Taza.kz
بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
227 ماتەريال تابىلدى

جادىگەر • 22 مامىر, 2023

قايىپ حاننىڭ حاتى

استانا قالاسىنداعى يۋنۋس ەمرە اتىنداعى تۇرىك مادەني ورتالىعى وتكەن جىلدارى ەلوردا تورىندە «وسمانلى مەملەكەتى مەن ورتا ازيا حاندىقتارى قارىم-قاتىناس قۇجاتتارى» اتتى كورمە ۇيىمداستىردى. وسىندا 1703 جىلدان 1730 جىلعا دەيىن وسمانلى يمپەرياسىنا بيلىك جۇرگىزگەن ءىىى احمەت سۇلتانعا جولدانعان قازاق حانى قايىپتىڭ حاتتارى قويىلدى.

وقيعا • 09 مامىر, 2023

سەكسەن جىلدان سوڭ تابىلعان...

رەسمي دەرەككوزگە جۇگىنسەك, قان مايدانعا قازاقستاننان اتتانعانداردىڭ ­410 مىڭى­ قايتا ورالماعان. بۇل جاۋىنگەرلەردىڭ 350 مىڭى قازاق ۇلتىنىڭ وكىلى بولسا, وسى­لاردىڭ 271 مىڭى حابار-وشارسىز كەتكەندەر قاتارىندا ەكەن. سول حابارسىز كەتكەن كوپ قازاقتىڭ ءبىرى – قايىرجان تىكشەكەەۆ ەسىمدى جاۋىنگەردىڭ مۇردەسى 2020 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا ۋكراينانىڭ كيەۆ وبلىسىنا قاراستى ماكاروۆسكي اۋدانىنىڭ بوروۆكا سەلوسى ماڭىنان تابىلدى. سول جىلدىڭ قازان ايىندا قازاق جاۋىنگەرىنىڭ سۇيەگى استانا قالاسىنا ۇشاقپەن جەتكىزىلىپ, ەلورداداعى اسكەري-تاريحي مۋزەيدە مارقۇمدى ۇلىقتاۋ ءىس-شاراسى وتكىزىلگەن سوڭ, كىندىك قانى تامعان داۋقارا اۋىلىنداعى ­اتا-بابا قورىمىنا جەرلەندى. وسىلاي قاتارداعى سولدات قايىرجان تىكشەكەەۆكە 80 جىلدان كەيىن عانا تۋعان جەرىنەن توپىراق بۇيىردى.

تاريح • 09 مامىر, 2023

تاعدىر باتىر ەتكەن تۇلعا

ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس تاريحىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتى­رى اتاعىن العان فاشيست گەرمانيا اسكەرى ۆەرماحتىڭ كىشى كومان­ديرى ۇلتى نەمىس جىگىتى بولعانىن كوبىمىز بىلە بەرمەيمىز. بۇل باتىردىڭ اتى-ءجونى – فريتس شمەنكەل (Fritz Schmenkel) ەكەن.

رۋحانيات • 18 ءساۋىر, 2023

الاش ارىستارىنىڭ ۇستازى بولعان اۋىل مولداسى تۋرالى نە بىلەمىز؟

حح عاسىر باسىندا قازاق ازاماتتارى رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا, جەرگىلىكتى گيمنازيا ءھام سەميناريالاردا, ولكەلىك اسكەري رەالدىق ۋچيليششەلەر مەن كادەت كورپۋستارىندا, ودان قالدى «عاليا» ء(ۇفا), «راسۋليا» (ترويتسكى), «حۇساينيا» (ورىنبور) سياقتى زاماناۋي مەدرەسەدە ءبىلىم الىپ, قازان توڭكەرىسى بۇرق ەتكەن بۇلعاق جىلدارى پايدا بولعان اپالاس-توپەلەستە جەكە ەل بولۋدىڭ قامىن ويلادى, وسى جولدا باستارىن بايگىگە تىكتى. ءتىرى قالعاندارى كەڭەس زامانىندا ءبىلىم-عىلىم جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى.

مەرەكە • 21 ناۋرىز, 2023

قوش كەلدىڭ, قويان جىلى!

اتام قازاقتىڭ «ديىرمەننىڭ تاسىنداي شىر اينالعان دۇنيە-اي» دەگەنىندەي, بارىس جىلى ۋاقىتتىڭ تەرەڭ قويناۋىنا ءسىڭىپ, ەندى مىنە, مىنەزى جۇمساق جان بالاسىنا قياناتى جوق مامىق ءجۇندى جانۋار – قويان جىلى عالامنىڭ اق بوساعاسىن اتتادى.

رۋحانيات • 15 ناۋرىز, 2023

جىل اتاۋلارى بەينەلەنگەن مۇرالار

جىل اتاۋلارىنىڭ شىعۋ تاريحى جايلى عىلىمي-كوپشىلىك بولجام كوپ. اتالعان تاقىرىپ بويىنشا زەرتتەۋ جاساعان جاراتىلىستانۋ ماماندارى 12 جىل اتاۋى ءتىپتى عۇندار داۋىرىندە بولعان دەگەن پايىم ايتادى. سوعان قاراعاندا, جىل اتاۋلارىنىڭ تاريحى تىم تەرەڭدە جاتقان سىڭايلى.

حالىق • 09 ناۋرىز, 2023

قايتا ورالعان ناۋرىز

حالقىمىزعا قايتا ورالعان ءاز-ناۋرىز مەرەكەسى جالپىۇلتتىق مەيرام رەتىندە رەسمي مارتەبە العانىنا دا مىنە, 32 جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. 1991 جىلى ناۋرىزدىڭ 15-ىندە قازاق كسر پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعى شىعىپ, «ناۋرىزدىڭ 22-ءسى – حالىقتىق مەرەكە «ناۋرىز مەيرامى» بولىپ جاريالاندى.

ايەل الەمى • 06 ناۋرىز, 2023

التاي اسقان ارۋ

ەس جيىپ, ەتەك باسپاعان بالا كەزىمىزدە: «كەڭەس ەلىندە قازاقستان دەگەن مەملەكەت بار. قازاقتىڭ ءتۇپ-تۇقيانى سول جەر ەكەن» دەگەندى ۇدايى ەستىپ ءھام سول «جۇماق» مەكەندى اڭساپ وستىك. ياكي, بىزدەر ءۇشىن «قازاقستان» دەگەن ءسوز قيالىمىزداعى «مەككە-مەدينە» ەدى. ءبىر كۇنى دۇنيەنى دۇڭك ەتكىزىپ توسىن جاڭالىق ەستىلدى. ءوزىمىزدىڭ اۋىلداس اعامىز قابيداش «قازاقستاننان ايەل الىپ كەلىپتى».

ءدىن • 02 ناۋرىز, 2023

مەدرەسەدەگى ءبىلىم مەملەكەت تالابىنا ساي ما؟

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە دەن قويساق, ەلىمىزدە 9 كوللەدج-مەدرەسە جۇمىس ىس­تەيدى. وسى ورايدا «مەدرە­سەدەگى ءبىلىم مەملەكەت تالابىنا ساي ما؟» دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك.

تاريح • 26 قازان, 2021

مايداننان 10 ۇلى امان ورالعان انا

گازەتىمىزدىڭ 8-ءشى قىركۇيەك كۇنگى سانىنا «تىرنالار جىرى» اتتى جازبامىز جاريالانعان-تىن. ول ماقالادا سولتۇستىك وسەتيا-الانيا رەسپۋبليكاسىنىڭ الاگيرسك اۋدانىنا قاراستى تاۋلى قىراتتا ورنالاسقان دزۋاريكاۋ اتتى اۋىلدان ۇلى وتان سوعىسىنا اتتانعان گازدانوۆتاردىڭ جەتى ۇلىنىڭ بىردە-ءبىرى ءتىرى ورالماعانى جايلى جازىلعان ەدى. ال بۇل جولعى جازبا جوعارىداعى قايعىلى وقيعانىڭ كەلەسى قىرى ىسپەتتەس.

ياندەكس.مەتريكا