قوستاناي ءوڭىرى ەلىمىزدەگى بۇكىل استىقتىڭ تورتتەن ءبىرىن بەرەدى. سوعان وراي ديىرمەنى دە جەتكىلىكتى. سوناۋ 90-شى جىلدارى وبلىس وڭىرىندە ديىرمەندەرى قۋاتسىز, بيدايدى جۋماي سالاتىن شاعىن ديىرمەندەر قاتارى بولۋشى ەدى. قازىر ولاردىڭ بارلىعى دا نارىق جاعاسىنا شىعىپ قالدى. بۇگىندە وزىق قۇرال-جابدىقتارمەن جابدىقتالعان ديىرمەندەر اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وڭدەۋ سالاسىنداعى كاسىپورىنداردىڭ باسىم بولىگىن قۇرايدى. سوڭعى جىلدارى ۇن وڭدەۋ ونەركاسىبى سالاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىن قولداۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا دامىتىلىپ, ۇن ساپاسىن كوتەرۋگە اتسالىسىپ وتىرعان كاسىپورىننىڭ ءبىرى «ارۋانا-2010» ديىرمەنىن قازىر وبلىس پەن ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرى عانا ەمەس, شەتەلدىكتەر دە بىلە باستادى.
مۇندا وتكەن جىلى وڭدەۋ ونەركاسىبى سالاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىن قولداۋ باعدارلاماسى اياسىندا «ارۋانا-2010» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى «دامۋ» قورى ارقىلى 30 ميلليون تەڭگە قاراجات الىپ, وعان يتاليادا شىعارىلعان جابدىق العان بولاتىن. قۋاتتى جابدىق مۇنداعى بۇرىنعى جابدىقتى اۋىستىرۋعا مۇمكىندىك جاسادى.
– بۇرىن بيدايدى جۋاتىن, ىلعالداندىراتىن تۇركيالىق جابدىقتا كومپيۋتەرلىك باسقارۋ ورتالىعى بولمايتىن. بيدايدىڭ ىلعالدىلىعىن ءبىز كوزبەن عانا شامالايتىن ەدىك. ال يتاليالىق جابدىق بيدايدى جۋعاندا ونىڭ ىلعالدىلىعىن رەتتەيدى. قازاقشا تۇسىنىكپەن ايتقاندا, بيدايدى جۋعاندا ءدان سۋدى بويىنا تىم كوپ تارتىپ السا ەزىلىپ كەتەدى. ونداي بيدايدىڭ ۇنى دا ساپاسىز, بويىنا سۋدى كوپ سىڭىرمەيدى. يتاليالىق جابدىق جۇمىسى كومپيۋتەرگە نەگىزدەلگەن, باعدارلامانى قالاي قويساڭ, بيداي سولاي جۋىلادى, قانشا ىلعالدىلىق كەرەك ەكەنىن كورسەتسەڭ, سولاي ورىندالادى, – دەيدى «ارۋانا-2010» كاسىپورنىنىڭ باس ينجەنەرى جاقسىلىق مۇحامبەتوۆ.
جاقسىلىق ساعيت ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, سۋدى مول سىڭىرەتىن ۇندى ناۋبايحانالار جاقسى الادى. مۇنداي ۇننىڭ ساپاسى دا جاقسى, ودان پىسىرىلەتىن تاندىر ناننىڭ دا, بولكە ناننىڭ دا سانى ارتاتىن كورىنەدى. كاسىپورىندا بيداي ساقتايتىن ەلەۆاتور, ونىڭ ساپاسىن تەكسەرەتىن لابوراتوريا جانە ديىرمەن بار. وتكەن جىلى لابوراتورياعا فرانتسيادا شىعارىلعان قىمبات جابدىق الىندى, ول بيداي ساپاسىن ءبىر مەزەتتە انىقتاپ بەرەدى. ەلەۆاتورعا قوسىمشا قامبا جاسالىپ, وعان گەرمانيالىق جابدىق قويىلدى.
– قازىر مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ كومەگىمەن ەلەۆاتور مەن ديىرمەندەگى جابدىقتاردى بارىنشا ەۋروپالىق ستاندارتقا ساي اۋىستىرىپ جاتىرمىز. ءوڭدەۋ جۇمىسىنىڭ ساپاسى تەك ءۇزدىك تەحنولوگياعا بايلانىستى جاقسارادى. ال ۇزدىك تەحنولوگيا ۇزدىك تەحنيكالىق جابدىققا تاۋەلدى, – دەيدى باس ينجەنەر جاقسىلىق مۇحامبەتوۆ.
«دامۋ» قورى ارقىلى العان نەسيە قارجىنى كاسىپورىن ءبىر جىلدا 6 پايىزدىق ۇستەمەمەن وتەپ شىعادى. كاسىپورىننىڭ ءوندىرگەن ۇنى ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارىنداعى ساۋدا نۇكتەلەرى مەن ناۋبايحانالارعا جىبەرىلەدى. ونىڭ سىرتىندا اۋعانستان, ءوزبەكستان, قىرعىزستانعا دا ارتىلادى. قازىر ءديىرمەن ەكسپورتتىڭ كولەمىن 50 پايىزعا جەتكىزدى. كاسىپورىندا ءجۇزدىڭ سىرتىندا ادام ەڭبەك ەتەدى. جۇمىستان كەتىپ جاتقان ەشكىم جوق, ويتكەنى, ۇن توقتاۋسىز وتەتىن تاۋار. ۇن وتكەن سايىن كاسىپورىن پايداسى دا جامان بولمايدى, جۇمىسشىلاردىڭ ايلىق جالاقىسى ۋاقىتىلى ءتولەنىپ تۇر. «ارۋانا-2010» ءديىرمەنىنەن شىعاتىن «پاتشا» مەن «تۇمار» ۇنى بازار سورەسىنىڭ مولشىلىعىنا كەپىل. بازارعا كەلگەننىڭ كوزىنە الدىمەن «پاتشا» ىلىگەدى. «پاتشادان» جابىلعان نان دا ءار ءۇيدىڭ داستارقانىنا پاتشا كوڭىل سىيلايدى.
ۇستىمىزدەگى جىلى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وڭىرلىك قارجىلاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا قوستاناي وبلىسىنا 1 ميلليارد تەڭگە بولىنەتىن بولدى. ونىڭ 500 ميليونىن «دامۋ» قورى, 500 ميلليون تەڭگەسىن قوستاناي وبلىستىق اكىمدىگى سالاتىن بولادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس قادامى وسىلايشا كەڭەيىپ كەلەدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي