دانا مىرزاقادىر
دانا مىرزاقادىر«Egemen Qazaqstan»
11 ماتەريال تابىلدى

ۇلتتىق سپورت • 10 قىركۇيەك, 2025

ويلىلار مەن زەردەلىلەر ويىنى

توعىزقۇمالاق – قازاق ۇلتتىق مادەنيەتىنىڭ الەمدىك وركەنيەتكە قوسقان ءبىر ۇلەسى. 2020 جىلى يۋنەسكو توعىزقۇمالاق ويىنىن الەمدىك مادەني مۇرا تىزىمىنە ەنگىزدى. 2021 جىلى دۇنيەجۇزىلىك توعىزقۇمالاق فەدەراتسياسى 9 قىركۇيەكتى «توعىزقۇمالاق كۇنى» دەپ بەلگىلەدى.

قۇرىلىس • 03 شىلدە, 2025

ەكولوگيالىق تازا ءۇي

ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشى-ستۋدەنتتەرىنەن قۇرالعان عىلىمي-شىعارماشىلىق توپ مودۋلدىك ءۇي قۇراستىردى. توتەنشە جاعداي تۋىنداعاندا, تۋريستىك ايماقتار مەن ۆاحتالىق كەنتتەردە, حالىق تىعىز ورنالاسقان وڭىرلەردە باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە ارنالعان جوبا اۆتورلار اتىنا پاتەنتتەلىپ ۇلگەرگەن.

عىلىم • 19 ماۋسىم, 2025

جاس عالىمنىڭ جاڭالىعى

ەلىمىزدە عىلىم الەۋەتىن الدەندىرۋ – ءداۋىرىمىزدىڭ باستى بايگەسى. عىلىمى وركەندەگەن مەملەكەتتىڭ بۇگىنى مەن بولاشاق تاعدىرى جارقىن بولاتىنىن اركىم-اق تۇيسىنەدى. مۇنداعى نەگىزگى قادام – ناقتى ارەكەت. ال ارەكەت تۇلعانىڭ وزىنەن باستالادى. وسى قاعيدانى ءومىر سالتىنا اينالدىرعان جاس عالىمدار توبىنىڭ جەمىستى ناتيجەلەرى ءار تاراپتان سۇيىنشىلەي ەستىلىپ جاتادى. سولاردىڭ ءبىرى ەلىمىز ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالا مەتاللۋرگياداعى عىلىمدى سەرىك ەتكەن – ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتى, «مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ءىسى كافەدراسىنىڭ» اعا وقىتۋشىسى اسىلبەك ءابدىراشيت. ول مەتاللۋرگيا سالاسىنا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ناقتى وندىرىستىك جانە ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ارقىلى يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ ءۇشىن تەر توگىپ ءجۇر.

ەكونوميكا • 14 ماۋسىم, 2025

ىشكى جالپى ءونىم كولەمى 6 پايىزعا ءوستى

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ الدىن الا دەرەكتەرىنە سايكەس, 2025 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ءونىمى بىلتىرعى وسى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 6%-عا وسكەن.

ونەر • 24 مامىر, 2025

ىممەن ۇعىسقان ۇجىم

ونەردە شەكارا جوق. وسى ءبىر ونەگەلى ءسوزدىڭ جارقىن ايعاعى – قا­زاق­ستاننىڭ ساڭى­راۋلار قوعامىنىڭ جا­نىنان قۇرىلعان «Silense» بي تەاترى. ىممەن عانا سويلەسەتىن جان­داردان قۇرالعان شى­عارماشىلىق ۇجىم ءۇشىن بۇل «ەرەكشەلىك» بيمەن كاسىبي تۇرعىدا اينالىسۋعا كەدەرگى ەمەس.

جاساندى ينتەللەكت • 16 مامىر, 2025

«تۇركىستان ساقشىلارى» – جي جەمىسى

جۋىردا تۇركىستاندىق IT مامانى عاسىر قۇرالباي ۇلى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى جاسالعان العاشقى قازاق تىلىندەگى ءمۋلتفيلمدى كورەرمەن نازارىنا ۇسىندى.

جاساندى ينتەللەكت • 05 مامىر, 2025

«تۇركىستان ساقشىلارى» قالاي ءتۇسىرىلدى

جۋىردا تۇركىستاندىق IT مامانى  عاسىر قۇرالباي ۇلى جاساندى ينتەللەكت ارقىلى جاسالعان العاشقى قازاق تىلىندەگى ءمۋلتفيلمدى كورەرمەن نازارىنا ۇسىندى. ول «تۇركىستان ساقشىلارى» تۋىندىسىن دايىنداۋ بارىسىندا   ChatGPT, RunwayML, Kling Ai, Hydra AI, ElevenLabs سىندى جي باعدارلامالارىنىڭ كومەگىنە جۇگىنگەن. ءمۋلتفيلمنىڭ باستى كەيىپكەرلەرى رەتىندە اقپانتەر – بارىس, التىنقانات – قىران, تاسباتىر اتا – عاسىر جاساعان اقىلگوي تاسباقا بەينەلەرى تاڭدالعان. تولىققاندى 3D فورماتتاعى مۋلتفيلم سيۋجەتى ەلىمىزدىڭ رۋحاني ورداسىن قاساڭ وي, تەرىس ارەكەتتەردەن قورعاۋ توڭىرەگىندە ءوربيدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

Digital • 29 ناۋرىز, 2025

قازاق ءتىلىنىڭ ينتەرنەتتەگى قادامى

تۇر­مى­سى­مىزبەن تۇتاسىپ كەتكەن ينتەرنەتتە قازاق ءتىلىنىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋ – ونى عىلىم تىلىنە اينال­دىرۋ سالماعىمەن شامالاس. انا ءتىلىمىزدىڭ زاماناۋي قولدانىسقا ساي مارتەبەسىن كوتەرۋدى كوزدەسەك, ينتەرنەتتەگى قازاق ءتىلىنىڭ تەگەۋرىنىن كۇشەيتۋ تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق. ال ينتەرنەتتەن اقپارات ىزدەسەك, الدىمەن, الدىمىزعا «Wikipedia» سايتىنىڭ دەرەگى ۇسىنىلادى. ۋيكيپەديا – الەم تىلدەرىنىڭ عالام­تورداعى تولقۇجاتى. وسى كەڭىستىكتەگى قازاق ءتىلىنىڭ ۇلەسىن تەك ءتىل ماماندارى عانا ەمەس قاراپايىم قولدانۋشىلار دا تولتىرۋعا قاۋقارلى.

قۇقىق • 28 ماۋسىم, 2024

قىلمىستى سىني ويلاۋ اشادى

كريميناليست – قىلمىستىق قۇرامى بار وقيعا ورىنىنا باسقادان بۇرىن جەتەتىن زەرتتەۋشى. وسى مامانداردىڭ كاسىبي ارەكەتى, قىراعىلىعى – كۇرمەۋلى قىلمىستىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدىڭ العىشارتى. كريميناليستيكانىڭ قىر-سىرىن بىلمەككە قۇمارتۋشىلار كوپ. 2008 جىلدان بەرى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىندە, 2013 جىلدان كريميناليستيكادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن استانا قالاسى ەسىل اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمنىڭ مايورى رينات مۇقىشەۆ سالانىڭ سان قىرىن سارالادى.

ينۆەستيتسيا • 22 ماۋسىم, 2024

ەلارالىق قاتىناستا ينۆەستيتسيا تارتۋ – باستى باعىت

ساراپشىلار ەل ەكونوميكاسىنىڭ جىل ساناپ ينۆەستورلار ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى جانە تارتىمدى بولىپ كەلە جاتقانىن ايتادى. بۇۇ-نىڭ ساۋدا جانە دامۋ جونىندەگى كونفەرەنتسياسىنىڭ (UNCTAD) مالىمەتىنە سايكەس, ەلىمىز تازا شەتەلدىك تىكەلەي ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتە, ورتالىق ازيادا جانە تەڭىزگە شىعاتىن تىكەلەي جولى جوق 32 دامۋشى ەل اراسىندا كوشباسشى بولىپ سانالادى. 2019 جىلدان باستاپ ەلىمىزگە 117 ملرد دوللار كولەمىندە تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلدى دەدى بىزبەن سۇحباتتاسقان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى ينۆەستيتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى عابيدوللا وسپانقۇلوۆ.

ياندەكس.مەتريكا