قىمىزدان جاسالاتىن بالمۇزداق

3 ميلليون تەڭگەگە س.تورايعىروۆ اتىنداعى ۋنيۆەر­سيتەتتە وتكەن Business Days Pavlodar حالىقارالىق ­فورۋمى بارىسىندا ساتىلدى. ارينە, قازىرگىدەي تەحنولوگيا دامىعان زاماندا ەشتەڭەگە تاڭعالۋعا بولماس. بىراق, ءبىزدىڭ اتا-بابامىز دا ۇلتتىق تاعامداردىڭ نەبىر تۇرلەرىن دالا تەحنولوگيا­سىن پايدالانۋ ارقىلى جاساپ, بۇگىنگى ۇرپاقتارىنا جەتكىزىپ كەتتى. تەك بۇگىندە تابيعي ونىمدەردىڭ قادىرىن كوپ تۇسىنە بەرمەيمىز. ستۋ­دەنتتەر قىمىزدان بالمۇزداق دايىندايدى دەگەن حابار دا وسى كەزدىڭ كەزەكتى جاڭالىعى. تاڭ­عالىپ جاتىرمىز. بۇعان دەيىن جا­پونيادا قىمىزدان بالمۇزداق جاساپ جۇرگەن ءوزىمىزدىڭ قازاق جىگىتى جايلى, نەمىستەردىڭ دە قىمىزدى ناسيحاتتاي باستاعاندارىن, قىرعىزداردىڭ دا بۇل ءونىمدى جاساۋدى قولعا العانىن ەستىپ, ءبىلىپ جۇردىك. بىراق, اسحات ايتجانوۆ پەن نۇرعيزا قالينوۆانىڭ «قىمىزدان بالمۇزداق دايىنداۋ» تاقىرىبىندا قورعاعان جوباسى جاستاردىڭ بيزنەس-باستاما فورۋمىندا جەڭىمپاز اتانىپ, 500 مىڭ تەڭگە جۇلدە العانى ويلانتتى. ستۋدەنتتەردىڭ دە شەتەلدىكتەر سەكىلدى وركەنيەتتى ءبىلىم جولىنا, عىلىمي ىزدەنىستەرگە, ويلانۋعا, ويلاۋعا, جاڭاشىلدىققا قاراي بەت بۇرا باستاعاندارى قۋانتتى. اسحاتتىڭ ايتۋىنشا, بۇل يدەيا توسىننان تۋىپ, از ۋاقىت ىشىندە قولعا الىنعان كورىنەدى. ءبىز ەندى كىشكەنايتىمىزدان اۋىلدا قىمىز ءىشىپ وستىك. قىمىزدان جاسالعان بالمۇزداقتى ۇيدە جاساۋدان باستادىق. ونى بالالارعا, دوستارعا ءدامىن تاتىپ كورۋ ءۇشىن ۇسىندىق. ەرەكشە بالمۇزداق دەپ تاڭعالىستى. ۋنيۆەرسيتەت باس­­شى­لىعى ەرەكشە بالمۇزداق جوباسىن بىردەن قولدادى. Enactus ۇيىمىمەن بايلانىس ورناتىپ, جوبامىزدى رەسپۋبليكالىق فورۋمدا قورعاپ شىقتىق, دەيدى نۇرعيزا مەن اسحات. ال, بۇعان دەيىن ۋنيۆەرسيتەت كومانداسىنىڭ «قىمىزدان بال­مۇزداق جاساۋ» جوباسى «Enactus Kazakhstan National EXPO – 2016» ستۋدەنت-جاستاردىڭ الەۋمەتتىك جانە بيزنەس-جوبالارىنىڭ رەس­پۋبليكالىق بايقاۋىندا جەڭىم­پاز اتاندى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لىگى مەن پرەزيدەنت جا­نىن­داعى جاستار ساياساتى ءجونىن­دەگى كەڭەستىڭ قولداۋىمەن وتكەن بايقاۋعا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىن­دارىنان 42 كوماندا قاتىستى. ۋني­ۆەرسيتەت كومانداسى ەكو­نومي­كالىق, ەكولوگيالىق, الەۋمەت­تىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتال­عان ءىس جۇزىندە جۇمىس جاساپ جاتقان 4 جوبا ۇسىندى. سودان, «قازاق­ستاندى قالاي تاماقتاندىرۋعا بولادى؟» دەگەن اۋقىمدى تاقى­رىپتاعى بيزنەس-جوبالار باي­قا­ۋىندا ستۋدەنتتەر قىمىزدان جاسال­عان بالمۇزداق يدەياسى ءۇشىن 1 ميلليون تەڭگەگە يە بولدى. Enactus PSU كومانداسىنىڭ كا­پيتانى ارناگۇل بۇركۇتتىڭ ايتۋ­ىنشا, ستۋدەنتتەر ۋنيۆەر­سيتەت قابىرعاسىندا العان تەوريا­لىق ءبىلىمى مەن كاسىپكەرلىك قابى­لەتتەرىن تاجىربيەدە قولدانادى. كو­ماندانىڭ ءاربىر مۇشەسى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەت كومانداسى جەڭىمپاز رەتىندە بيىل قازان ايىندا تورونتو قالاسىندا (كانادا) وتەتىن Enactus 2016 الەمدىك كۋبوگىندا ەلىمىزدىڭ اتىنان قاتىسۋعا دايىندالۋدا. جۋىردا ۋنيۆەرسيتەتتە ءوت­كەن Business Days Pavlodar حالىق­ارالىق فورۋمىندا ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسى, اگروتەحنولوگيا, ميكروبيولوگيا, ماشينا جاساۋ جانە باسقا دا سالالارداعى يننوۆاتسيالىق جوبالار تانىستىرىلدى. وڭىرلىك ستارتاپ اكادەمياسى اشىلدى. راسىمگە وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ قاتىسىپ, ستۋ­دەنتتەردى اكادەميانىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ, جاس كاسىپكەرلەردىڭ جۇمىسىنا تابىس تىلەدى. وڭىرلىك Start up اكادەمياسى 250 جوبانى قابىلدادى. 10 جوبا جۇمىسىن باستاپتى. وسى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا 21 جۇمىس ورنى قۇرىلعان. اكادەميا ءوز كاسىبىن اشقىسى كەلەتىن كاسىپكەرلەر ءۇشىن ەلىمىز بەن شەتەلدەردىڭ ۇزدىك وقىتۋشىلارى مەن مەنتورلارىنىڭ دارىستەرىن تىڭداپ, بىلىمدەرىن شىڭداۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. جىل سايىن 1000-نان استام ادامدى كاسىپ­كەر­لىك­كە وقىتۋ, 200 ستارتاپ اشۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا 500 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوس­پارلانىپ وتىر. وڭىرلىك Start up اكادەميا­سى «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى, «ناتر» اق-پەن, «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن, «ENACTUS Kazak­hstan» ۇلتتىق كەڭسەسىمەن جانە باسقالارمەن بايلانىس جاسايدى. فورۋمدا جاس ستارتاپشىلار Demo Day بيزنەس جوبالار ماكەتىندە ءوز جوبالارىن ۇسىندى. فورۋمعا كەلگەن كاسىپكەرلەر «Koum_ice», «پونچيتا», «ليۋ­مو­بەتون», «اساو», Frozen Yogurt» بيزنەس-يدەيالارعا قىزى­عۋ­شىلىق تانىتتى. بيزنەس-جوبا كۇن­دەرى اياسىندا مەكتەپ جانە كوللەدج وقۋشىلارىنا ارنالعان بيزنەس-يدەيالار چەمپيوناتى, «كە­مەل كاسىپكەر» بيزنەس-كەيس­تەر رەس­پۋبليكالىق چەمپيوناتى, «Ente­rprise`s solutions» بايقاۋى ءوتتى. جەرگىلىكتى ينۆەستورلار قاتىس­قان ستارتاپ اكادەميادا بارلىعى 15 جوبا ۇسىنىلدى. قىمىزدان جاسالعان بالمۇزداق «KoumIce» جوباسىنىڭ اۆتورلارى اسحات ايتجانوۆ پەن نۇرگيزا قالينوۆاعا ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى زەرتحانادان ورىن بەرىپ, جوبانىڭ جۇزەگە اسۋىنا قولداۋ كورسەتتى. ەرەكشە بالمۇزداق سول جەردە جاسالادى. قازىر جوبا الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى ساتىلۋدا. جوبا قۇنى – 3 ميلليون تەڭگە. وسىنداي باعامەن قىمىز-بالمۇزداق Mirel كومپانيا­سىنا ساتىلدى. ويتكەنى, 1,5 ميلليون تەڭگەگە ارنايى قۇرىلعى, 800 مىڭ تەڭگەگە شيكىزات الىنادى. قالعان 700 مىڭ تەڭگە تەحنولوگيا­مەن جۇمىس جاساۋعا جۇمسالادى. ءبىر ايدىڭ ىشىندە اۆتورلار ءونىمدى كولەمىنە قاراي 150-900 تەڭگەدەن قالاداعى دۇكەندەرگە تاسىمالداۋ­دى جوسپارلاۋدا. قاجەتتى سەرتيفيكاتتارى دا بار. – ءبىرى قىشقىل, ءبىرى ءتاتتى ءدامدى ەكى ءتۇرلى ەرەكشە بالمۇزداق جاسادىق. العاشىندا قالاي جا­ساۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرىن اشىپ ايت­قان جوقپىز. قازىر جوبانى ونلاين ساتىلىمعا قويدىق, ەندى ساۋ­دا ورىندارىن اشقىمىز كەلەدى. نەگىزگى ماقسات – قىمىزدى ۇلتتىق سۋسىن رەتىندە ناسيحاتتاۋ, – دەيدى جوبا اۆتورلارى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار سۋرەتتى تۇسىرگەن رۋفينا تورپيششەۆا