ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ وندىرىسىندە, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندە جانە عىلىمىندا ۇزاق ۋاقىت ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ازامات رەتىندە ەلباسىمىزدىڭ «نۇر وتان» حدپ-نىڭ كەزەكتى ءحىىى سەزىندە سويلەگەن سوزىندە ايتىلعان ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قاتىستى ۇستانىمدارىنا وراي ويىمدى بىلدىرگەندى ءجون كوردىم.
بۇرىنعى كەڭەس داۋىرىندە دە عىلىم-ءبىلىمنىڭ بەدەلى مەن ىقپالى بۇگىنگىدەن ەداۋىر جوعارى بولعاننىڭ وزىندە دە وعان قاتىستى از سىن ايتىلماعان عوي. ەلباسى سونداي-اق ءوزىنىڭ بيىلعى حالىققا جولداۋىندا اتاپ ايتقانداي, بۇگىندە عىلىمنىڭ قاي سالاسى بولسا دا بەي-بەرەكەت عىلىمي اتاق الۋ ءۇشىن عانا قۇرىلىپ وتىرعانداي پىكىر قالىپتاستىراتىنى اششى دا بولسا شىندىق. سوڭعى 20 جىلدا تىم جاس عىلىم دوكتورلارى ساڭىراۋقۇلاقشا قاپتاپ كەتتى دەمەسكە لاجىڭ جوق. ارينە, عىلىمي اتاق الۋ ءۇشىن تىڭ جاڭالىق اشۋ قاجەت بولماعانىمەن, عىلىمي-تاجىريبەلىك نەگىزدە ەل ەكونوميكاسىنا ءتيىمدى بولاتىن ءىس-شارالاردى قالىپتاستىرۋ دا وڭاي شارۋا ەمەس قوي, ياعني بىلىمدىلىكپەن قوسا ايتارلىقتاي ۋاقىت پەن ءتاجىريبە دە قاجەتتىلىگىن ءومىر دالەلدەپ وتىر.
دەگەنمەن, شەت ەلدەردە ءبارى جاقسى دەپ, ەلىمىزدىڭ تابيعي, الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرمەي عىلىمي اتاق يەلەرىنىڭ بارىنە بىردەي كۇيە جاعا بەرۋ دە ءجون ەمەس سياقتى, سوندىقتان دا بۇل ماسەلەدە وڭتايلى جۇيەنى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تومەندەگىدەي جايتتەردى ەسكەرۋ كەرەك سەكىلدى.
مەن جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعاننان كەيىن ءبىرشاما ۋاقىت شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتىپ, وندىرىستەن قول ءۇزىپ وقيتىن اسپيرانتۋرادا ء(ۇش جىل) وقىپ, ياعني تاجىريبە جۇمىستارىمدى شارۋاشىلىق بازاسىندا كەرزى ەتىك كيىپ اتقارىپ, ءوز قولىممەن عىلىمي زەرتحانالاردا ساراپتاۋ جۇمىستارىن جاساپ, ەڭبەگىمنىڭ قورىتىندىسىن ارنايى عىلىمي كەڭەستە قورعاپ, عىلىم كانديداتى اتاندىم.
بۇدان كەيىن دە اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمي-تاجىريبەلىك قۇرىلىمدارىندا قىزمەتكەر, باسشىلىق قىزمەتتەرىندە عىلىمي ءىس-شارالار اۋقىمىن ۇلعايتا, تەرەڭدەتە ىزدەنىس جۇمىستارىن جالعاستىردىم. سونىمەن قاتار, كەيىندە جيناقتاعان عىلىمي-تاجىريبەلىك ىزدەنىستەر تۇجىرىمدامالارىن, اۋدانعا اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا باسشىلىققا تاعايىندالعاندا, ءوندىرىستە سىناقتان ءوتكىزگەننەن كەيىن عانا بۇگىندە مەنىڭ ويىمشا تولىمدى دوكتورلىق عىلىمي ەڭبەگىمدى قورعاۋعا ۇسىنۋ مۇمكىن بولدى. دەمەك, قانداي دا بولماسىن عىلىمي اتاقتىڭ ماڭىزدىلىعى ونى يەلەنگەن ادامنىڭ جاس شاماسىنا ەمەس, عىلىمي ەڭبەكتىڭ ءتيىستى سالا ءۇشىن قۇندىلىعىنا بايلانىستى بولۋى كەرەك دەپ سانايمىن.
سونىمەن قاتار, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كەلەشەكتە, كانديداتتىق, دوكتورلىق ديسسەرتاتسيالاردىڭ قورعالۋىنا مەرزىمدىك تالاپتار قويىلسا ءتيىمدى بولاتىن سياقتى. ارينە, بۇل ايتقانىم الداعى كەزدە ونداي اتاقتار بەرۋ ساقتالاتىن بولسا دەگەنىم. مىسالى, عىلىم كانديداتى اتاعىن يەلەنۋ جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعاننان كەيىن 5 جىل ماماندىعىنا ساي ەڭبەك ەتىپ, تاجىريبە جيناقتاعان سوڭ جۇرگىزگەن عىلىمي ىزدەنىستەرىنىڭ ناتيجەسىندە, ال عىلىم دوكتورى – عىلىم كانديداتى بولعاننان كەيىن 10 جىلداي عىلىمي-زەرتتەۋ قۇرىلىمدارىندا ەڭبەك ەتۋى نەگىزىندە عانا مۇمكىن بولاتىن بولسا, بۇل ءىس-شارانىڭ دا بەرەرى از بولماس ەدى. بۇگىنگى عىلىمي اتاقتار يەلەنۋگە بايلانىستى قويىلاتىن تالاپتار, ياعني 30 ماقالانى عىلىمي باسپالاردا جاريالاۋ, ونىڭ 5-ەۋىن جوعارعى اتتەستاتسيالىق كوميسسيا بەلگىلەگەن باسپالاردا جاريالاۋ, سوڭعى عىلىمي ماقالاسى جاريالانعاننان 2 ايدان كەيىن عانا ەڭبەكتى قورعاۋعا ۇسىنۋ, سونداي-اق قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورگانداردان عىلىمي ەڭبەك ناتيجەسىنىڭ ءوندىرىستە قۇندىلىعى تۋرالى انىقتامالار الۋ, تىكەلەي عىلىمي ەڭبەكتىڭ دايەكتىلىگى مەن نەگىزدىلىگىنە ايتارلىقتاي ىقپال ەتپەي كەلەدى دەپ ايتۋعا بولادى. مەنىڭ ويىمشا, كەرىسىنشە, بۇل تالاپتاردى مەيلىنشە وڭتايلاندىرسا ءجون بولاتىن سياقتى.
ەلباسى «نۇر وتان» سەزىندە 2016 جىلعا قاراي ءبىلىم سالاسىنا قارجى ءىجو-ءنىڭ 5 پايىزىن قۇرايتىنىن ايتتى. جوعارى ءبىلىمدى حالىقارالىق ستاندارتتارعا جەتكىزۋ مىندەتى تۇرعانىن اتاپ كورسەتتى. دەمەك, ءبىلىم ساپاسى جاقسارسا, عىلىم ساپاسىنىڭ دا جاقسارا تۇسەتىنى ءسوزسىز.
كاكىمجان سارحانوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
قاراعاندى.