جوعارى ءبىلىمنىڭ بىرەگەي جوبالارى

كەشە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە جوعارى ءبىلىم كوشباسشىلارىنىڭ ەۋرازيالىق فورۋمى ءوتتى.

قازاقستاننىڭ كىندىك قالاسىن­داعى بۇل باسقوسۋعا ۇلىبريتانيا, يزرايل, قىتاي, اقش, ازەربايجان, بەلارۋس, قىرعىزستان, رەسەي سەكىلدى مەملەكەتتەردەن ءۇش ءجۇزدىڭ ۇستىندە دەلەگاتتار كەلدى. مارتەبەلى مەيمانداردى جىلى شىرايمەن قارسى العان نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پرەزيدەنتى شيگەو كاتسۋ پلەنارلىق ءماجىلىستى اشارداعى سوزىندە ۋاقىت تالابىنا ساي ناعىز تولىققاندى ۋنيۆەرسيتەت قانداي بولۋى كەرەك­تىگىنە ايرىقشا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءاربىر وقۋ ورنى ءوزىنىڭ شاكىرتتەرىن ەڭبەك رىنوگىنا ەركىن ەنە الاتىنداي ەتىپ دايارلاۋى كەرەك. ويتكەنى, ورەلى ورەندەر عانا ءوز ەلىنىڭ قوعامدىق-ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا قوماقتى ۇلەس قوسا الادى. وسى وراي­­دا اتقارىلاتىن جۇمىستار وتە اۋقىمدى ەكەنىن تىلگە تيەك قىلعان ول ارىپتەستەرىن اشىق پىكىر الماسۋعا شاقىردى. تالقىلاۋعا ۇسىنىلعان «جوعارى ءبىلىم جانە ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ: يننوۆاتسيالىق جانە كاسىپكەرلىك جوو» تاقىرىبى بويىنشا وتاندىق, سونداي-اق, شەتەلدىك ساراپشىلار سان سالالى ماسەلە كوتەرىپ, ساليقالى ويلارىن ورتاعا سالدى. ولاردىڭ ءاسى­رەسە, بەلگىلى ءبىر مەملەكەتتىڭ مە­رەيىن ءوسىرىپ, مارتەبەسىن كوتەرۋدە ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ الار ورنىن انىق­تاۋعا باعىتتالعان بەرىك بايلامدارى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. ۋنيۆەرسيتەتتەردە عىلى­مي ىزدەنىستەرگە كەڭ ءورىس اشۋ, يننوۆا­تسيالىق يدەيالاردى باتىل جۇزەگە اسىرۋ, قازىرگى زامانعا لايىق بىلىكتى كادر­لار تاربيەلەۋ, سونداي-اق, ءداستۇرلى اكادەميالىق قۇندىلىقتارعا زيان كەلتىرمەي, جوو-لاردى تەرەڭ ءبىلىم ورداسىنا اينالدىرۋ ىسىندەگى وزات تاجىريبەلەردى ورتاق يگىلىك رەتىندە قاراستىرۋعا قاتىستى ۇتىمدى ۇسى­نىس­تار دا دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ جاتتى. دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ ۇزدىك جۇزدىككە كىرەتىن تەل-اۆيۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى دجوزەف كلافتەر حيميالىق فيزيكا سالاسىندا كەڭىنەن تانىمال عالىم. ۇزىن سانى 400 عىلىمي ەڭبەكتىڭ اۆتورى, 18 مونوگرافيانىڭ رەداكتورى اتانعان پروفەسسوردىڭ پايىمداۋىنشا, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ باسەكەلەستىككە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن بىرنەشە پارامەتر قاجەت كورىنەدى. ەڭ الدىمەن پەداگوگيكالىق قىزمەتكە ماڭدايىنان شەرتىپ وتىرىپ مايتالمان مامانداردى تارتقان ابزال. اقىلدى ازاماتتاردىڭ سىرت­قا كەتۋىنە توسقاۋىل قويعان ءجون. ارينە, ولاردىڭ ەركىنە قول سۇعا المايسىز. ۇكىمەت تاراپىنان ءتيىس­تى شارالار قابىلدانىپ, ويلى وقىمىستىلارىمىزدى تۋعان جەرىنە ورالتۋعا جاعداي جاساماي بولمايدى. ءبىز سوعان تىرىسىپ جاتىر­مىز. ەكىنشىدەن, ۇستازدار مەن ستۋ­دەنتتەردىڭ وي ەركىندىگىنە تەجەۋ سا­لىنباۋعا ءتيىس. اشىقتىق سونى يدەيالارعا باستايدى. ۇشىنشىدەن, جوعارى وقۋ ورنى مەن ءوندىرىس وشاقتارى اراسىندا كوپىر ورناتقان ءجون. بىرلەسكەن ارەكەتتىڭ بەرەرى مول. تورتىنشىدەن, ادامداردىڭ ءوز مۇمكىندىكتەرىن ءجۇ­زەگە اسىرۋلارىنا كومەكتەسۋ كەرەك. جاقسى ماعى­ناسىنداعى امبيتسيا ادامدى العا جەتەلەيدى. التىنشىدان, حالىق­ارالىق ىنتىماقتاستىق پەن ىقپالداستىقتى وركەندەتكەن دۇرىس. بۇل رەتتە بەلسەندىلىك تانىتساق, عا­لام­دىق پروبلەمالاردى شەشۋگە ءمۇم­كىندىك تۋادى. كۇنى كەشە عانا جيىرما جىلدىعىن تويلاعان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ رەكتورى, ۇعا اكادەميگى ەرلان سىدى­قوۆ قازاقستانداعى جوعا­رى كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى ودان ءارى دامىتۋدىڭ باستى ەكى باعىتى جايىندا اڭگىمە قوزعادى. ونىڭ ويىنشا, بىرىنشىدەن, ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تولىق اكادەميالىق اۆتونوميا بەرەتىن ۋاقىت جەتتى. ەكىنشىدەن, كاسىپ­كەرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردى قۇرۋ­عا بەت بۇرعان وڭدى بولار ەدى. بۇل رەتتە كوممەرتسيالاندىرۋ مەن زەرتتەۋلەردىڭ قولدانبالى سيپات­قا كوشۋى كوپتەگەن وتاندىق وقۋ وردالارىنىڭ كاسىپكەرلىك ۋنيۆەر­سيتەتى ستاتۋسىن يەلەنۋىنە قول جەت­كىزىلەدى. كەيىنگى كەزدەرگە دەيىن يننوۆاتسيالىق ەكونوميكانى ۇكى­مەت پەن بيزنەس جاسايتىن مودەل ۇستەمدىك قۇرىپ كەلدى. بىراق, الەمدىك ءتاجى­ريبە كورسەتىپ وتىرعانىنداي, اتال­مىش ماسەلەدە مەملەكەتتىڭ, بيز­نەس قۇرىلىمدارىنىڭ جانە ۋني­­ۆەرسيتەتتەردىڭ بىرلىگى قاجەت. ءويت­پەيىنشە, يننوۆاتسيالىق ەكونو­مي­­كانىڭ يگىلىگىنە بولەنۋىمىز ەكىتالاي. ال, ۇلىبريتانيالىق Q S رەيتينگ اگەنتتىگىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى كۋنزيو كۆاكارەللي الەمدەگى ۇزدىك وقۋ ورىندارىنىڭ جەتىستىك­تە­رىن باعالاۋ ءتارتىبىن ءتۇسىندىردى. الماتى مەنەدجمەنت ۋنيۆەرسي­تە­تىنىڭ پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاح­مەتوۆ بولسا, يننوۆاتسيالىق جانە كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءبىر-بىرىنەن ايىرماشىلىعى توڭىرەگىندە جەكە پىكىرىن ءبىلدىردى. فورۋمنىڭ نەگىزگى بولىگى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ جاڭا جەتىستىك­تەرىن جيناقتاعان نازارباەۆ ۋني­ۆەر­سي­تەتتىڭ تاعىلىمدى ءتاجى­ريبەسىن كورسەتۋدى كوزدەيتىن سەمي­نارلارعا ارنالدى. وسىعان بايلانىستى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پروفەس­سورلارى مەن قىزمەتكەرلەرى وزدە­رىندەگى اكادەميالىق ساپا, كورپو­راتيۆتىك باسقارۋ قاعيداتتارى جانە مەنەدجمەنتتى جەتىلدىرۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ, ستۋدەنت­تەردى الماعايىپ بولاشاققا بەيىم­دەۋ, كاسىپتىك باعدارلاۋ ماسە­لەلەرى توڭىرەگىندە اڭگىمەلەپ, قازاق­ستان­داعى العاشقى جانە ازىرگە جالعىز بولىپ تابىلاتىن, ماگيسترا­تۋرا باعدارلاماسى بويىنشا ينكليۋ­زيۆتى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى كوشباس­شى­لاردى ازىرلەۋ ادىستەرىمەن ءبولىستى. تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»