ەكونوميكا • 23 شىلدە, 2024
كۇن قۋاتىنا نەگىزدەلەتىن زاۋىت
ەنەرگەتيكالىق كەشەننىڭ كەلەشەگى ەكولوگيالىق سانامەن, ورنىقتى دامۋمەن قاتار قويىلاتىن داۋىرلىك ۇردىستە ەلىمىز كۇن, جەل جانە سۋ ەسەبىنەن قۋات وندىرۋگە كوبىرەك بەت بۇرا باستادى. ەلدەگى جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان سونداي جوبانىڭ ءبىرى الماتىدا ءورىس الماق. ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتا كۇن پانەلدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ ىرگەتاسى قالاندى.
تەحنولوگيا • 23 شىلدە, 2024
جاھاندى قىزىقتىرعان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قارقىنى كۇننەن-كۇنگە كۇشەيىپ كەلەدى. سۇراعانىڭدى لەزدە تاۋىپ بەرەتىن, ءماتىن جازۋدىڭ قىر-سىرىن مەيلىنشە مەڭگەرگەن, ءتىپتى جارامسىز دەگەن شىعارمانىڭ ءوزىن بار قاتەسىنەن ارىلتىپ, ءمىنسىز قالىپقا تۇسىرە الاتىن باعدارلامالار حالىقتىڭ قاجەتىنە جاراپ-اق تۇر. ءبىر قىنجىلتاتىنى, جاساندى زەردە قازاق تىلىنە ءالى دە شورقاقتاۋ. دەگەنمەن ىزدەنىس بار. ماسەلەن, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى اقىلدى جۇيەلەر جانە جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتى (ISSAI) قازاق ءتىلىنىڭ اۋقىمدى مودەلىن (LLM) دايىنداپ جاتىر. بۇنى ChatGPT-ءدىڭ قازاقشا بالاماسى دەسەك تە بولادى. اتالعان جوبا ەلىمىزدە جانە ورتالىق ازيادا جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن دامىتۋعا ارنالعان.
زەردە • 23 شىلدە, 2024
تاباندىلىق تەورەماسى. كۇنى كەشە عانا ەدى... ءبىرىنشى كۋرستىڭ العاشقى اپتالارى ءوتىپ جاتتى. جاڭا ورتاعا ءسىڭىسىپ ۇلگەرمەگەن كەزىمىز. اۋديتوريادا ءبىر-بىرىمىزگە جاتىرقاي قارايمىز. بىراق ەلدىڭ ءار قيىرىنان جينالعان قالامىنىڭ جەلى بار قاتارلاستارىمنىڭ اراسىنان ءوڭى دە كەلىستى, ويى دا سالماقتى وسى ءبىر جىگىت كوزىمە وتتاي باسىلا بەردى. ورنىقتىلىعى مەن ويلىلىعى انادايدان بىلىنەتىن ونىڭ جانىنىڭ گراۆيتاتسيالىق كۇشى باسقالاردى ءبىرىنشى كۇننەن وزىنە ماگنيتشە تارتاتىنىن دا اڭعاردىم. دەسە دە, ءوز باسىم جاقىنىراق تانىسۋعا ءداتىم بارمادى. مىسى باسىپ تۇراتىنداي. قالاي بولعاندا دا, جىلىنا ەلۋ بالا عانا قابىلدايتىن قازاقستانداعى جالعىز فاكۋلتەتكە اۋپىرىممەن ءتۇسىپ, «تاۋبەمدى» اۋزىمنان ساعات سايىن تاستاماي جۇرگەن مەن عانا ەمەس, جۇكەڭە ەلدىڭ ءبارى قىزىعىپ قارايتىن.
تەحنولوگيا • 23 شىلدە, 2024
قازىر «كىم جاساندى ينتەللەكتىنى يگەرسە, سول الەمدى بيلەيدى» دەگەن ءتامسىل شىققان. تسيفرلىق عالامداعى سان الۋان جاڭالىقتاردى ەستىگەندە, سەنىپ تە قالاسىڭ. بۇل تەرمين العاش رەت 1960 جىلى امەريكاداعى ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىندا قولدانىلعان. سودان بەرى اقىرىن-اقىرىن عىلىمعا قادام باسىپ, دەندەپ ەندى. ال دامىعان مەملەكەتتەر جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن 2017 جىلى باستاپ كەتكەن. ەندى ءبىزدىڭ ەل دە كوشتەن قالماي, ىلگەرى باسپاق.
كورمە • 23 شىلدە, 2024
ەلوردا تورىندەگى ۇلتتىق مۋزەي بيىل 10 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتىپ جاتىر. سوعان وراي «دالا كەسكىندەمەسى: رامىزدەر, بوياۋلار, بەينەلەر» اتتى كورمە مەن ونىڭ اياسىندا شىققان كاتالوگتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى.
