تاريح • 15 مامىر, 2020
حIV عاسىردىڭ ورتاسىندا رەسەي پاتشاسى ءسىبىر دالاسىن وتارلاۋ ءۇشىن كۇشتىك قۇرىلىم كەرەك بولدى. بۇنداي تاپسىرمانى ۇكىمەتتىڭ سولداتتارىنا تاپسىرىپ, پاتشا جامان اتتى بولعانشا, ەدىل مەن دوننىڭ بويىندا قاراقشىلىق جاساپ جۇرگەن ورىس-كازاكتارعا تاپسىرسا ءسوزسىز ءتيىمدى بولماق. ءبىر وقپەن ەكى قويان اتۋ دەگەن وسى. بىرىنشىدەن, مەملەكەتكە مازا بەرمەي جۇرگەن قاراقشىلارعا جۇمىس تابىلىپ, ەلدىڭ ءىشى-سىرتى تىنىشتالادى, ەكىنشىدەن, قاراقشىلاردىڭ كۇشىمەن ءسىبىر جۇرتى تالقاندالادى.
تاريح • 15 مامىر, 2020
قازاق دالاسىندا اسكەري بەكىنىستەردىڭ پايدا بولۋى
پاتشالىق رەسەي وسىلاي كۇللى ءىبىر-ءسىبىردى جاۋلاپ, مۇحيت ايماعىمەن شەكتەسىپ, وحوتسك گاۆانىنىڭ ىرگەسىن قالاعان سوڭ, قازاق دالاسىنا مويىن بۇردى. 1708 جىلى قازاقيانىڭ سولتۇستىك ءوڭىرىن جاۋلاپ الۋ ماقساتىندا ءسىبىر گۋبەرنياسى قۇرىلدى. ورتالىعى توبىل قالاسى بولدى. 1713 جىلى – ءسىبىر گۋبەرناتورى, كنياز گاگارين يمپەراتور پەتر بىرىنشىگە ەرتىستىڭ بويىن ورلەتە بەكىنىستەر سالۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى.
قوعام • 14 مامىر, 2020
تۇزەمدىك ەليتا ءھام شامان-ءتاڭىر ۇعىمى
وتارلاۋشىلار ويلاپ تاپقان ورىس-قازاق مەكتەبى دەپ اتالعان ميسسيونەرلىك مەكتەپتەر قازاق جەرىندە ورىستىڭ ىقپالىن كۇشەيتىپ, بۇراتانالاردىڭ اراسىنان «تۇزەمدىك ەليتا» شىعارۋدى ماقسات تۇتتى. وسىنداعى تۇزەمدىك ەليتانىنىڭ ءبىلىمىن باستاۋىشتىق دەڭگەيدە شەكتەپ, وتارلىق باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ەڭ تومەنگى پيسار-ءتىلماش سياقتى بولماشى قىزمەتكە ورنالاستىرۋ ارقىلى, وتارلاۋ ىسىنە پايدالاندى.
قوعام • 14 مامىر, 2020
ادامعا مىسىق شاپقانى نە سۇمدىق؟
ۇلى وتان سوعىسى اياقتالعان سوڭ ءدۇيىم جۇرت جەڭىسپەن بىرگە ابايدىڭ 100 جىلدىق مەرەي تويىن رەسپۋبليكا كولەمىندە بىرگە اتاپ وتكەنى بەلگىلى. نەگىزگى توي سەمەيدە وتەدى. تويدىڭ باس پالۋانىنا تاعايىندالعان بايگەنى ارىسقا تۇسپەي-اق قاجىمۇقان اتامىز الادى.
قوعام • 14 مامىر, 2020
بۇرىنعىلاردان قالعان مىناداي ءبىر ءتامسىل بار: ەرتەدە ء بىر مەملەكەتتە پاتشاسى ءدال ون جىل بيلىك قۇرعاننان كەيىن ونى تاقتان الىپ, ارنايى كەمەگە وتىرعىزىپ, ەلسىز ءبىر ارالعا تاستاپ قويادى ەكەن.
رۋحانيات • 13 مامىر, 2020
عالامعا يسلام نۇرى تاراي باستاعان حيجرانىڭ 14-ءشى جىلى ەدى. پارسى پاتشالىعىنىڭ تۇرعىندارى مۇسىلمانشىلىقتى قابىلداپ, ءارى قۇران مەن حاديس ءىلىمىن ۇيرەنەتىن ءىلىم وشاقتارى سالىنىپ جاتتى. سونىڭ ءبىرى اراب پەن پارسى جۇرتىنىڭ شەكارا شەگىندە ورنالاسقان باسرا قالاسى ەدى. مۇندا ءدىن ءۇشىن جاسالعان ۇلى جورىقتار كەزىندە مۇسىلماندار قولىنا تۇسكەن تاۋ-تاۋ ولجالار اكەلىنەتىن قازىنا قورى مەن ءارى كوزى ءتىرى ساحابالار ءدارىس بەرەتىن ءىلىم ورتالىقتارى پايدا بولدى.
رۋحانيات • 13 مامىر, 2020
بيىل تۋعانىنا 120 جىل تولىپ وتىرعان, قازاق ادەبيەتى الىپتارىنىڭ ءبىرى – اكادەميك-جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆ 1967 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا رەسمي ساپارمەن مونعوليا قازاقتارى قونىستانعان باي-ولكە ايماعىنا بارعان.
رۋحانيات • 13 مامىر, 2020
كارانتين كەزىندەگى كىتاپحانا جۇمىسى كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىقتى
ۇلى جەڭىستىڭ 75 جىلدىق مەرەكەسىن اتاپ ءوتۋ قارساڭىندا نۇر-سۇلتان قالالىق ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانالار جۇيەسى ءبىرشاما يگى ىستەر اتقاردى. وسى ورايدا, ۇيىمداستىرىلعان شارالاردىڭ دەنى ونلاين فورماتتا ءوتىپ, وعان قالا تۇرعىندارىمەن قاتار, ەل كولەمىندەگى ىنتالى وقىرماندار ات سالىستى.
تاريح • 13 مامىر, 2020
1992 جىلدىڭ مامىر ايى ەدى. ءبىر شارۋامەن وسكەمەن قالاسىنا بارىپ, سونداعى قوناق ۇيلەردىڭ بىرىنە تابان تىرەدىك. كەشتەتىپ دالاعا شىقساق, قوناق ءۇيدىڭ ماڭايى تولعان ساقشى-قوسشىلار. «نە بولدى؟» دەسەك, ءبىز جاتقان قوناق ۇيگە تۇركيادان اسا قادىرلى مەيمان كەلىپ ءتۇسىپتى. مىنا شاپقىن سول ادامنىڭ «قامى» كورىنەدى. بوپتى, دەدىك تە, ءوز جايىمىزعا كەتتىك... قونىسىمىزعا قايتا ورالساق ماناعى دالاداعى دۇرلىگىس ءبىز جاتقان قاباتقا كوشىپتى. ساقشى-قوسشىلار وسىندا ءجۇر. سەبەبى, قادىرلى قوناق بىزبەن كورشى بولمەدە ەكەن.
رۋحانيات • 12 مامىر, 2020
«ءبىلىم ارتىق پا, بايلىق ارتىق پا؟»
مۇسىلمانداردىڭ العاشقى ءتورت حاليفاسىنىڭ ءبىرى - ءالي يبن ءابۋ ءتالىپ اسا ءبىلىمدار ادام بولىپتى. ءبىلىمىنىڭ ارقاسىندا ەل ول كىسىنى ء«ىلىمنىڭ قاقپاسى» دەپ اتاعان. بىردە زامانداستارى وعان 10 ادامدى كەزەكپەن جىبەرىپ, بارىنە بىردەي: ء«بىلىم ارتىق پا, بايلىق ارتىق پا؟» دەگەن سۇراقتى قويدىرعان ەكەن. سوندا حازىرەتى ءالي ءاربىر سۇراققا ءارتۇرلى دايەكتەمەلەرمەن بىلاي دەپ جاۋاپ بەرگەن:
