جەر دەگەنىمىز – اتا-بابامىزدان كەلە جاتقان قاسيەتتى ۇعىم, قاستەرلى دۇنيە. قازاقتىڭ قۇتى, ءتورت ت ۇلىك مالى, بار بايلىعى مەن بەرەكەسى جەردە. سوندىقتان, بايتاق دالامىزداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا جارامدى جەرلەردى دۇرىستاپ پايدالانۋىمىز كەرەك. جەردى مال وسىرۋگە, ەگىن سالۋعا نەمەسە باسقا دا قاجەتىمىزگە ءتيىمدى پايدالانۋ – بۇگىنگى باستى ءمىندەتىمىز. جەر قاشاندا ەلدى اسىراعان, ەلدى ساقتاعان. ءالى دە اسىرايدى, ساقتايدى. جاسىراتىنى جوق, گەكتارلاپ الىنىپ, ۇزاق جىلدان بەرى تۋسىراپ جاتقان جەرلەر ەلىمىزدە جەتەرلىك. مۇنى كورىپ تە, ەستىپ تە ءجۇرمىز. سوندىقتان, مەملەكەتىمىزدىڭ باستى بايلىقتارىنىڭ ءبىرىن حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ كەرەك. جەردىڭ قازىناسى – ەگىنشى مەن مالشىنىڭ قولىندا.
قاي وڭىردە بولسا دا جەردى يەمدەنىپ الىپ, پايدالانباي وتىرعاندار كەزدەسەدى. ولاردان گورى, جەردى ۇقىپتاپ پايدالانۋشىلار حالىقتىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتەدى. البەتتە, جەردى بارشاسى دا پايدالانعىسى كەلەدى. بىراق ءتيىمدى پايدالانۋعا جەكەلەگەن ادامداردىڭ قارجىلىق نەمەسە تەحنيكالىق مۇمكىندىگى جەتە بەرمەيدى. ۇكىمەت سوڭعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعىنا كوپ قولداۋ كورسەتە باستادى. ايتالىق, جەكە شارۋاشىلىقتارعا قارجىلاي كومەك, جاڭا تەحنيكانى ليزينگ جۇيەسىمەن ۇسىنۋ سياقتى جەڭىلدىكتەر بار. مۇنى پايدالانا ءبىلۋىمىز كەرەك قوي. وسى ارقىلى مال وسىرسەك, ونىڭ ءونىمى كول-كوسىر ەمەس پە! ەگىن ەگىپ, امسە قۇس وسىرسە دە جەر قادىرىن بىلەتىن جاننىڭ قولىنا تيسە قۇنى دا ەسەلەنىپ شىعا كەلمەي مە! بۇل رەتتە جەكەلەگەن شارۋاشىلىقتاردى ىرىلەندىرۋدىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى, جەكە ادامنىڭ قولىندا جەردى وڭدەۋدىڭ بارلىق تەحنيكاسى جەتكىلىكتى بولا بەرمەيدى. بۇرىنعى كەڭشارلاردىڭ تاجىريبەسىمەن مالدىڭ باسىن وسىرۋگە, جەردىڭ قۇنارىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسالۋى ءتيىس. بۇل جەرگە ەشقانداي قيانات جاساۋعا جول بەرمەيدى.
ەڭبەككە بەيىل جاندار تارشىلىق كورىپ جۇرگەندە, الدەبىر ادامداردىڭ جەردى پايدالانباي, باۋىرىنا باسىپ جاتۋىن قۇپ كورمەيمىن. بولاشاقتا جەر كودەكسىنە وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلۋى وسى باعىتتا جاڭا ءمۇمكىندىكتەر تۋدىرادى دەپ ويلايمىن. قازىر جەرگىلىكتى تەلەديدارداعى, باسىلىمدارداعى جارنامالاردى قاراپ وتىرساڭىز, قويشى مەن باقتاشىعا سۇرانىس ۇلكەن ەكەنىن كورەسىز. مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن ادام ازايىپ كەتتى. التىن بەسىك اۋىلىمىزدان اعايىندار كوشىپ جاتىر. قارتتار عانا قالدى. جاستار مال باعۋدان قاشادى. سوندىقتان, جۇمىسسىز جاستاردى, بىلىكتى اۋىلشارۋاشىلىق ماماندارىن اۋىلعا تارتۋدىڭ جوباسىن جاساۋ كەرەك. وسى باعىتتا اۋىلعا باراتىن ادامداردى ىنتالاندىراتىن ۇكىمەت قاۋلىسى بولسا دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەت بۇرۋشىلارعا كەلىسىمشارت نەگىزىندە باسپانا بەرىلسە, 6 پايىزدىق نەسيە بەرىلسە, بالاسىنىڭ وقۋ وقۋىنا, ءوزىن-ءوزى جەتىلدىرۋىنە جاعداي جاسالسا, زەينەتاقى جاسىنا ەرتە شىعۋىن قامتاماسىز ەتسە دەگەن سياقتى كوپتەگەن كەشەندى جەڭىلدىكتەردى قامتيتىن باعدارلاما قابىلدانار بولسا, اۋىلدى دا كوركەيتەدى, جەردى دە يگەرۋگە سەپتەسەدى. بۇل جاستاردى قىزىقتىرادى. بۇگىندە ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىگى بار. ءبىزدىڭ تابىسىمىزدىڭ نەگىزى اۋىلدا. ەت تە, ءسۇت تە, ماي دا اۋىلدا. سوندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ دۇرىس پايدالانىلۋىنا, قۇنارلىلىعىن ارتتىرۋعا زاڭدىق تۇرعىدان جول اشىلادى, ياعني جەردى پايدالانۋشىلاردىڭ جۇمىس جۇيەسى رەتتەلەدى دەگەن سەنىمدەمىن.
جەردى شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋگە حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. جەردى جالعا العاننان كەيىن, ونى دۇرىس پايدالانا ما, زاڭ اياسىندا كورسەتىلگەن شارتتار ورىندالا ما, زياندى حيميالىق قوسپالارمەن جەردى ءبۇلدىرىپ, تىپ-تيپىل قىلىپ كەتە مە دەگەن قورقىنىش بار. سوندىقتان, بۇل ماسەلەلەر زاڭناما اياسىندا جان-جاقتى ويلاستىرىلۋى, ۇكىمەت مۇشەلەرىمەن, زاڭ شىعارۋشى ورگانمەن, حالىقپەن ابدەن كەلىسىپ, ءپىسىرىلۋى كەرەك. جەردى جالعا الساڭىز, دۇرىس پايدالاناسىز, قۇنارىن تومەندەتپەيسىز, ءونىمىن كوپشىلىكتىڭ يگىلىگىنە قاۋىپسىز دەڭگەيدە جاراتاسىز دەگەن تالاپتاردىڭ بارشاسى ورىندالۋى كەرەك. حالىقارالىق سوت ارقىلى دا شەشىلمەيتىن ماسەلەلەر بولادى. سول سەبەپتى جەر ماسەلەسىندە ساقتىقتىڭ بولۋى, ساۋاتتىلىقتىڭ قاجەتتىلىگى – زاڭدىلىق.
بالتابەك ەرسالىموۆ,
«اباي» قورىنىڭ پرەزيدەنتى,
قازاقستاننىڭ
ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
سەمەي