بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
213 ماتەريال تابىلدى

تۇلعا • 26 قاراشا, 2023

ساڭلاق سايان

كوگالداعى حوككەيدەن جاستار جانە ەرەسەكتەر اراسىندا كسرو-نىڭ 10 دۇركىن چەمپيونى, كسرو سپارتاكياداسى مەن كۋبوگى جانە ەۋروپا چەمپيوندار كۋبوگىنىڭ يەگەرى, اتالعان سپورت تۇرىنەن 1977 جىلدان باستاپ, ءوزى سپورتتان قول ۇزگەن 1982 جىلعا دەيىن بەس جىل كسرو قۇراماسىنىڭ كاپيتانى بولعان مارقۇم سايان شايمەردەنوۆ (1953-2002) ءتىرى بولسا, مەرەيلى 70 جاسقا تولار ەدى.بۇل تۇلعانى قازاق سپورتىنىڭ جارىق جۇلدىزى دەسەك جاراسادى. اتتەڭ, ومىردەن ەرتە وزدى. اباي اتامىز ايتقانداي, «جارق ەتتى دە, جوق بولدى». بىراق ارتىنا قۇيرىقتى جۇلدىزداي وشپەس ءىز تاستاپ كەتتى. ونىڭ ويىن ورنەگى مەن شەبەرلىگى جايلى اتاقتى باپكەر ەدۋارد ايريح 70-جىلداردىڭ اياعىندا «لەنينسكايا سمەنا» گازەتىنىڭ تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا: «سايان دارا تۋعان تالانت, عاجايىپ حوككەيشى, ول الاڭدا بولماسا, كوماندانىڭ ويىنى قيىسپايدى. شابۋىلدىڭ ءبارى سۇرەڭسىز كورىنەدى. ال سايان الاڭعا شىقسا, جۇدىرىقتاي دوپتى وزىنە ماگنيتشە تارتادى. كوماندانىڭ ورتالىق شابۋىلى وسى جىگىتكە سەنىپ تاپسىرىلعان...» دەپتى.

جادىگەر • 21 قاراشا, 2023

ءۇرجار حانشايىمى

عىلىمي ورتادا ء«ۇرجار حانشايىمى» دەگەن اتىمەن بەلگىلى ارحەولوگيالىق قۇندى قازىنامىز وسىدان جيىرما جىل بۇرىن اباي وبلىسى ءۇرجار اۋدانى اۋماعىن كوكتەي وتەتىن تاسكەسكەن – باقتى تاسجولىن جوندەۋ كەزىندە كەز­دەيسوق تابىلعان ەدى. ياعني جاڭالىقتىڭ اشىلۋىن كەزدەيسوق جاعدايدا تۋىنداعان وقيعانىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى.

رۋحانيات • 21 قاراشا, 2023

سۇحبات سۇڭعىلاسى

مىڭ توعىز ءجۇز توقسان التىنشى جىلدىڭ مامىراجاي جازى بولاتىن. ول كەزدە الەۋمەتتىك جەلى دەگەن اتىمەن جوق. بار قازاق رەسپۋبليكالىق بىرنەشە باسىلىمنىڭ بەتىنە قارايمىز. جانە قاي گازەتتە قانداي ءتىلشى ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن, ونىڭ قالام سىلتەسى قالاي ەكەنىن نازاردان تىس قالدىرمايمىز. وسى جىلدارى قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قاسقا نارى – مارات قابانباەۆ ەدى. ءوز باسىم بۇل قالامگەردىڭ جازعان-سىزعانىن قالدىرماي وقۋشى ەدىم.

قازاقستان • 13 قاراشا, 2023

قازاقشا ءمازىرىڭىز قالاي؟

قازاقستان رەسپۋبليكاسى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيستر­لىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى ش.شاياح­مەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ءداستۇرلى «قازاقشا ءمازىر» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىن ۇيىمداستىردى.

رۋحانيات • 13 قاراشا, 2023

قۋ باستى تانىعان سىنشى

قازاقتىڭ ەجەلگى گەنەتيكالىق جادىسىنان ورىن العان ۇلتتىق قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى ءھام بىرەگەيى ات سىنشىلىعى. بۇل تۋرالى ەل ىشىندە نەبىر اڭىز-اڭگىمەلەر جەتەرلىك. اتاپ ايتساق, سونىڭ ءبىرى – حVII عاسىردا ءومىر سۇرگەن اتاقتى تولىباي سىنشى. بۇل كىسىنىڭ سىنشىلىعى حاقىندا عۇلاما اتامىز ءماشھۇر ءجۇسىپ جانە جازۋشى ساۋىربەك باقبەرگەنوۆتىڭ جازبالارىندا كەزدەسەدى.

تاريح • 09 قاراشا, 2023

تۇعىرىل حاننىڭ ورداسى

ورتا عاسىردا ورتالىق ازيادا ورىن العان تاريحي وقيعالار تىزبەگى كۇللى ادامزاتتىڭ نازارىن ءالى كۇنگە وزىنە اۋدارۋمەن كەلەدى. اسىرەسە ۇلى قاعان شىڭعىستىڭ ءومىر تاريحىنا قاتىستى ماتە­ريالداردا كەرەي, نايمان, قوڭىرات, مەركىت, وڭعىت (ۋاق), جالايىر تايپالارى حاقىندا دەرەك كوپ. سونىڭ ءبىرى – كەرەي تايپاسىنىڭ بيلەۋشىسى تۇعىرىل حان تۋرالى مالىمەتتەر.

ەگەمەن قازاقستان • 07 قاراشا, 2023

«ەگەمەن قازاقستان» مۇراعاتىنداعى تاريحي دەرەكتەر

بيىل 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستىڭ بەلدى وكىلى, تورعاي كوتەرىلىسىنىڭ قولباسشىسى امانكەلدى يمانوۆتىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولۋ ورايىندا مىنا ءبىر دەرەككە توقتالعاندى ءجون كورىپ وتىرمىز. ەكىنشى دۇنيجۇزىلىك سوعىس ءجۇرىپ جاتقاندا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 18 ماۋسىم كۇنگى № 121 سانىندا باتىر تۋرالى ماقالالار توپتاماسى جاريالانىپتى. بۇل دەرەكتەر 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس تاريحىن جانە باتىردىڭ ءومىربايانىن زەرتتەپ جۇرگەن ادامدار ءۇشىن قاجەت بولارى انىق.

زەردە • 01 قاراشا, 2023

يت ۇلىعان ءتۇن

تاياۋدا ەلوردا تورىندە «وتانداستار» قورى» كەاق ۇيىم­داس­تى­رۋىمەن الەم قازاقتارى باس قوسقان فورۋم ءوتتى. مارتەبەلى جيىنعا تۇركيالىق نۇراحمەت گيۋنەش ەسىمدى ەگدەلەپ قالعان اعا­مىز كەلىپتى. باعزىدان بەرگى ءبىر ادەتىم, تۇركيالىق كونەكوز قازاق­تاردى كورسەم بولدى, سوناۋ 40-جىلدارى التايدان اۋىپ, انادولىعا بارعان العاشقى كوشتىڭ بايانى تۋرالى سۇراماي تىنبايمىن. ءار كەز بۇرىن-سوڭدى حابارىم بولعان ءبىر وقيعانى ەستيمىن. بۇل جولى دا قىزىق اڭگىمە ەستىپ تەبىرەندىم. سونىمەن...

ەڭ قىسقا اڭگىمە • 19 قازان, 2023

ابىلايدىڭ اق ءۇيىن ايقىنداعان

تۋرا جيىرما جىل بۇرىن, 2003-ءتىڭ قوڭىر كۇزى-ءتىن. ءدال قازىرگىدەي قازان ايىنىڭ اياعى. ۇمىتپاسام, 29 قازان بولاتىن. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ەل ىزدەپ وقيتىن «ەتجەڭدى» دەيتىن سانى قولىما ءتيدى. باپپەن, بايىپتاپ وقىپ وتىرىپ, «ابىلايدىڭ اق ءۇيى» دەگەن تاقىرىپقا كوزىم ءتۇستى. شاعىن ماقالاعا حان ورداسىنىڭ قيراندى فوتوسى قوسا بەرىلىپتى. سانام سەلك ەتتى. ءۇڭىلىپ اۆتورىنا قاراسام, جاقسىباي سامرات دەپ تۇر.

جادىگەر • 16 قازان, 2023

ءجۇسىپ اتا جازباسى

ەل اۋزىندا ساقتالعان اڭىز – ءاپسانا دەرەكتەردە قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ شاكىرتى سانالاتىن اۋليە, ءپىر ءجۇسىپ اتانىڭ قولجازباسى تابىلعانى تۋرالى مالىمەتتى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجاتتاما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتتى.

ياندەكس.مەتريكا