ازامات ەسەنجول
ازامات ەسەنجول«Egemen Qazaqstan»
160 ماتەريال تابىلدى

تاربيە • 23 مامىر, 2023

ۇرپاقتى ۇلتتىق تاربيەگە قالاي باۋليمىز؟

بۇرىن تاربيە مەن ءبىلىم ەگىز دەۋشى ەدىك. قازىر سول ەگىزدىڭ سىڭارىنىڭ ءبىرى دارىپتەلىپ, ەكىنشىسى كوپ ايتىلا بەرمەيدى. شىن مانىندە, تاربيە – ىزگى دۇنيەنىڭ باستاۋى. سونىڭ ىزىمەن ءبىلىم مەن عىلىم جۇرسە, قوعامدا ادىلدىك ورناپ, ادامگەرشىلىك بايراعى جەلبىرەيدى.حالقىمىز «تاربيە تابالدىرىقتان باستالادى» دەپ بەكەر ايتپاعان. تاربيەنىڭ نەگىزى وتباسىندا قالىپتاسادى. وتباسىندا ۇلتتىق تاربيەنىڭ قاينارىنا قانىپ وسكەن بالانىڭ بولاشاعى دا زور. وعان كوپتەگەن مىسال كەلتىرۋگە بولادى. ودان كەيىن مەكتەپتەگى تاربيەنىڭ ورنى بولەك. قازىر ءبىز وسى ەكى تاراپتاعى تاربيەنى بوساڭسىتىپ الدىق. سان عاسىر بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق تاربيەدەن دە اجىراپ بارامىز. سونىڭ كەسىرىنەن قوعامدا جەتكىنشەكتەر اراسىندا ءتۇرلى كەلەڭسىز جاعداي بولىپ ءجۇر. ارينە, بالا تاربيەسىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى وتە جوعارى. وسى تاقىرىپقا ارنايى دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىردىق. وعان «قاراشاڭىراق» ۇلتتىق تاربيە مەكتەبىنىڭ جەتەكشىسى تۇرار شاكەن, وقۋ-اعارتۋ مي­نيسترلىگى تاربيە جۇمىسى جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ دەپار­تامەنتىنىڭ باس ساراپشىسى اقتوتى كەمالوۆا, س.سەيفۋل­لين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق عىلىمي زەرتتەۋ ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, پەداگوگيكا عىلىم­دارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت مارال ەسەكەشوۆا, قىزىلور­دا وبلىسى سىرداريا اۋدانىنداعى №126 ورتا مەكتەپ ديرەك­تورى­نىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى سامات ءجۇما­دىل جانە «ونلاين وتباسى» اكادەمياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋ­شى, كاسىبي وتباسىلىق پسيحولوگ ەرجان مىرزاباەۆ قاتىسىپ, وي ءبولىستى.

رۋحانيات • 17 مامىر, 2023

ۇنسىزدىك

ادامدى كەيدە سان-ساۋال جان-جاقتان قارماپ, تۇڭعيىق ويعا باتىرادى. اسىرەسە ء«ومىردىڭ ءمانى نەدە؟» دەگەن سۇراققا كەلگەندە تۇيىققا تىرەلگەندەي كۇي كەشەسىز. جالپى, بۇعان ءار ادام ءتۇرلى جاۋاپ بەرەدى. شىنىندا, ءومىردىڭ ءمانى نە؟ بۇعان ءبىز جاۋاپتى جازۋشى بەگابات ۇزاقوۆتىڭ «امانات» اتتى اڭگىمەسىن وقىعاندا تاپقانداي بولدىق. باس-اياعى جيناقى جازىلعان شاعىن اڭگىمەدە قازاقى تانىمعا بەرىك قاريا ءومىرىنىڭ جالعاسى – نەمەرەسىنە بويىنداعى بار قازىناسىن امانات ەتىپ كەتسەم دەيدى.

ءبىلىم • 28 ءساۋىر, 2023

ءتيىمدى جاڭا ءادىس

«نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا «ساباقتى زەرتتەۋ: رەفلەكسيۆتى تاجىريبەدەن تۇراقتى كوشباسشىلىققا» اتتى ءى ۇلتتىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. مازمۇندى شاراعا شەتەلدىك عالىمدار, ساراپشىلار جانە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەلگەن 500-دەن اسا مۇعالىم قاتىستى. ولار ەلىمىزدە 2012 جىلدان بەرى جۇيەلى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان Lesson Study ءادىسىنىڭ ءتيىمدى تۇستارى مەن جەتىستىكتەرىن تالدادى.

سۇحبات • 16 ءساۋىر, 2023

جانىبەك ورازالى: مۋلتفيلم – كەلەشەككە قۇيىلعان ينۆەستيتسيا

بىلتىر «قازاقفيلم» كينوستۋدياسى جانىنان «قازاقانيماتسيا» شىعار­ما­شىلىق بىرلەستىگى قۇرىلدى. بۇل ۇلتتىق انيماتسيانى دامىتۋ­ جولىنداعى شىعارماشىلىق ۇيىمدارعا تىڭ سەرپىن بەردى. قازاق انيماتسياسىنىڭ ىرگەتاسىن كورنەكتى كينورەجيسسەر, پروفەسسور, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى امەن قايدار قالاعانىن بىلەمىز. بيىل ارداقتى تۇلعانىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولادى. سوعان وراي جاقىندا «قازاقانيماتسيا» شىعارماشىلىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى, رەجيسسەر جانىبەك ورازالىمەن ۇلتتىق انيماتسيانىڭ دامۋى جانە وسى سالاعا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەر ­تۋرا­لى اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

ءبىلىم • 14 ءساۋىر, 2023

وقۋلىق ساپاسىن قالاي جاقسارتامىز؟

مەكتەپتەگى وقۋلىق ماسەلەسى وزەكتى تاقىرىپقا اينالعالى قاشان. ونىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. كەيىنگى وتىز جىلدا ءبىلىم بەرۋ سالاسى ءتۇرلى رەفورما­دان كوز اشپادى. سىناق الاڭىنا اينالدى دەسە دە بولادى. سونىڭ ءبىر ۇشى وقۋلىققا دا اسەر ەتتى. سانامەن بىرگە وقۋلىق تا سان مارتە وزگەرىسكە ۇشىرادى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا ءبىلىم سالاسىنداعى رەفورمالارعا توقتالىپ, وقۋلىق ساپاسىنىڭ تومەندىگىن ايتىپ, ماسەلە كوتەرگەنى دە ەسىمىزدە. بۇرىن ەلىمىزدە وقۋلىق جازۋدىڭ وزىندىك مەكتەبى بولعانىن بىلەمىز. ونىڭ باسىندا ايتۋلى عالىمدار, بىلىكتى ماماندار تۇردى. سولاردىڭ جازعان وقۋلىقتارىمەن قانشاما ۇرپاق ءبىلىم الىپ, ارمان جولىنا قانات قاقتى. قازىر سول ءبىر قالىپتاسقان مەكتەپتەگى ساباقتاستىق ءۇزىلىپ قالدى ما؟ الدە ۋاقىت تالابىنا ساي وقۋلىق جازۋ كۇردەلەنە ءتۇستى مە؟ اۆتورلاردىڭ بىلىكتىلىگى قان­داي؟ وسىنداي سان ساۋال ءبىزدى عانا ەمەس, وقىرماندارىمىزدى دا ويلاندىرادى. سوندىق­تان وسى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنى تالقىلاۋ ءۇشىن رەسپۋب­لي­كالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ءبىلىم مازمۇ­نىن ساراپتاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەلدوس نۇرلانوۆ, جازۋشى, فيلولوگيا عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى نۇرداۋلەت اقىش, استانا قالاسىنداعى №27 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇعالىمى ءمانسيا ماكاەۆا جانە گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ باس عىلىمي قىزمەت­كەرى وردەنبەك مازباەۆتى دوڭگەلەك ۇستەل باسىنا شاقىردىق.

جادىگەر • 11 ءساۋىر, 2023

ەلەكە سازى – ەرەكشە قورعان

اباي وبلىسىنداعى ەلەكە سازى قورعانى ەجەلگى ساق داۋىرىنەن ساقتالىپ قالعان كيەلى ورىن. ءبىراز جىلدان بەرى تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور زەينوللا ساماشەۆ باستاعان عالىمدار وسى قورعانعا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىسىن جۇرگىزىپ, تاريحىمىزدى ودان ءارى تەرەڭ تانۋعا تىڭ جاڭالىق قوستى. بەلگىلى ارحەولوگپەن بولعان بۇگىنگى سۇحباتىمىزدى وسى تاقىرىپتا وربىتتىك.

عىلىم • 11 ءساۋىر, 2023

مارال ءھام مۋراكامي

جاپونيا دەسە ەلەڭ ەتپەيتىن جان جوق. تىنىق مۇحيت جاعاسىنا قونىس تەپكەن كۇنشىعىس ەلىنىڭ قانداي تىلسىم سيقىرى بار ەكەنىنە تاڭعالاسىز. بۇل ەل بىزگە دە بوتەن ەمەس. وتكەن عاسىر باسىندا الاش ارداقتىلارى جاپون جۇرتىنىڭ داۋىرلىك جاڭارۋى مەن جاڭعىرۋىن ۇلگى ەتىپ, ماقالا جازدى. ءتىلى مەن داستۇرىنە, ءدىلى مەن دىنىنە بەرىك ەلدى دارىپتەدى.

جادىگەر • 10 ءساۋىر, 2023

كەيكى شاڭىراعىنىڭ كەبەجەسى

ۇلتتىق مۋزەيدە 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرى­لىسى قاھارمانى امانگەلدى يمانوۆتىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋىنا وراي «حالىق باتىرى» اتتى كورمە ءوتىپ جاتىر.

عىلىم • 10 ءساۋىر, 2023

وزگەرىستىڭ ولشەمى – ونەرتابىس

وتاندىق عىلىمعا ولجا سالىپ جۇرگەن وقۋ ورىندارىنىڭ ىشىندە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ورنى بولەك. 12 ءساۋىر – عىلىم قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي وقۋ ورداسىندا ۇيىمداستىرىلعان ءباسپاسوز تۋرى كەزىندە وسىعان تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزگەندەي بولدىق.

تەاتر • 05 ءساۋىر, 2023

رۋحتى سازدىڭ ساردارى

«استانا وپەرا» تەاترىنىڭ كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىن­داعى كامەرالىق زالىندا ۇلى كۇيشى, كومپوزيتور قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلىنىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «قۇرمانعازى – رۋحتى سازدىڭ ساردارى» اتتى كونتسەرت ءوتتى.

ياندەكس.مەتريكا