ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
701 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 08 ءساۋىر, 2021

جاس عالىمداردىڭ جاسامپاز جاڭالىقتارى

تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى وتاندىق عىلىمنىڭ سوڭعى ۋاقىتتا جەتكەن ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى اتالعان سالاعا جاس مامانداردىڭ كەلۋى بولسا كەرەك. ويتكەنى ولار شەتەلدىك بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىنان العان بىلىمىمەن, حالىقارالىق ءوندىرىس ورىندارىنان جيعان تاجىريبەسىمەن تىڭ سەرپىلىس الا كەلدى. قازاقستاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتى الەمدىك ارەنادا وسىنداي جالىندى جاس عالىمداردىڭ جاڭالىقتارىمەن جانە حالىقارالىق رەيتينگتەگى كورسەتكىشتەرىمەن, ءوز سالاسىنداعى بەدەلىمەن بيىكتەي ءتۇستى.

ءبىلىم • 07 ءساۋىر, 2021

ۇبت ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى

بارلىق سالانى دامىتۋ مەن ونداعى سىبايلاس جەمقور­لىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن تسيفرلى نۇسقاعا كوشۋ كەرەك ەكەنىن ساراپشىلار ءجيى ايتادى. مىنە, وسىنداي ىلگەرىلەۋ ءبىلىم سالاسىندا دا بايقالادى. ەلىمىزدە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ تاريحىندا العاش رەت بيىل ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى.

ءبىلىم • 04 ءساۋىر, 2021

اۋتيست بالالار قالاي ءبىلىم الىپ ءجۇر؟

بۇۇ-نىڭ شەشىمىمەن 2008 جىلدان بەرى 2 ءساۋىر بۇكىلالەمدىك اۋتيزم ماسەلەسى تۋرالى اقپارات تاراتۋ كۇنى رەتىندە اتالىپ وتەدى. وتكەن اپتادا وسىعان وراي اقپارات تاراتىلدى. بىراق ءبىزدى مازالايتىنى – جىل سايىن قايتالاناتىن دەرەكتەردى تاراتۋ ەمەس, «اۋتيست بالالار قالاي ءبىلىم الىپ ءجۇر؟» دەگەن سۇراق. ويتكەنى بۇل – ەلىمىزدەگى اۋتيزمگە شالدىققان 6 مىڭ بالانىڭ ءبىلىمى مەن بولاشاعىنا, تاربيەسى مەن تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلە.

عىلىم • 02 ءساۋىر, 2021

ناۋقاستى اياققا تۇرعىزاتىن عالىم

ءوز زامانىنان وزا تۋعان اباي قازاققا «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەپ وسيەت قالدىردى. ال مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عۇلاما تۋرالى «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىندا: «عىلىمداعى جاڭالىقتار ادامدى العا جەتەلەيدى. اقىل-ويمەن عانا وزاتىن كەزەڭ كەلدى», دەگەن ەدى. ءيا, عىلىم – قۋاتتى كۇش. وسىنى تەرەڭنەن تۇسىنگەن ەلدەر ءاردايىم عىلىمعا كوڭىل ءبولىپ وتىرادى, سالاعا كولەمدى ينۆەستيتسيالار سالىپ, تۇراقتى دامۋىن ءاردايىم نازاردا ۇستايدى. بۇل تۇرعىدا قازاقستاننىڭ دا وتاندىق عىلىمعا دەگەن قولداۋى مەن سالانى ىلگەرىلەتۋگە باعىتتالعان شارالارى ءوز جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. كوبىمىز باعامداي بەرمەيتىن تاۋەلسىزدىكتىڭ تاعى ءبىر تابىسى – توقىراۋ جىلدارىنداعى جانە ودان كەيىنگى قيىن-قىستاۋ كەزەڭگە قاراماستان وتاندىق عىلىمدى ساقتاپ قالۋىمىز. بۇگىندە قازاقستاندىق عالىمدار الەمدەگى ءىرى مەملەكەتتەردىڭ ماماندارىمەن يىق تىرەسە الاتىن الەۋەتكە يە. باس باسىلىم تۇراقتى تۇردە شىعارىلىپ وتىراتىن «عىلىم» بەتى ارقىلى وتاندىق عىلىمنىڭ ءاربىر وڭ قادامىن قالت جىبەرمەي, قازاقستاندىق عالىمداردىڭ جەتىستىكتەرىن ۇدايى ناسيحاتتاپ كەلەدى. وسى جولى دا «Egemen Qazaqstan» گازەتىن ءساۋىر ايىندا وتاندىق عىلىمنىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا اشقان جاڭالىقتارىمەن, عىلىمداعى جاڭا ەسىمدەرمەن تانىستىرماق.

ءبىلىم • 01 ءساۋىر, 2021

بۇل كۆوتا – قاي كۆوتا؟

ءوز زامانىنان وزا تۋعان اباي قازاققا «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» دەپ وسيەت قالدىردى. ال مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عۇلاما تۋرالى «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىندا: «عىلىمداعى جاڭالىقتار ادامدى العا جەتەلەيدى. اقىل-ويمەن عانا وزاتىن كەزەڭ كەلدى», دەگەن ەدى.

قوعام • 31 ناۋرىز, 2021

جاستارعا جول سىلتەگەن جوبا

ولجاس جاقىپباەۆ قىلشىلداپ تۇرعان جاس كۇنىندە اسكەري قىزمەتتە ءجۇرىپ جا­رىلىستان جارالاندى. سونىڭ سەبەبىنەن وردا بۇزار جاسقا جەتپەي زەينەتكە شى­عىپ قالدى. الايدا ول قاراپ وتىرا المادى. ءىى توپتاعى مۇگەدەك ەكەنىنە قا­را­ماستان, اۋىل­دا جاتتىعۋ زالىن اشتى, قازىر وندا جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر تە­گىن جاتتىعىپ ءجۇر. وعان وسى باستاماسىن ىسكە اسىرۋعا Zhasproject جوباسى سەپ­تىگىن تيگىزدى.

قوعام • 19 ناۋرىز, 2021

مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ جالاقىسى ارتادى

بىلتىردان باستاپ پەداگوگتەردىڭ, مادەنيەت قىز­مەتكەرلەرى رەتىندە وبلىستىق, قالالىق كىتاپحانالار كىتاپحاناشىلارىنىڭ جالاقىسى كوبەيدى. وسىدان كەيىن ەكى ساناتقا دا جاتقىزىلماي, الەۋمەتتىك مار­تەبەسى انىقتالماي كەلگەن مەكتەپ كىتاپحاناشىلارى جاينايقايىن جەتكىزدى. ولاردىڭ ءۇنى ءتيىستى ورىندارعا جەتكەن سىڭايلى. سەبەبى بيىل مەكتەپ كىتاپحاناشىلارىنىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپپاق. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ جاقىندا وتكەن مينيسترلىكتىڭ كەڭەيتىلگەن القا وتىرىسىندا ايتتى.

ءبىلىم • 16 ناۋرىز, 2021

ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ الدىندا جاڭا مىندەتتەر تۇر

بۇدان بىلاي مۇعالىمدەر جۇمىسقا كونكۋرس ارقىلى قابىلدانادى. پەداگوگتەرگە جانە پەداگوگيكالىق ماماندىقتاردا وقيتىن ستۋدەنتتەرگە قاشىقتان ءبىلىم بەرۋدىڭ ءادىس-تاسىلدەرى وقىتىلادى. جوعارى وقۋ ورىندارى وقىتۋشىلارىنىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جالعاسادى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جىل سايىن 500 جاس عالىم شەتەلدەردەگى ۇزدىك عىلىمي مەكەمەلەردە تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرىلەدى. ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى وسى جانە وزگە دە وزگەرىستەر, اتقارىلعان ىستەر, الداعى مىندەتتەر جونىندە جاۋاپتى مينيسترلىكتىڭ القا وتىرىسىندا ايتىلدى.

ءبىلىم • 15 ناۋرىز, 2021

جوعارى وقۋ ورىندارى نەلىكتەن جابىلادى؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ساپاسىز ءبىلىم بەرىپ جاتقان جوعارى وقۋ ورىندارى جابىلىپ جاتىر. بىراق سوڭعى ۋاقىتتا اتالعان ماسەلەگە قاتىستى قوعامدا داۋلى پىكىرلەر كوبەيىپ كەتتى. وسىدان كەلىپ كوكەيگە كۇمان ۇيالاتقان سۇراقتار تۋادى. قىسقارتۋدىڭ كەسىرىن كورىپ قالمايمىز با؟ جالپى, ۋنيۆەرسيتەتتەردى جابۋ قالاي جۇرگىزىلىپ جاتىر؟ ناقتى قانداي كريتەريلەر ىقپال ەتەدى؟

رۋحانيات • 05 ناۋرىز, 2021

عىلىم الەمىن ارلەگەندەر

عىلىم جولى – اۋىر جول. سەبەبى بۇل اسقان ىجداعاتتى, زور ىقىلاستى, سارقىلمايتىن كۇش-جىگەر مەن مىقتى ميسسيانى قاجەت ەتەدى. ال وسىنداي جاۋاپتى جولدى تاڭداۋ ايەل قاۋىمىنا جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ەكى ەسە اۋىرلاتقانمەن بىردەي. سودان دا بولار الەمنىڭ بىرقاتار مەملەكەتىندە عىلىمداعى ايەلدەر سانى از. اقش, ەۋروپا جانە اۋستراليانىڭ 38 ەلىندەگى 541 ۋنيۆەرسيتەت پەن عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمەلەرىنەن الىنعان مالىمەتتەر نەگىزىندە زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. Cell Stem Cell عىلىمي جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ قورىتىندىسىنا قاراعاندا, دوتسەنتتەردىڭ 42 پايىزى, تولىق دەڭگەيلى پروفەسسورلاردىڭ 23 پايىزى عانا – ايەلدەر. بىراق قازاقستاندا سوڭعى ۋاقىتتا عالىم ايەلدەردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى.

ياندەكس.مەتريكا