قوعام • 28 ماۋسىم, 2019
حالقىمىزدا «جاۋ جاعادان العاندا, ءبورى ەتەكتەن تارتادى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. مۇنى ارىس قالاسىنداعى قارۋ-جاراق قويماسىنىڭ جارىلۋىنا بايلانىستى الەۋمەتتىك جەلىلەردە الىپقاشپا اڭگىمەلەردى قارشا بوراتىپ, ساپىرىپ جاتقان ادامدارعا بايلانىستىرىپ ايتۋعا بولادى. سەبەبى وتانداستارىمىزدى ءبىر ءۇيدىڭ بالالارىنداي جۇمىلدىرعان توتەنشە وقيعا سالدارىنا قۇلاق تىگىپ, الاڭداپ وتىرعان اعايىندى «سۇمدىق» اقپاراتتارمەن ۇرەيلەندىرۋشىلەردى «ەتەكتەن تارتاتىن ءبورى» دەمەسكە لاجىڭ جوقتاي.
ايماقتار • 28 ماۋسىم, 2019
اپات بولعان قالاداعى اعايىن ۇيلەرىنە ورالادى
ارىستاعى اپاتقا ءتورتىنشى كۇن. ەلدىگىمىز سىنعا تۇسكەن, سىنالعان اۋىر كۇندەردىڭ اياعى كوڭىل دەمەگەن جاڭالىققا ۇلاسىپ كەلەدى. اقمەشىتكە جينالعان ارىستىق اعايىننىڭ جانايعايىن, مۇڭ-زارىن, تالاپ-تىلەگىن ەسكەرگەن ءوڭىر باسشىسى ومىرزاق شوكەەۆ «ەۆاكۋاتسيالانعان تۇرعىنداردى ارىس قالاسىنا قايتىپ كوشىرەمىز», دەدى.
قوعام • 28 ماۋسىم, 2019
بورىش جۇكتەمەسى قالاي جەڭىلدەتىلمەك؟
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قارىز جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى جارلىعى قازاقستاندىقتاردىڭ ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمىن ەسەلەي ءتۇستى. سوعان قاراماستان اتالعان ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي, قوعامدا ءارتۇرلى الىپقاشپا اڭگىمەلەردىڭ دە قاۋلاي بەرەتىنى تۇسىنىكتى. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ وتە وزەكتى ماسەلە. ءبىز قولدا بار دەرەكتەرگە سۇيەنىپ, قوعام تاراپىنان بولۋى مۇمكىن ىقتيمال سۇراقتارعا از-كەم توقتالا كەتۋدى ءجون كوردىك.
رۋحانيات • 28 ماۋسىم, 2019
سۇلتان راەۆ: ازيا ادەبيەتىنىڭ التىن ءداۋىرى كەلە جاتىر
قازاق وقىرمانى مەن كورەرمەنى ءۇشىن سۇلتان راەۆ ەسىمى «مەككەگە قاراي ۇزاق جول» ءافساناسى ارقىلى جاقسى تانىس. قىرعىز قالامگەرىنىڭ اتالعان تۋىندىسى بىرنەشە جىلدان بەرى تەاتر ساحنالارىندا ۇزدىكسىز قويىلىپ, تالاي كورەرمەننىڭ ىستىق قوشەمەتىن ەنشىلەپ كەلەدى. ەندى, مىنە, قازاق وقىرمانىنا «جانجازا» رومانى ارقىلى جازۋشىلىق الەمىنىڭ دە ەسىگىن ايقارا اشىپ بەرگەن سۋرەتكەر ءساتى تۇسكەن سۇحباتىمىزدا شىعارماشىلىق شەبەرحاناسىنىڭ قىر-سىرى مەن قوعامدىق ويلارىن ورتاعا سالدى.
رۋحانيات • 28 ماۋسىم, 2019
جاساندىلىقتان اۋلاق بولعان ابزال
ماقۇلدانعان ەملە ەرەجەلەرىنىڭ ءتورت تارماعىنا تيەسىلى ۇسىنىسپەن شەكتەلمەكپىن. ولاي بولسا, 11-تارماقتىڭ (سوزدەر بىرىڭعاي جۋان نە جىڭىشكە ءۇندەسىممەن جازىلادى: azamat, yntymaq, bosaǵa, turmys; ásem, memleket, izet, úmit, sóılem.) ەسكەرتۋىندەگى: «كەيبىر كىرمە ءسوزدەردە ۇندەسىم ساقتالماي جازىلادى: ءquzىret, ءqudىret, muǵalim, qyzmet, qoshemet, ءaqىret, qasıet, qadir, kitap, ءtaýqىmet, ءqazىret» دەگەن ەرەجەگە مىناداي ۇسىنىسىم بار: - قۇزىر مەن قۇدىردىڭ توركىنى ءبىر. سونداي-اق اقىر, قازىر قوش, قادىر سوزدەرى – جۋان بۋىندى سوزدەر. مۇعالىم دەپ جازىپ جۇرگەن ارابتەكتى ءسوزدى مورفەماعا جىكتەسەك, مۇعالىم بولىپ شىعادى. كىتاپ ءسوزى كەزىندە كيتاب دەگەن اراب ءسوزىن بۇزباۋ نيەتىنەن شىققان, قازاقشاسى كىتاپ بولادى, سوڭعى بۋىندا «ءا» كەلەتىن سوزدەر (كىنا, كۋا) سياقتى قولدانىلادى. سوندىقتان بۇلارعا ەرەجە ۇندەستىككە باعىنبايتىن قوسىمشا جالعانۋى رەتىندە تاعايىندالۋى قاجەت. سوندا بۇل سوزدەر قۇزىرەت, قۇدىرەت, قوشامەت, مۇعالىم, اقىرەت, قادىر, كىتاپ, تاۋقىمەت, قاسىرەت بولىپ جازىلماق.
