بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
225 ماتەريال تابىلدى

جادىگەر • 07 تامىز, 2024

جوشى ۇلىسىنىڭ اقشا اينالىمى

ەۋرازيا اۋماعىندا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ اقشا اينالىمى حاقىندا ايتۋدان بۇرىن سول تۇستا, ياعني ورتا عاسىردا دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا-ساتتىق ءىسى قالاي جۇرگىزىلىپ كەلدى دەگەنگە توقتالعان ءجون. بۇل ءداۋىردىڭ ەكونوميكاسى مەن اقشا اينالىمىن زەرتتەگەن امەريكالىق تاريحشى-سوتسيولوگ جانەت ابۋ - لۋگودتىڭ (Janet Abu-Lughod) تۇجىرىمىنا نازار اۋدارساق, ءحىىى عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ەۋرازيالىق اۋماقتا بيلىك جۇرگىزگەن جوشى ۇلىسىنىڭ ىقپالى ناتيجەسىندە كۇللى الەمدى قامتىعان ەكونوميكالىق ساياساتتا بۇرىن-سوڭدى بولماعان بىرنەشە وڭ وزگەرىس پايدا بولعانى تۋرالى ايتىلىپتى.

فۋتبول • 21 ماۋسىم, 2024

ەل كۇتكەن ەۋروپا چەمپيوناتى

وتكەن اپتادا الەم جانكۇيەرلەرى ءتورت جىل كۇتكەن «EURO 2024» دوپ دوداسى باستالدى. وتكەن تاريح بەدەرىنە ۇڭىلسەك, قارت قۇرلىق چەمپيوناتى العاش جالاۋىن كوتەرگەلى بيىل 84 جىل­دىڭ ءجۇزى بولىپتى.

تالبەسىك • 19 ماۋسىم, 2024

ءشاۋلى قىراندار قانداي قۇس؟

قازاق دالاسى – قۇسبەگىلىكتىڭ وتانى. ەگەر دە حالقىمىز الەم ەتنوگرافياسىنا نەندەي ۇلەس قوستى دەگەنگە توقتالساق, ۇلتىمىزدىڭ بەكزات ونەرى قۇسبەگىلىكتى ايتار ەدىك. ويتكەنى كوك اسپاندا ەركىن سامعاپ جۇرگەن قىران قۇستاردى جەرگە ءتۇسىرىپ, ونى قولعا ۇيرەتىپ, اڭشىلىق كاسىپكە باۋلىعان ءھام ونى كلاسسيكالىق تۇردە جەتىلدىرگەن جۇرتتىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ بابالارىمىز.

ارحيۆ • 13 ماۋسىم, 2024

بريتانيا ءارحيۆى: شوقايعا قاتىستى قۇجات

جاقىندا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ارحيۆ, قۇجات­تا­ما جانە كىتاپ ءىسى كوميتەتىنە قاراستى قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپ­تار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ماماندارى لوندون قالا­سىندا ورنا­لاسقان بريتانيا ۇلتتىق ارحيۆ قورىنا بارىپ, قازاق تاريحىنا قا­تىستى دەرەكتەر ىزدەستىردى. ناتيجەسىندە, ەلىمىز تاريحىنا قا­تىستى 15 قولجازبا مەن 500-گە جۋىق ارحيۆ­تىك قۇجات كوشىرمەسى الى­نىپ, قۇندى دەرەكتەر ورتالىق قورىن تولىقتىردى. وسى ورايدا, قارت قۇر­لىققا ساپارلاپ بارعان ىزدەنۋشى توپتىڭ مۇ­شە­سى, قولجازبالار جانە سيرەك­ كىتاپ­تار ۇلتتىق ورتا­لىعى عىلى­مي زەرتتەۋ جۇمىس­تا­رىن ۇيىم­­­­داس­­­­تىرۋ ءبولىمىنىڭ جەتەكشى ساراپ­­شى­سى, تاريح عى­لىم­­دا­رىنىڭ كاندي­داتى گۇلسىم بيسە­نو­ۆا­مەن اڭگىمە­لەس­كەن ەدىك.

پىكىر • 13 ماۋسىم, 2024

تاريحي سانا تاعىلىمى

ۇلكەن ويشىل, اقىن شاكارىم قۇداي­بەردى ۇلى «شىننان وزگە قۇداي جوق, انىق قۇداي – شىن قۇداي, ۇقپاي قالما الاڭ بوپ, شىن بولماسا, كiم قۇداي؟» دەگەن ەكەن. عۇلامانىڭ بۇل پايىمىن تاپسىرلەر بولساق, «قۇداي» دەپ وتىرعانى اقيقات. سونىڭ ىشىندە شىنايى ءبىلىمنىڭ اقيقاتى. قازىرگى تاڭدا قازاق قوعامىنداعى باستى ماسەلە – ءبىلىم پەن اقپاراتتىڭ ورنى اۋىسىپ كەتتى. شاكارىم بابامىز ايتقان «شىن ءبىلىم» كومەسكىلەنىپ, اقپاراتتىق دۇنيەلەر العا شىقتى. بۇل وتە قاتەرلى قۇبىلىس. ويتكەنى شىن ءبىلىم, اقيقات, ناعىز ءىلىم سالتانات قۇرماعان قوعامنىڭ بولاشاعى كۇڭگىرت.

وقيعا • 16 مامىر, 2024

قوبدا قازاقتارىنىڭ كەلىنى

شايزادا ابدىراحمانقىزىنىڭ قوبدا بەتىنە كەلىن بولىپ تۇس­كەنىنە 45 جىلدىڭ ءجۇزى بوپتى. ۋاقىت-اي دەشى... كەشە عانا جە­لەگى جەلبىرەپ 22 جاسىندا الىس ەلگە ۇزاتىلعان جاس ارۋ بۇگىندە جاپىراق جايعان بايتەرەك سياقتى ۇلكەن اۋلەتتىڭ تىرەگىنە اينالدى. جاقىندا عانا ەل جاققا بارعان ساپارىمىزدا قۇلاق ەستىپ, كوز كورمەگەن بەيتانىس ولكەگە كەلىن بولىپ ءتۇسىپ, جارتىعاسىرلىق عۇمىرىندا ادامگەرشىلىكتىڭ تۋىن جىقپاي, اعايىن اراسىندا «كەرەمەت كەلىن» اتانعان اپامىزبەن تىلدەسىپ, شۇيىركەلەسىپ قايتتىق.

ميراس • 04 مامىر, 2024

شي نەمەسە ءتىز وق

ەرتە كەزدە قازاقتار ءتىز نەمەسە شي وقپەن قۇس اتقان. بۇل وقتىڭ ءتىز نەمەسە شي دەپ اتالۋىنا سەبەپ, وقتىڭ تىم جىڭىشكەلىگى جانە قاتتى شيدەن جاسالۋىنا بايلانىستى. كانىگى مەرگەندەر مۇنداي شي وقتىڭ ءتورت-بەسەۋىن ادىرناعا قاتار ورناتىپ, ءبىر دەممەن شاشىراتا اتقان.

ميراس • 02 مامىر, 2024

قول كۇشى مەن اقىل توعىسسا, وق ءمۇلت كەتپەيدى

ۇلانباتىر قالاسىندا «ەر جىگىتتىڭ ءۇش ونەرى» اتتى جەكە­مەنشىك كومپانيا بار. بۇل مەكەمە – ەجەلگى ەۋرازيالىق كوشپەلى ۇلىس: ساق, عۇن, كوك تۇركى ءداۋىرى, ودان كەيىنگى شىڭعىس قاعان نەگىزىن قالاعان موڭعول يمپەرياسى تۇسىندا قولدانىستا بولعان اتىس قارۋى – ساداق تۇرلەرىن جاڭعىرتۋمەن اينالىسادى. اتالعان مەكەمە باسشىسى كونە قارۋ-جاراق مامانى ءارى ساداق اتۋدان ۇلتتىق دارگەيلى مەرگەن ءتومورحۋ باتمۋنكە مىرزا وتكەن ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتاۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن «Qazaq-oner» ۇلتتىق قاۋىمداستىعى, جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعا­لار بىرلەستىگىنىڭ شاقىرۋىمەن قازاقستانعا كەلىپ, الماتى مەن استانادا كورمە ۇيىمداستىردى. وسى ورايدا موڭعوليالىق شەبەرگە جولىعىپ, كوشپەلىلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ونەرىنىڭ ءبىر سالاسى – ساداق قارۋى حاقىندا اڭگىمەلەستىك.

جادىگەر • 30 ءساۋىر, 2024

عۇن كۇيمەسى

كوزىقاراقتى قاۋىم ءھام مامان تاريحشىلاردىڭ ءبارى بىلەدى, قازىرگى قازاق حالقى – الەم تاريحىنا تۇڭعىش رەت ەۋرازيالىق اۋماقتا كوشپەلى يمپەريا قۇرعان كونە عۇنداردىڭ ۇرپاعى. اقىن ماعجان جۇماباەۆ «ەرتە كۇندە وتتى كۇننەن عۇن تۋعان, وتتى عۇننان وت بوپ ويناپ مەن تۋعام» دەگەندى بەكەر ايتپاعان بولار.

سپورت • 22 ءساۋىر, 2024

ازيا چەمپيوناتى اياقتالدى

وتكەن اپتادا شىمكەنت قالاسىندا جالاۋىن كوتەرگەن جامبى اتۋدان ازيا چەمپيوناتى اياقتالدى. بۇل جارىسقا سارى قۇرلىقتىڭ 14 مەملەكەتىنەن كەلگەن 60-قا جۋىق مەرگەن «ماجار», «ازيا», «تۇرىك» ستيلدەرى, حالقىمىز­دىڭ ءداستۇرلى جاۋىنگەرلىك ونەرى جامبى اتۋ بويىنشا سىنعا ءتۇسىپ, ءوزارا مىقتىلاردى انىقتادى.

ياندەكس.مەتريكا