ەنەرگەتيكا • 20 تامىز, 2024
مەملەكەت باسشىسى «ادىلەتتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى جولداۋىندا ەلدە اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ بويىنشا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. بۇگىندە بۇل باستاما ەل كولەمىندە كەڭىنەن تالقىلانىپ جاتىر. ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىلارى – ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىندار. ولار بارلىق قولدانىستاعى تۇتىنۋشىلاردىڭ 70%-ىن قۇرايدى. جاقىن ارادا سانى تاعى ارتپاق. سوندىقتان ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردى بازالىق ەلەكتر ەنەرگياسى دەپ اتالاتىن قۋات كوزدەرىمەن تۇراقتى, تاۋلىك بويى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. مۇنداي قۋات كوزدەرىنە جىلۋ ەلەكتر جانە اتوم ەلەكتر ستانسالارى كىرەدى.
سۇحبات • 16 تامىز, 2024
«عالىمدار جەتىستىگى جول ساپاسىن جاقسارتا تۇسەدى»
ەلدەگى جول ماسەلەسىنىڭ جىر بولىپ كەلە جاتقانى, جول ساپاسىنا قاتىستى سىننىڭ اركەز ايتىلاتىنى جانە ونىڭ كوپ جاعدايدا ادىلەتتى ەكەنى بارشاعا ءمالىم. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, وسى سالاداعى عالىمداردىڭ ماسەلەگە تىكەلەي قاتىستىرىلماۋى تۇتىنۋشىلار تاراپىنان سىننىڭ كوبەيۋىنە سەبەپ. وسى ورايدا «قازاقستان جول عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ» باسشىسى ارمان الىباەۆانى اڭگىمەگە شاقىرىپ, سۇحبات قۇردىق.
ەكونوميكا • 14 تامىز, 2024
ترانزيتتىك ءدالىزدىڭ مۇمكىندىگى مول
قازىر ەلىمىز باتىس پەن شىعىس اراسىن جالعايتىن ساۋدا جولىنىڭ ءجۇرۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋدى كەشەندى تۇردە قاراستىرىپ جاتىر. تاياۋدا قۇرىق تەڭىز پورتى مەن ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن (تحكب) بايلانىستىراتىن جول كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. رەسپۋبليكالىق ماڭىزى زور ماگيسترالدىڭ ۇزىندىعى 64 شاقىرىم بولادى. جول پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن بارلىق ترانزيتتىك جۇك قۇرىق پورتىنا تىكەلەي بارادى.
ءونىم • 13 تامىز, 2024
ازىق-ت ۇلىك وندىرۋشىلەرگە قولداۋ قاجەت
ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى – ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ اسا ماڭىزدى بولىگى. ناقتى مالىمەتتەرگە قاراعاندا وتاندىق ازىق-ت ۇلىك ءوندىرۋشىنىڭ ءىسى ءالى كۇنگە وڭالار ەمەس. بيىل دا ساۋدا ورىندارىنىڭ سورەلەرىندە يمپورتتىق تاۋاردىڭ سانى مەن كولەمى جەرگىلىكتى ونىمنەن ءبىرشاما كوپ بولىپ تۇر. جەر ەمگەن ديقان مەن شيكىزاتتى وڭدەپ ساۋدا سورەسىنە جەتكىزەتىن وتاندىق كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ءالى دە ولقى تۇستارى بار ەكەنىن ايتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن العا شىعارعان ۇكىمەت بۇل سالادا تاعى دا باتىل قادامدار جاساۋى كەرەك.
ەنەرگەتيكا • 07 تامىز, 2024
اەس: اپات بولادى دەپ الاڭداۋعا نەگىز جوق
ماماندار جىل سايىن ەلەكتر ەنەرگياسىن تۇتىنۋ مولشەرى 3%-عا وسەدى دەپ وتىر. ال اتوم ەنەرگەتيكاسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىك مالىمەتىنە كوز تاستاساق, 2050 جىلعا قاراي بارلىق ەلدىڭ اەس-ىنەن وندىرىلەتىن ەلەكتر قۋاتى 792 گۆت-قا دەيىن, ياعني 2 ەسە ارتادى. بۇگىندە دۇنيەجۇزىندە 416 رەاكتور بار. ولاردىڭ جالپى قۋاتى – 347 641 مۆت.
ءبىلىم • 07 تامىز, 2024
ءبىلىم وشاقتارى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن با؟
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق ماسەلەسى قارالدى. ۇكىمەت باسشىسى وقۋ جىلى باستالعانعا دەيىن, فيزيكا, حيميا, بيولوگيا, روبوتتەحنيكا بويىنشا مىڭعا جۋىق پاندىك كابينەت ساتىپ الۋعا قاتىستى تاپسىرما بەردى.
شارۋاشىلىق • 06 تامىز, 2024
جىلىجاي نارىعى: مۇمكىندىكتى نەگە پايدالانباي وتىرمىز؟
كەيىنگى كەزدەرى ءجيى قوزعالا باستاعان ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى مەن قاۋىپسىزدىگى جىلىجاي نارىعى توڭىرەگىندە ماسەلە كوتەرۋگە جەتەلەيدى. ءاسىلى, ەلىمىزدە جىلىجاي جۇيەسىن دامىتۋعا مۇمكىندىك كوپ. بىراق شەشىمىن تاپپاي تۇرعان تۇيتكىل قانشاما. «قازاقستاننىڭ فەرمەرلىك جىلىجايلار قاۋىمداستىعى» دارا كاسىپكەرلەر بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى دانيار قالتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, جىلىجاي ونىمدەرىمەن ەلىمىزدى قامتاماسىز ەتىپ, ونىڭ سىرتىندا ەكسپورتقا شىعارۋعا دا ديقانداردىڭ قاۋقارى جەتەدى.
ەنەرگەتيكا • 14 ماۋسىم, 2024
ادامزات دامۋى اەس-كە بايلانىپ تۇر
جىل اسقان سايىن الەمدە ەنەرگيا تاپشىلىعى ارتىپ جاتىر. ەلدەگى ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ ءبارى دەرلىك كەڭەس وداعى كەزىندە قۇرىلعان. قازىر كۇردەلى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. وعان قوسا, پارنيكتى گازدىڭ شىعارىندىلارى ەكوجۇيەگە, ينفراقۇرىلىمعا, ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاتەر ءتوندىرىپ تۇر. وسى سىن-قاتەرگە جاۋاپ رەتىندە جانە اتالعان تاۋەكەلدى باسەڭدەتۋ ماقساتىندا الەم ەلدەرى پاريج كەلىسىمىنە كەلدى.
ءوندىرىس • 12 ماۋسىم, 2024
كومىر وندىرىسىندە تۇيتكىل كوپ: سالا ماسەلەسىن قالاي شەشەمىز؟
ەلىمىز ەنەرگيا قۋاتىنىڭ 70%-دان استامىن كومىردەن ءوندىرىپ وتىر. ەكونوميكانىڭ ولقى تۇسكەن ءبىر تۇسىن كوتەرىپ تۇرعان دا كومىر. ءدال قازىر بۇل رەسۋرستى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ جولىن تابۋعا تىنىمسىز تالپىنا بەرگەن ابزال دەيدى ماماندار.
قوعام • 12 ماۋسىم, 2024
از ۋاقىتتا كوپ جۇمىس اتقاراتىن شاق
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەردەگى جوندەۋ-قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى قارالدى. سونداي-اق قالالار مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى سۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ 2024-2030 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى كۇن تارتىبىنە شىقتى.
