ۇيرەنەتىن ۇردىستەرىمىز كوپ

– دەيدى وڭىرارالىق مادەنيەت كۇندەرىن ءتيىمدى ىقپالداستىق الاڭىنا اينالدىرا بىلگەن قوس تاراپتىڭ قاتىسۋشىلارى ەلباسى الدىمىزعا ىرگەلى مىندەت ەتىپ قويعان «وڭىرلەردىڭ دامۋى – ەلدىڭ دامۋى» تالابى بۇگىنگى كۇنى ءومىر شىندىعىمەن ۇيلەسىم تاۋىپ وتىرعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ناقتى مىسالىن شىعىس قازاقستان مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى اراسىندا ورنىققان ارىپتەستىك بايلانىستاردان كورۋگە بولادى. تابيعي-گەوگرافيالىق, كليماتتىق, مادەني-تاريحي داستۇرلەرىندە ۇقساستىعى مول قوس ايماق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق زور الەۋەتىمەن قوسا قوجابەرگەن جىراۋ, سەگىز سەرى, اباي, شاكارىم, ماعجان, مۇحتار سەكىلدى ۇلى تۇلعالارىمەن دە ماقتانا الادى. ماۋسىم ايىندا قىزىلجار ەلىنىڭ دەلەگاتسياسى كەندى التاي ولكەسىنە ساپارلاپ, ونەرپازدارى ءان مەن كۇيگە بولەپ قايتسا, وسى جولى شىرايلى شىعىستىڭ مادەنيەت كۇندەرى «كەلىسىم مەن جاسامپازدىقتىڭ 25 جىلى» ۇرانىمەن ءوتىپ, «التىن التاي» باعدارلاماسى اياسىندا جان-جاقتى جاراسىم تاپتى. «ارالاسپاسا, اعايىن دا جات. اتىڭ باردا ەل تانى جەلىپ ءجۇرىپ» دەپ تەككە ايتىلماعان. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ باستاعان دەلەگاتسيا وكىلدەرىن ايماق باسشىسى ەرىك سۇلتانوۆ جارقىن جۇزبەن قارسى الىپ, الدىمەن تاياۋدا بوي كوتەرگەن «Green park» دەمالىس قالاشىعى, تۋريستىك سالانىڭ دامۋ بارىسى مەن الداعى مۇمكىندىكتەرى تانىستىرىلدى. تابيعي, تاريحي ەرەكشەلىكتەرىمەن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ نازارىن اۋداراتىن كورىكتى جەرلەر قوس وڭىردە دە جەتىپ ارتىلاتىنى ايتىلدى. سپورت سارايىندا وتكەن ەكىجاقتى كەزدەسۋدە ىنتىماقتاستىق بايلانىستىڭ ناتيجەلەرى قورىتىندىلانىپ, جاڭا مىندەتتەر بەلگىلەندى. مۇنىڭ الدىنداعى ساپاردا 60 ميلليون تەڭگەنىڭ كەلىسىمشارتتارى جاسالعان بولسا, وسى جولى ءىرى وندىرىستىك قۋاتقا يە اۋىر ماشينا جاساۋ جانە ساۋدا-ساتتىق سالالارىنا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلدى. شىعىس قازاقستاننان جىلىنا 3,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءتۇر­لى ونىمدەرى مەن تاۋارلارى تاسىمالدانىپ, ولاردى نەگىزىنەن اۆتوكولىكتەر, تراكتورلار, ەت ءونىم­دەرى, قۇرىلىس ماتەريالدا­رى قۇرايدى. وبلىسارالىق ەكونوميكالىق الەۋەتتى قارقىندى وركەندەتۋ جونىندەگى پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا ىن­تىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋدىڭ ءتيىمدى نۇسقالارى ماڭىزدى ءرول اتقارادى, دەدى ءوز سوزىندە ەرىك حامزا ۇلى. – تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كەزە­ڭىندە بىرگە جۇمىس ىستەپ, تۋىس­تاي بولىپ كەتكەن ءسولتۇس­تىك­قا­زاقستاندىقتاردىڭ بۇگىنگى ەڭ­بەك قۇلشىنىسى مەنى ەرەكشە قىزىقتىرىپ وتىر. قاي سالانى الايىق زور باسىمدىققا يە ەكەنىنە كوزىمىز انىق جەتتى. وڭىرلەر قۋاتتى دامىسا, مەم­لەكەتتىڭ دە ىرگەسى نىق بولادى, –دەگەن دانيال كەنجەتاي ۇلى بۇل جۇزدەسۋدىڭ ستراتەگيالىق ءمانىن اتاپ ءوتتى. سولتۇستىك قازاقستان اگ­رو­­تەحنيكانىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىن جەتىك مەڭگەرگەن. اسىرەسە, اۋ­ىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا باسەكەگە قابىلەتتىلىك قارىمى مىق­­­تى. يندۋستريالىق ءوندىرىس كەشەنى اسكەري ماقساتتا دا ونىمدەر شىعارادى. بۇل – تەڭدەسى جوق ۇلكەن جەتىستىك. شىعىس قازاقستان ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق ورتالىعى سانالادى. يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيا­لار كەڭىنەن قولدانىلادى. ەكى­جاقتى ىنتىماقتاستىق شارا­لارىنا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ تەتىك­تەرىنىڭ تارتىلۋى تەكتەن تەك ەمەس. پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتىمەن جىلىتقىشتاردى جەتكىزۋ جونىندە كەلىسىمشارت جاساستى. «مۇنايماش» اق «ارباتۆوستوكسەرۆيس» جشس-مەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەيدى. «قازمۇنايگازماش» «ارم ساۋدا» سەرىكتەستىگىنە تيەكتى ارماتۋرالار جونەلتەدى. سول سياقتى ماركەتينگ, برەندتەۋ, بال شارۋاشىلىعىنىڭ دايىن ءونىمىن وتكىزۋ, كۇنباعىس ءدانىن جەتكىزۋ بويىنشا دا بايلانىس جەتىلە تۇسكەن. بۇدان بولەك كوتەرمە ساۋدامەن اينالىساتىن كاسىپورىندار التايلىق تاۋار وندىرۋشىلەردەن وسىمدىك مايىن ساتىپ الاتىن بولدى. ءوندىرىستىڭ زور الەۋەتى شىعىستىڭ شىرايىن كەلتىرىپ وتىرعانى ەش تالاس تۋدارمايدى. سوڭعى 10 جىلدا ونىڭ كولەمى 2,5 ەسە ارتقان. وسىنداي الەۋەتى زور وڭىرگە ءوز ءونىمىن ساتۋعا ءازىر ەكەندىگىن «پەتروپاۆل تراكتور زاۋىتى» بك» جشس باس ديرەكتورى سەرگەي شينكارەنكو مالىمدەدى. زاۋىت جىلىنا 100 تەحنيكا قۇراستىرۋعا قاۋقارلى. باعا قولجەتىمدى, ال ساپاسى مەن قۋاتتىلىعى باسقالاردان ەش كەم ەمەس. ەلىمىز بويىنشا اۋىر ماشينا جاساۋ كوشىن باستاپ تۇرعان شىعىسقازاقستاندىقتار بىرقاتار ۇسىنىستارمەن كەلىپتى. ماسەلەن, «Daewoo Bus Kazakhstan» جشس اۆتوبۋستاردىڭ 5 ءتۇرىن شىعارادى ەكەن. كەزدەسۋ سوڭىندا قوس وبلىستىڭ باسشىلارى ماشينا جاساۋ سالاسىندا تىعىز بايلانىس ورناتۋعا تولىق مۇمكىندىك بار ەكەنىن جەتكىزدى. وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتىنا كەزەكتى تاپسىرىس بەردى. تەرىسكەيدىڭ قاتال اۋا رايىندا سىناقتان ويداعىداي وتكەن «SAMPO Asia» كومبايندارىن ساتىپ الاتىن بولدى. سونداي-اق, شىعىس قازاقستاننان وسىمدىك مايى شيكىزاتىن تاسىمالداپ, دايىن ونىمگە اينالدىرۋ بەلگىلەندى. «كەلىسىم مەن جاسامپازدىقتىڭ 25 جىلى» ۇرانىمەن وتكىزىلىپ جاتقان شىعىس قازاقستان وبلى­سىنىڭ سولتۇستىك قازاقستان وب­لىسىنداعى مادەنيەت كۇندەرى اياسىندا شىعىسقازاقستاندىق دە­لەگاتسيا ءوڭىرىمىزدىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك, وندىرىستىك نىساندارىن ارالادى. «ءسۇت ونىمدەرى» جشس-ءنىڭ ءىس-تاجىريبەسىمەن تانىستى. ەڭ وزىق قۇرال-جابدىقتار ورناتىلعان زاۋىت تاۋلىگىنە 300 توننا ءونىم وڭدەيدى. شەتەلدىك قۋاتتى تەحنولوگيالاردىڭ ارقا­سىندا جىلىنا 90 مىڭ توننا دايىن ءونىم شىعارادى. بيىل 3 مىڭ توننا ءونىم ەكسپورتتالعان. پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى مۇناي-گاز وندىرىسىنە, مۇناي-حيميا جانە مۇناي وڭدەۋگە, ەنەرگەتيكا مەن تەمىر جولعا ارنالعان جابدىقتار شىعارۋعا مامان­دانعان. قىزىلجار اۋدانىنداعى «زەنچەنكو جانە ك» كوممانديتتىك سەرىكتەستىگى ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 34 ءتۇرىن شىعارىپ, 30 تونناسىن استا­ناعا جونەلتەدى. 75 ميلليون تەڭگەگە ەكى مال كەشەنى سالىن­عان. رەسەيمەن شەكارالاس وبلىس تۇرعىندارىن ەكولوگيالىق تازا ءارى تابيعي ءسۇت ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتەدى. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ مادەنيەت كۇندەرى ن. پوگودين اتىنداعى وبلىستىق ورىس دراما تەاترىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان گالا-كونتسەرتپەن تۇيىندەلدى. شۇعىلالى شىعىستان اسەم ءان مەن كۇمبىر­لەگەن كۇي بولىپ جەتكەن سازدى اۋەن كەشىن تاماشالاۋشىلار قاراسى قالىڭ بولدى. «شىعىس قازاقستاننىڭ سۋرەتشىلەرى. ۋاقىت پورترەتتەرىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى» جانە «ۇلكەن جولدىڭ كەزەڭدەرى» اتتى كورمەلەرگە ون ساۋساعىنان ونەر تامعان سۋرەتشىلەردىڭ قىل­قالامىنان شىققان ەلۋدەن استام شىعارما مەن مىڭعا جۋىق ءتۇرلى بۇيىم قويىلدى. گالا-كونتسەرت ۇلى ابايدىڭ «جەلسىز تۇندە جارىق اي» انىمەن باستالىپ, پەريزات تۇراروۆا, گۇلدانا نو­عاي­باەۆا, التىن سماسەيىتوۆا سەكىلدى كۇمىسكومەي انشىلەر كەش­تىڭ گ ۇلىنە اينالدى. «جاستار» حورەوگرافيالىق انسامبلىمەن بىرگە «العا, قازاقستان!» ءانىن ورىنداعان داۋرەن ابەنوۆ شىر­قاعان پاتريوتتىق ءاندى كوپ­شىلىك اياقتارىنان تىك تۇرىپ تىڭدادى. توگىلتىپ جىرىن, كۇمبىرلەتىپ كۇيىن توككەن شىرايلى شى­عىستىڭ كونتسەرتتىك باع­دار­لاماسى ەرەكشەلىگىمەن ەستە قالدى. تاما­شا كونتسەرتتەن رۋحاني ازىق الىپ, كوتەرىڭكى كوڭىل-كۇيگە ءبو­لەنگەن كورەرمەندەر وسكە­مەندىك ونەرپازدارعا زور قوشەمەت كورسەتتى. ءور التايىن ەركەلەي جاي­لاعان, ەلى دارحان, اڭىزعا اينالعان شەجىرەلى, باتىرلار ەلى ەكەنىن, جەرى باي, تابيعاتى كورگەن جاننىڭ كوڭىلىن باۋرايتىن, ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق ماقتانىشى, ءتۇستى مەتاللۋرگيا جۇرەگى, مادەني-رۋحاني باي ولكە ەكەنىن باس­قا قىرىنان دا تانىپ-ءبىل­گەندەي بولدى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى سۋرەتتەردى تۇسىرگەن امانگەلدى بەكمۇراتوۆ