ابزال ماقاش
ابزال ماقاش«Egemen Qazaqstan»
207 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 05 قاراشا, 2025

جوشى ۇلىسى تۋرالى بۇگىنگى عالىمدار نە دەيدى؟

مارمارا ۋنيۆەرسيتەتىندە «التىن ورداداعى عىلىم» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. فورۋمعا قازاقستان, رەسەي فەدەراتسياسى (تاتارستان رەسپۋبليكاسى) جانە تۇركيانىڭ التىن وردا تاريحىن, مادەنيەتى مەن رۋحاني مۇراسىن زەرتتەپ جۇرگەن كورنەكتى عالىمدار قاتىستى, دەپ جازادى Egemen.kz.

مادەنيەت • 05 قاراشا, 2025

اقتوعايدان الاشقا دەيىن

اقتوعاي توپىراعىندا دۇنيەگە كەلگەن دۇلدۇلدەر مەن بۇلبۇلداردىڭ سانىندا ەسەپ جوق. اسەت نايمانباي ۇلىنان باستالعان ونەر كەرۋەنى كۇلاش بايسەيىتوۆا, ماناربەك ەرجانوۆتارمەن جالعاسىپ, «توقىراۋىن تولقىندارىنا» ۇلاستى. شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ ساحنادا جۇرگەنىنە بيىل – ەلۋ جىل. سوعان وراي حالىقتىق ءان-بي ءانسامبلى استانا كورەرمەنىنە ەسەپ بەرۋ كونتسەرتىن بەردى.

ادەبيەت • 31 قازان, 2025

شىعارماشىلىق زەرتحانا: عالىم جايلىباي ولەڭدى قالاي جازادى؟

شىعارماشىلىق زەرتحانا تۋىندىنىڭ جازىلۋ سەبەبىن, قالامگەردىڭ سول ساتتەگى كوڭىل اۋانىن, جازۋشى ەڭبەگىنە ءتان بەلگى-ەرەكشەلىكتەردى ارقاۋ ەتەدى. بۇل جولى ءبىز اقىن, اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى عالىم جايلىبايدىڭ كوركەمدىك كەڭىستىگىنە بويلايتىن بولامىز. 

Digital • 28 قازان, 2025

قارتتاردى كۇتەتىن روبوت

ءۇي جينايتىن, تاماق پىسىرەتىن, كوڭىل سەرپىلتەر اڭگىمە ايتىپ, قاريالاردى باپتاپ كۇتەتىن روبوتتار دايارلانىپ جاتىر. بىراق ادام بالاسى ولارعا سەنىم ارتا الا ما؟ الەۋمەتتىك كۇتىم سالاسىندا جاڭا ءداۋىردىڭ باستالدى. بۇل تەحنولوگيا تۋرالى BBC اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى پاللاب گحوشتىڭ ماتەريالىن قازاق وقىرمانىنا ۇسىنۋدى ءجون كوردىك, دەپ جازادى Egemen.kz.

مادەنيەت • 24 قازان, 2025

باقىتجان ورازاليەۆ: «زاماناۋي كىتاپحانا وقىرمانعا قولايلى جاعداي جاساۋىمەن ەرەكشەلەنۋى كەرەك»

الەكساندر پۋشكين كوشەسىنىڭ بويىندا كىتاپ ارقالاعان جاستاردىڭ قاراسى قالىڭ. ولاردىڭ كوبى – ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ تۇراقتى وقىرماندارى. جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, كىتاپ قورى باي بۇل رۋحانيات ورداسى بۇگىندە ءبىلىم ىزدەگەن جاستاردىڭ باس قوساتىن ورنىنا اينالعان.  كىتاپ ءىسىنىڭ جاڭا باعىتتارى, وقىرمان مادەنيەتىنىڭ وزگەرۋى جانە تسيفرلىق داۋىردەگى وقۋ ءۇردىسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن سۇراپ ءبىلۋ ءۇشىن كىتاپحانا ديرەكتورى باقىتجان ورازاليەۆپەن سۇحباتتاسقان ەدىك.

ارحيۆ • 24 قازان, 2025

شەرحان مۇرتازانىڭ «ەگەمەندە» ساقتالعان مۇراسى

حالىق «نامىس نايزاعايى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. ەكى كوزىن اقسۋ-جاباعى­لى­نىڭ بارىسىنداي قاداپ, تارعىل مۇرتىن تىكىرەيتىپ, قاقپاق جاۋىرىنىن كۇجىرەيتىپ, شامىر­قانا شاتىناي, قىرانشا ساڭقىلداي سويلەگەندە قازاق بالاسى دۇرىلدەتە قول سوعار ەدى. ال جازعاندا حالقىنىڭ ارىن ارلاپ, جوعىن جوقتاعان كوسەمسوزى وقىرماننىڭ كوكىرەگىنە قونا كەتىپ, ساي-سۇيەگىن سىرقىراتاتىن-دى. بىراق ءبىر ءسات ويلانايىق. ول بۇل بيىككە قالاي جەتتى؟ البەتتە, وڭاي جەتكەن جوق. كەمەل­دىككە جەتەر جولدىڭ شىرعا­لاڭ ءھام شىتىرمان, قيىر دا قيىن سوق­پا­عىنان ءوتتى. قالامگەردىڭ وسىناۋ بەي­نەت­تى بەل-بەلەسىنىڭ بەدەرى قويىنداپتەرى مەن ءتۇرلى جازباسىندا ساقتالعان.

جاساندى ينتەللەكت • 22 قازان, 2025

ادامزات تاريحىن الگوريتم جازا ما

جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كەرنەۋى كۇن سايىن كۇشەيىپ كەلەدى. ادامزات اقپاراتتى ساندىققا ەمەس, ساندىق الگوريتمگە جۇكتەپ, جەكە دەرەكتەرىن جاساندى ينتەللەكتىگە اماناتتاي باستادى. بۇل ءۇردىستىڭ قانشالىقتى قاۋىپتى ءيا قاۋىپسىز ەكەنىن تسيفرلىق كوممۋنيكاتسيالار سالاسىنىڭ زەرتتەۋشىسى ايگۇل احمەتوۆادان سۇراپ بىلدىك.

تانىم • 18 قازان, 2025

بەلگىسىز كۇي سىرى

ونەر يەلەرى تابيعاتىنان شىعارما­شىلىق زەرتحاناسىن كورسەتۋگە اۋەس بولمايدى. اقىن-جازۋشىلار شىعار­ماسىن قالاي دۇنيەگە اكەلگەنىن, ونى جاراتۋدا قانداي كوركەم ادىستەردى قولدانعانىن ايتا بەرمەيدى. بۇل قاسيەت كۇيشىلەردە دە بار.

عالام عاجاپتارى • 18 قازان, 2025

سانداردىڭ قيسىنى

ءوزىڭدى تانىساڭ, الەمدى تانيسىڭ. اڭداپ قاراساق, اقيقات – الاقانىمىزدا ەكەن. ەل اۋزىنداعى ايقىندىقتى ايتقاندا, «بەس ساۋساقتاي ءبىلۋ», «الاقانعا سالعانداي» دەۋى دە ەجەلگى تۇسىنىكتەن شىقسا كەرەك.

عالام عاجاپتارى • 18 قازان, 2025

قانىشتىڭ تۇيسىگى

عالىمدار «ەر توستىكتى» عۇن داۋىرىنەن كەلە جاتقان ەرتەگىگە جاتقىزادى. سەبەبى وندا ەجەلگى تۇركى ميفولوگيا­سىنا ءتان ۇعىمدار مول ساقتالعان. ال شويىنقۇلاق, مىستان كەمپىر, كەنجەكەي سىندى كەيىپكەر ەسىمدەرى – بابالارىمىزدىڭ ەرتەدەن كەن يگەرىپ, تەمىر يلەگەنىنىڭ مىسالى.

ياندەكس.مەتريكا