ارحەولوگتار ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى ءبىرىنشى عاسىردا سالىنعان كونە ياسسى قالاسىنىڭ ورتالىق بولىگىنىڭ ءبىرى بولعان قورعان كوز الدىمىزدا جاۋىن-شاشىننان قۇرىپ بارادى دەپ دابىل قاعۋدا.
سىرت كورىنىسى اشامايعا ۇقسايتىن تاريحي ەسكەرتكىش – قازاقستانداعى ەڭ كونە قالانىڭ جۇرناعى. بەس جىل بۇرىن ارحەولوگتاردىڭ كۇرەگى ءتيىپ, ءۇش جىل بۇرىن «قازقايتاجاڭعىرتۋ» مەكەمەسى وسى تاريحي كەشەننىڭ ءۇستىن قىمتاپ جاپقان ەكەن. «شىعاسىعا – يەسى باسشى» دەيدى حالقىمىز. بىزدە قيت ەتسە بولدى «قارجى جوق, قارجى كەرەك» دەگەن ءسوز ايتىلادى. بۇرىنىراقتا كورنەكتى جازۋشى دۋلات يسابەكوۆ: «مەن ەس بىلگەندە قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى جوندەۋگە جابىلاتىن ەدى, ءالى جىل سايىن جوندەۋ كورىپ كەلەدى. وزبەكستانداعى تاريحي كەشەندەرگە ساياحاتشىلار سامساپ بارىپ جاتىر. وزبەكتەر ءبىر رەت مىقتاپ جوندەيدى, سوسىن قول تيگىزبەيدى. ال بىزدەگىلەر جىل سايىن الاقان جايىپ اقشا سۇرايدى», دەپ كۇيىنگەنى بار. راسى وسى. ۇقساتا المايمىز. كونە قالا اسىعىس-ۇسىگىس جابىلىپ, كارتون ارالاس جابىنىنان سۋ وتكەن. قابىرعالارى بولاتتان قۇيىلسا دا, تاستى تەسەتىن سۋ قويسىن با؟! ءوزىمىزدىڭ جاۋاپسىزدىعىمىزدى, نەمقۇرايدىلىعىمىزدى بىلاي ىسىرىپ قويىپ, بار كىنانى ۇكىمەتتىڭ موينىنا ارتىپ قوياتىنىمىزدى قاشان قويار ەكەنبىز؟ توبەسىن كارتونمەن قىمتاعاننان كەيىن العاشقى قىستا-اق ەزىلىپ, سۋ ىشكە ءوتىپ, پاقسادان تۇرعىزىلعان قامالدىڭ قابىرعالارى قۇلاي باستاعان. ءا.مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرلەرى ەربولات سىماعۇلوۆ قورعاننىڭ ءبىر بولىگى ءمۇجىلىپ قۇلادى دەيدى. جاقىندا وتىرارتوبەدە بولىپ قايتتىق. ارحەولوگتار قازعان جەر وپىرىلىپ جاتىر. كەرەكتى قارجىنى ءاۋ باستان جوسپارلاپ الماسا, نەگە كۇرەككە جۇگىنەدى, نەگە كونە تاريحتىڭ جۇرەگىن جارالايدى؟ ياسسى قالاسىنىڭ ورتالىق بولىگى بولعان قورعان دا وسىنداي نەمقۇرايدىلىقتىڭ قۇربانى بولۋدا.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى