ەكى جىلدا ەكى رەت سوتتالىپ, ەكى مارتە بوساتىلعان, بىراق قازىرگى كەزدە قايتادان بۇلتارتپاۋ شاراسى رەتىندە «ۇيقاماقتا» وتىرعان «سارىاعاش-ادىلەت» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى امانگەلدى باتىربەكوۆتىڭ جۇبايى جاقىندا رەداكتسيامىزعا كەلىپ, ايتىپ بەردى. جولداسىنىڭ قورعاۋشىسى بولىپ جۇرگەن كۇلزادا بايمۇراتوۆا كۇيەۋىنىڭ ءۇشىنشى رەت قامالىپ كەتپەۋى ءۇشىن الاڭداۋشىلىعى بارىن جاسىرمادى.
ول ەكى جىلعا سوزىلعان جاعداي وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ پروكۋرورى, گەنەرال يبراھيم يمانوۆتى جولداسىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەتىندە سىناعان ماقالاسىنان كەيىن شيەلەنىسىپ كەتكەندىگىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان ول ەكى رەت سوتتالىپ تا ۇلگەرگەن. ءبىراق سارىاعاش اۋداندىق سوتىنىڭ ۇكىمىن وبلىستىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق القاسى ەكى رەت بۇزعان. دەي تۇرعانمەن, قارسى جاق ءوز ارەكەتتەرىن ءالى دە توقتاتپاعاندىعىن جۇبايىنىڭ قورعاۋشىسى ك.بايمۇراتوۆا بىلايشا ءتۇسىندىرەدى: «ول ىستەرى ناتيجە بەرمەگەن سوڭ كۇيەۋىمدى دەرەۋ اباقتىعا قاماتىپ, حات-حابار العىزبادى. ارتىنان اۋلادان شىعارماي «ۇيقاماقتا» وتىرعىزىپ قىلمىستىق ءىستى شيكى كۇيىندە ايىپتاۋ اكتىسىمەن قپك-ءنىڭ 314-بابىنىڭ 1-بولىگىنىڭ تالابىن بۇزىپ, ادەيى سارىاعاش اۋداندىق سوتىنا جولداعان». ورايى كەلگەندە ايتا كەتۋ كەرەك, اتالعان اۋداندىق سوت ۇكىمدەرى بۇعان دەيىن بۇزىلعاندىعىنا قاراماستان ءىس ءۇشىنشى رەت قايتا كوتەرىلگەن. جاقىندا باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ سوت ۇكىمدەرىنە نەگىز بولعان تەرگەۋشىلەردىڭ زاڭسىز قاۋلىلارىن بۇزعىزىپ, قايتا تەرگەۋگە جىبەرگەن.
گەنەرال مەن ءجۋرناليستىڭ اراسىنا سىزات ءتۇسۋىنىڭ سەبەبى نەدە؟ 2014 جىلدىڭ 5 اقپانىنداعى سارىاعاش اۋدانى اكىمىنىڭ جىلدىق ەسەبىندە بيۋدجەت قارجىسىنىڭ 90 ميلليون تەڭگەسى زاڭسىز جاراتىلعانى ايتىلادى. سونىمەن قاتار, مۇعالىمدەردىڭ تامىز كونفەرەنتسياسىندا اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىندەگى 2011-2013 جىلدار ارالىعىندا «ساتىلعان ساناتتار» سالدارىنان مەملەكەتىمىزگە 1 ميلليارد تەڭگە زيان كەلگەنى دە جايىپ سالىنادى. الايدا, اتالعان فاكتىلەرگە قاتىستى ەشقانداي دا قىلمىستىق ءىس تىركەلمەگەن. ەسەسىنە 2014 جىلدىڭ كۇزىندە وسى زاڭسىزدىقتار تۋرالى ۆيدەوروليكتەر جاريالانىپ كەتكەن. سودان كەيىن ا.باتىربەكوۆتىڭ سارىاعاش كۋرورتتىق ايماعىنداعى «اي-عاسىر» قوناق ۇيىنە قاتىستى قۇقىعىن قالپىنا كەلتىرۋ جايى قيىنداي تۇسكەن. جۋرناليست گەنەرالدىڭ ءبىر ازاماتتىق ءىس بويىنشا قاراما-قايشى قورىتىندى بەرگەن ارەكەتىن اشكەرەلەپ باس پروكۋرورعا شاعىمدانۋعا ءماجبۇر بولادى. بۇدان باسقا, 2015 جىلدىڭ قاڭتارىندا «گەنەرالعا ەكى سويلەۋگە بولا ما نەمەسە «اي-عاسىر» داۋىنا قاي عاسىردا نۇكتە قويىلادى؟» اتتى ماقالا شىعادى. نە كەرەك, «اي-عاسىر» قوناق ءۇيىنىڭ داۋىنا قاتىستى 5.02.2015 جىلعى كاسساتسيالىق سوت القاسىندا وبلىس پروكۋرورى قورىتىندى بەرىپ, تالاپكەردىڭ ارىزىن قاناعاتتاندىرۋسىز قالدىرۋدى سۇراعان. الايدا, جوعارعى سوت سول پروكۋراتۋرانىڭ قورىتىندىسىنا قاراماي, تالاپكەردىڭ ارىزىن قاناعاتتاندىرىپ بەرگەن. بىراق 2015 جىلدىڭ 12 قازانىندا سارىاعاش اۋداندىق پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ساپاروۆتىڭ ايىپتاۋ شاعىمىمەن ا.باتىربەكوۆ 1 جىل 6 ايعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, قاماۋعا الىنادى.
زاڭنىڭ بۇلجىتپاي ورىندالۋىن قاداعالايتىن پروكۋرور نۇرلان ساپاروۆتىڭ تالاپ ارىزى بويىنشا قابىلدانعان ۇكىمدى 29.01.2016 جىلى وبلىستىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق القاسى بۇزىپ, جابىرلەنۋشىگە ونداي شاعىممەن سوتقا ەمەس, ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە جۇگىنۋ قاجەتتىگىن نۇسقاۋى كىم كىمدى بولسا دا بەي-جاي قالدىرماسى انىق. كۇلەيىن دەپ كۇمىلجۋگە تۋرا كەلەدى. شاعىمنىڭ قايدا جانە قالاي جازىلاتىنىن بىلمەسە, وندا كىمگە نە دەگەندەي. بۇل رەتتە ن.ساپاروۆتىڭ شاعىمىن قاراعان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ونى سارىاعاش اۋداندىق ىشكى ىستەر بولىمىنە جولداعان. بىلىكتى باسشى, پولكوۆنيك و.قابىشەۆ ءىستىڭ ءمان-جايىن تولىق زەردەلەپ بارىپ «جۋرناليست باتىربەكوۆتىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنەن قۇلاعىنان تارتسان دا قىلمىس قۇرامى شىقپايدى» دەپ ءىستى وبلىسقا قايتارىپ جىبەرىپتى. وبلىستىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق القاسى ءتىلشىنى اقتاپ شىعادى. سونىمەن نە كەرەك, وبلىستىق اپەللياتسيالىق سوتتان وقو ءىىد جولدانعان پروكۋرور ن.ساپاروۆتىڭ شاعىمى بويىنشا ءىس ەكى ايدان اسا جاتىپ, 8.04.2016 جىلى ا.باتىربەكوۆتىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق كودەكستىڭ «پروكۋرورعا جالا جابۋ» بويىنشا 411-بابىنىڭ 2-بولىگىمەن ءتىركەلگەن №165100031000530 ساندى قىلمىستىق ىسكە ۇلاسىپ كەتەدى.
قورىتا ايتقاندا, ءتىلشى كاسىپكەرلىكپەن اينالىسامىن دەپ ءجۇرىپ جاي لاشىق ەمەس, قۇنى 1 ميلليون دوللار تۇراتىن «اي-عاسىر» قوناق ۇيىنەن بىرەۋلەردىڭ ىقتيارىمەن ايىرىلادى. ودان قالسا قولىندا شارتى بولا تۇرا ميكروەكسكوۆاتور قولدى بولىپ كەتەدى. جەرگىلىكتى پروكۋرورى قايدا شاعىمداناتىنىن بىلمەسە, سوتتارى دۇرىس ۇكىم شىعارماسا, وندا ءجۋرناليستىڭ باسىنداعى جاعداي شىنىمەن دە وتە اۋىر كۇيىندە قالاتىنداعىنا كوز جەتكىزۋ قيىن ەمەس. وسىعان وراي ءتيىستى ورىندار اتالعان ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارادى دەگەن ويدامىز.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»