قازاقستان • 26 قاڭتار, 2022
بيۋروكراتيادان ارىلماي, العا جىلجۋ جوق
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پارلامەنت ءماجىلىسى وتىرىسىندا «قاسىرەتتى قاڭتار» ساباعى: قوعام تۇتاستىعى – تاۋەلسىزدىك كەپىلى» اتتى تاقىرىپتا سويلەگەن باعدارلامالىق سوزىندە ناقتى ءارى ورىندى پىكىرلەر قامتىلدى. مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ ىشىندە اياقتان شالىپ, ۇكىمەتتىڭ دە, جەكە ادامداردىڭ دا, ءتىپتى بيزنەستىڭ دە اياعىنا تۇساۋ بولىپ كەلە جاتقان بيۋروكراتيزمدى جويۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ايرىقشا توقتالدى.
ادەبيەت • 26 قاڭتار, 2022
بيىل احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولىپ وتىر. حالقىمىزدىڭ جارقىن كەلەشەگى ءۇشىن ولشەۋسىز قىزمەت جاساعان كەمەڭگەردىڭ ايتۋلى مەرەيتويى جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ وتىلمەك. بۇگىندە ۇلت ۇستازىنىڭ تۋعان ەلىندەگى احاڭ مەن جاقاڭ اتىنداعى ادەبي مۋزەيدە الاش ارداقتىسىنىڭ 1909 جىلى سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنان جارىق كورگەن ورىس مىسالشىسى ي.كرىلوۆتان اۋدارعان «قىرىق مىسال» كىتابى مەن 1911 جىلى ورىنبوردا باسىلعان «ماسا» جيناعىنىڭ تۇپنۇسقاسى ساقتالعان.
ادەبيەت • 26 قاڭتار, 2022
ءسوز ونەرى بولعان سوڭ قاتىسپايتىن جەرى بار ما ادەبيەتتىڭ؟ «الەم كىتاپقا كىرۋگە ۇمتىلادى» دەگەن ءبىر دانىشپاننىڭ ويىنا باقساق, كەرىسىنشە بولىپ شىعا كەلەدى. كىم دە بولسىن كوركەم ومىرگە تالپىناتىنداي, الەم ادەبيەتكە كىرۋگە قۇمارتىپ تۇرادى. ەسكى ءومىردىڭ جانى مەن رۋحى, دەمى مەن تىنىسى, زامانداردىڭ سىرى مەن سىمباتى, ءانى مەن ءمانى ادەبيەتتە جۇرەدى. ىشىندە تولقىپ ءومىر, جورتىپ تاريح بارا جاتادى. حالىق اراسىندا كەڭ تاراعان اندەر ەكىباستان سولاي.
كينو • 26 قاڭتار, 2022
ەمىس-ەمىس ەسىمدە, سۇستى جۇزىنەن ىزعار ەسىپ تۇرعاندىقتان با, ايتەۋىر ەسكى تەلەديداردىڭ ارعى جاعىنان-اق وتكىر جانارىمەن قاراشىقتا قاتتالىپ قالىپتى. ءبىز كىتاپتان تانىعان بەيبارىس سۇلتان وسىنداي-اق بولعان شىعار دەگەنبىز ىشتەي تامسانىپ. سوندا بالامىز عوي, ارتىنان بىلدىك, قازاق كينو ونەرىندە قايتالانباس كەيىپكەرلەردى سومداعان سوم تۇلعا نۇرمۇحان ءجانتورين ەكەن. الەمگە اتى ءماشھۇر تۇركى بالاسىنىڭ وبرازىن اتا جۇرتىنا اكەلگەن ونەرپازدىڭ ەڭبەگى ەرەسەن. قانشا جىل وتسە دە قايىرا ايتقىڭىز كەلە بەرەدى.
تاريح • 26 قاڭتار, 2022
وسى ورايدا ايتپاعىمىز, قازاق حالقى ءۇشىن وتكەن عاسىر باسى اسا اۋىر بولدى. 1914 جىلى 19 شىلدە كۇنى (1 تامىز) باستالعان ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس سالدارى قازاق حالقىنا اۋىر زاردابىن تيگىزدى. الىم-سالىق ءتۇرى كوبەيدى. مىسالى, اسكەري سالىق رەتىندە ءاربىر وتباسىنا اي سايىن 1,84 رۋبل مولشەرىندە قارجى تولەۋ مىندەتتەلدى. بۇل كەدەي وتباسىلارىنا اۋىر سوقتى. وسىلاي قازاق قوعامى داعدارىپ تۇرعان تۇستا, 1916 جىلى 25 شىلدە كۇنى پاتشا ءىى نيكولاي «يمپەريانىڭ بۇراتانا حالىقتارىنىڭ ەر ادامدارىن قيمىل ۇستىندەگى ارميانىڭ قورعانىس ءھام اسكەري قۇرىلىستارىن سالۋعا, سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك قورعانىس ءۇشىن قاجەت باسقا دا جۇمىستارعا تارتۋ تۋرالى» جارلىعىن شىعاردى. ونداعى ماقسات: بۇراتانالاردى تىل جۇمىسىنا جەگۋ ارقىلى ارميا قاتارىن تولىقتىرۋعا قاجەت ورىس شارۋالارى مەن جۇمىسشىلارىن بوساتىپ الۋ بولاتىن.
