبىلىم بەرىلىپ كەلە جاتقانىن ايتىپ ءوتتى. «تالداۋ ارقىلى بالاعا تەرەڭ ءبىلىم بەرۋدى كوزدەيتىن تەحنولوگيا سوڭعى 3 جىلدا ءوز ناتيجەسىن كورسەتىپ ءجۇر. عىلىمي كەڭەستە وسى تاسىلگە قاتىستى بىرنەشە اۆتورلىق جۇمىس تا قورعالدى. الداعى ۋاقىتتا دا اتالعان ءتاسىل بويىنشا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ وشاقتارىنىڭ قاتارى كوبەيەدى دەگەن سەنىمدەمىز», – دەدى باسقارما وكىلى. ال, قازاق مەكتەپتەرىنىڭ الدىندا – قازاق تىلىندە وقيتىن بالالاردىڭ وزگەلەردەن شوقتىعى عانا ەمەس, ەڭ باستىسى – تۋعان تىلىمەن كەلگەن رۋحىنىڭ بيىك ەكەنىن دالەلدەۋ مىندەتى تۇرعانىن ايتقان ورازكۇل ازانعازى: «جەتى جۇرتتىڭ ءتىلىن ءبىلۋ, وقۋ كەرەك. بىراق ءبىز وزگە تىلدە ەشۋاقىتتا قازاق بولمايمىز. وزگە تىلدەن العانىڭدى باي, بەينەلى, اۋەزدى, كوركەم, بابادان قالعان تۋعان تىلدە دامىتۋ كەرەك. بۇل تەحنولوگيا الاش ارىستارىنىڭ ەڭبەكتەرىنە سۇيەنىپ جاسالدى» – دەدى.
ساباق كەزىندە ولەڭ وقىپ, ونداعى دىبىستارعا ماتەماتيكالىق تاسىلمەن مىنەزدەمە بەرىپ, سوزسازىندىق, لەكسيكا-گرامماتيكالىق تالداۋ جاسادى. №4 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ 8-سىنىپ وقۋشىلارى تالداۋلاردىڭ ءبارىن ورىس تىلىندە جەتكىزسە, №66 مەكتەپ-ليتسەيدىڭ وقۋشىلارى تاپسىرمالاردى اعىلشىن تىلىندە ەركىن ورىنداپ, باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىمدى دە بىلىكتى شاكىرتتەر ەكەنىن دالەلدەپ بەردى.
انا تىلىمەن قاتار ورىس, اعىلشىن تىلدەرىن جەتە يگەرگەن مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ساۋاتتى تالداۋىن كورگەن شەرۋباي قۇرمانباي ۇلى جوعارى وقۋ ورىندارىنا كەلگەن كەي ستۋدەنتتەردىڭ مورفولوگيالىق, فونەتيكالىق تالداۋ جاساماق تۇگىل بۋىنداردىڭ تۇرلەرى مەن ىلگەرىندى-كەيىندى ىقپالداردى اجىراتا المايتىنىن ايتتى. «بۇگىنگى ساباقتا باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى مەن ءالى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاماعان بالعىنداردىڭ قازاق ءسوزىنىڭ قۇرىلىمىن, دىبىستىق تابيعاتىن تاماشا ءبىلىپ وتىرعانىن كورىپ, قاتتى قۋانىپ وتىرمىز. تىلدەرىڭنەن اينالايىن!», – دەدى تاڭدانىسىن جاسىرا الماعان پروفەسسور.
«ماڭگىلىك ەلىمىزدىڭ جاستارى زامان تالابىنا ساي تۋعان ءتىلىن تەرەڭ مەڭگەرۋمەن قاتار وزگە ەلدىڭ ءتىلىن جاقسى مەڭگەرسە, وزگەلەردەن كوش ىلگەرى تۇرارى ءسوزسىز. سول سەبەپتى دە ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – ايشىقتى دا اۋەزدى تۋعان ءتىلدىڭ تەرەڭ قاتپارلارىنان سۋسىنداپ وسكەن ۇرپاقتان اعىلشىن, ورىس تىلدەرىندە دە ەركىن سويلەيتىن ۇلاندار تاربيەلەپ شىعارۋ», – دەدى ساباقتى قورىتىندىلاعان تەحنولوگيا اۆتورى نۇرشا ورازاحىنوۆا.
بانۋ راحىمبايقىزى