شىعىس ءوڭىرىنىڭ ساۋلەتتىك-ەتنوگرافيالىق جانە تابيعي-لاندشافتتى مۋزەي-قورىعىندا اق ءتۇستى تاۋىس پايدا بولدى. قارداي اپپاق قۇستىڭ قوس جۇبى – جەرگىلىكتى فاۋنانىڭ وكىلدەرى. ياعني, مۋزەي-قورىقتىڭ حايۋاناتتار باعىنداعى كادۋىلگى ءتۇرلى-ءتۇستى قاناتتى تاۋىستىڭ مەكيەنى باسقان جۇمىرتقانى جارىپ شىققان.
«بۇلار كوپشىلىك ويلاعانداي البينوستار ەمەس, تاۋىس تۇقىمداستاردىڭ جەكەلەگەن گەنەتيكالىق جەلىسى. وتە سيرەك كەزدەسەتىندىكتەن, شىعىس ەلدەرى مەن اۋعانستاندا اسا قىمباتقا باعالانادى. ويتكەنى, اق ءتۇس – تازالىق پەن ادالدىقتىڭ بەلگىسى ىسپەتتى», – دەدى قورىق-مۋزەيدىڭ فاۋنا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى زاينيتدين شامشيەۆ.
بۇگىندە تاۋىستىڭ ەرەكشە ءتۇستى ەكى بالاپانى دا ءبىرشاما ءوسىپ, تورداعى وزدەرىنىڭ كوگىلدىر قاناتتى تۋىستارىنىڭ قاسىنا جىبەرىلدى. ءبىر قىزىعى, قۇستاردىڭ قاۋىرسىندارىنىڭ ءتۇسى بولماسا, باسقا ايىرماشىلىعى جوق. سونداي-اق اق تاۋىستاردىڭ تابەتى جاقسى, ءار نارسەگە اۋەس ەكەنى بايقالدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇستاردىڭ مىنەز-قۇلقى ءداستۇرلى توتىدايىن تارانعان تۋىستارىنا قاراعاندا بيازى جانە جاڭا ورتاعا تەز بەيىمدەلىپ كەتەدى ەكەن. ايتپاقشى, قازاقتا «توتىدايىن تارانعان, سۇڭقاردايىن سىلانعان» دەگەن ولەڭ جولدارى ەرتەدەن ايتىلادى. وسىنداعى توتىمىز – تاۋىس. بابالارىمىز قىرعاۋىل تەكتەس تاۋىستىڭ ادەمى قاۋىرسىندارىن جايىپ جىبەرەتىنىنە قاراپ ايتقان سياقتى. ال ءبىز پوپۋگاي مەن سۋبتروپيكالىق شىمشىقتاردى توتى قۇس دەپ قاتەلەسىپ ءجۇرمىز...
دۋمان اناش