2016 جىلدىڭ العاشقى ءتورت ايىنىڭ ىشىندە-اق ەل تۇرعىندارىنىڭ بانكتەرگە شەتەلدىك ۆاليۋتامەن سالعان دەپوزيتتەرى 80 پايىزدان 71 پايىزعا دەيىن ازايىپ قالعان. بۇل – ەلىمىزدەگى دوللارسىزداندىرۋ ساياساتىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقاندىعىنىڭ كورىنىسى. الايدا, دەپوزيتتەردە, سونداي-اق, بانكتەردە دوللاردىڭ جاپپاي ازايۋى جاقسىلىق ەمەس. ويتكەنى, ساپالى دۇنيەنىڭ ءبارى سىرتتان دوللارمەن نەمەسە ەۋرومەن عانا كەلەدى.
ءبىز حالىقتىڭ اقشالارىن دەپوزيتتەرگە سالۋ ۇدەرىسىنە ءبىرشاما ساراپ جاساعان ەدىك. سوندا 2000 جىلدان باستاپ 2016 جىلعا دەيىن دەپوزيتتەردىڭ ۇنەمى ءوسىپ وتىرعاندىعىنا كوز جەتكىزدىك. ناقتىلاپ ايتاتىن بولساق, ول, 2000 جىلى 57 ملرد. تەڭگەدەن 2016 جىلى 7 ترلن. 187 ملرد. تەڭگەگە دەيىن وسكەن. سونىڭ ارقاسىندا ءبىزدىڭ بانك جۇيەمىزدىڭ الەۋەتى ارتىپ, قارىمى كۇشەيدى. بۇل اقشا-قاراجات جۇيەسىنىڭ تۇراقتالۋىنا ۇلكەن كومەگىن تيگىزدى.
ەندى, 2016 جىلدان باستاپ دەپوزيتتەردىڭ ازايۋ ءۇردىسى ورىن الا باستاعانى الاڭداتادى. ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ مامىر ايىنا دەيىن بانكتەر تەڭگەگە شاققاندا 434 ملرد. رەسۋرسىن جوعالتقان. ءسويتىپ, بانك جۇيەسى ءار ايعا شاققاندا 100 ملرد. تەڭگەسىن جوعالتىپ وتىرعان. بۇل, نەگىزىنەن, دوللاردىڭ دەپوزيتتەن الىنۋىنىڭ سالدارىنان ورىن الىپ وتىر. جىل باسىنان بەرى شەتەلدىك ۆاليۋتامەن سالىنعان دەپوزيتتەر تەڭگەگە شاققاندا 888 ميللياردقا ازايىپ كەتكەن, ال تەڭگەمەن سالىنعان دەپوزيتتەر نەبارى 429 ملرد.-قا وسكەن. كورىپ وتىرعانىمىزداي, كىرىس شىعىستىڭ جارتىسىن عانا جاۋىپ وتىر. وسىلاي جالعاسا بەرەتىن بولسا, جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 1 تريلليوننان ارتىق اقشانى جوعالتامىز. ياعني, مۇنى وتە الاڭداتارلىق جاعداي دەۋىمىز كەرەك.
ەندى مۇنداي جاعداي نەنىڭ كەسىرىنەن بولىپ وتىر دەگەن ماسەلەگە كەلەيىك. بۇگىنگى كۇنى ۇلتتىق بانك دوللارسىزداندىرۋ ساياساتىن جۇرگىزۋ شەڭبەرىندە شەتەلدىك ۆاليۋتانىڭ جىلدىق دەپوزيتتىك ءوسىمىنىڭ ماكسيمۋم شەگىن 2 پايىزعا شەگەندەپ تاستادى. ال تەڭگەنىڭ جىلدىق ءوسىمى ودان 7,5 ەسە ارتىق. بۇل حالىقتىڭ اقشاسىن تەڭگەمەن جيناقتاۋعا ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جاسالىپ وتىر. ونىسى دۇرىس-اق شىعار, بىراق دوللاردىڭ ءوسىمىن سونشالىق ازايتقانى ونىڭ دەپوزيتىنىڭ سىرتقا اعىلۋىنا سوعاتىنى ەسكەرىلمەگەن. دوللارعا ەشقانداي شەكارا جوق, ءبىزدىڭ ادامدارىمىز دا, ءححى عاسىردىڭ ۇرپاقتارى بولعاندىقتان, ونى جاقسى ءبىلەدى. سوندىقتان, دوللارىن ءوسىمى جوعارى شەتەلدىك بانكتەردىڭ فيليالدارىنا اۋدارا سالىپ, ونىڭ قىزمەتىمەن شەتەلدىك بانكيرلەردىڭ جارىلقانۋىنا جاعداي تۋعىزىپ وتىر.
ماجىلىستەگى حالىقشىل كوممۋنيستەر فراكتسياسى وسىعان قاتتى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ۇلتتىق بانك توراعاسى د.اقىشەۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, وسى ماسەلەگە كوڭىل ءبولۋىن وتىندىك. كاپيتالدىڭ سيمۆولى بولىپ تابىلاتىن دوللارعا كوممۋنيستەردىڭ جانى نەگە اشىپ وتىر دەپ ويلاماڭىزدار, بۇل ەلدىڭ ءمۇددەسى ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان جاناشىرلىق دەپ ەسكەرتۋدى دە ۇمىتپادىق.
قاي كۇندە بولسا دا نە نارسەنىڭ شەكتەن شىعۋى جامان, قۇراندا دا سولاي دەيدى عوي. دوللاردى دا شەكتەن ارتىق قىسۋعا بولمايدى, ويتكەنى, ونىڭ زيانى حالىققا تيەدى. وسى ماسەلەلەردى ەسكەرىپ, ۇلتتىق بانك ۇلاعاتتى شەشىم قابىلدار دەگەن ۇمىتتەمىز.
ايقىن قوڭىروۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى