جادىگەر • 31 ناۋرىز, 2024
كورنەكتى جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى (1889 - 1931) پەداگوگيكا, پسيحولوگيا سالاسىنان قۇندى وقۋ قۇرالدار جازىپ قالدىرعان. سونىڭ ءبىرى – 1924 جىلى ورىنبوردا 3500 تيراجبەن جارىق كورگەن, 186 بەتتىك «تاربيەگە جەتەكشى» (بالا وقىتۋشىلارعا) اتتى كىتابى. بۇل ەڭبەككە بيىل 100 جىل تولىپ وتىر.
تانىم • 22 ناۋرىز, 2024
كۇنتىزبەلىك ەسەپ بويىنشا ۇلۋ جىلى كۇللى عالامنىڭ قاقپاسىن اشىپ كىردى. بۇل جىل تۋرالى حالقىمىزدىڭ اۋىزەكى فولكلورىندا: «اياڭداپ بەسىنشى جىل ۇلۋ كەلەر, سىپايى كوڭىلىڭە جىلۋ كەلەر, ماۋسىمدا بەرەكەسىن مول عىپ بەرىپ, كوڭىلدى جابىرقاتپاي ءتۇزۋ كەلەر» دەيتىن ءبىر شۋماق بار. وسىعان قاراعاندا, جاڭا جىل – جارقىن كۇندەردىڭ باستاۋى, جاقسىلىق پەن جايلىلىقتىڭ بەكەم تۇراعى, بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ تۇنىق بۇلاعى بولار دەگەن ءۇمىت مول.
جادىگەر • 14 ناۋرىز, 2024
كۇيىك حان (گۇيۋگ حان) – شىڭعىس قاعان نەگىزىن قالاعان كوشپەلى موڭعول يمپەرياسىنىڭ ءۇشىنشى ۇلى حانى ءھام وگەدەيدىڭ تۇڭعىش ۇلى. 1246–1248 جىلدارى تاق يەسى اتانعان. بۇل تۇلعا تۋرالى اتاقتى ساياحاتشى, موڭعول ۇستىرتىنە تۇڭعىش تابانى تيگەن ەۋروپالىق ءارى حاندى كوزىمەن كورگەن يتاليالىق ءدىندار پلانو كارپيني «Liber Tatarorum, Liber Tatarorum» («تاتارلار تۋرالى جازبا») اتتى ەستەلىگىندە: «كۇيىك ورتا بويلى, قۋلىق-سۇمدىققا جەتىلگەن, اقىلى ۇشقىر, تاكاپپار ادام» دەپ جازىپتى.
زەردە • 15 اقپان, 2024
موڭعولداردىڭ 1219–1224 جىلدارداعى حورەزم جورىعىنىڭ ناتيجەسىندە ەرتىستەن جەتىسۋدىڭ باتىسى, سىر بويى, ءۇستىرت, ازەربايجان, گرۋزيا, بۇكىل قاپقاز, قازاقتىڭ سارىارقاسى, ەدىل, دون, دۋناي, ازاۋلى بويى, كەيىن, 1238–1240 جىلدارى بۇكىل رۋس جەرى كيەۆپەن قوسا, بولگارياعا دەيىنگى الىپ ايماق جوشى حاننىڭ يەلىگىنە ءوتىپ, الەمدە «جوشى ۇلىسى» دەيتىن ۇلكەن يمپەريا پايدا بولدى.
پىكىر • 14 اقپان, 2024
ۇلى ويشىل, عۇلاما ءال-فارابي بابامىز «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى دەگەن» ەكەن. وسىعان قاراعاندا, ءبىلىمنىڭ وزەگى – تاربيە ەكەنى انىق. ياعني كۇللى ادام بالاسىنا ورتاق جاقسى قاسيەتتەردى جاس بۋىننىڭ تولىق بويىنا سىڭىرمەي تۇرىپ, بەرگەن ءبىلىم قۋراعان اعاش سياقتى ەشقاشان جەمىس بەرمەيدى.
جادىگەر • 08 اقپان, 2024
اقىن ماعجان جۇماباەۆ «ەرتە كۇندە وتتى كۇننەن عۇن تۋعان, وتتى عۇننان وت بوپ ويناپ مەن تۋعام» دەگەندەي, ءبىزدىڭ ەجەلگى اتا-بابامىزدان قالعان مۇرا كوپ. كۇللى ەۋرازيا دالاسىندا عۇندارعا ءتان 13 قورعان-كەشەن بولسا, وسىلاردىڭ 9-ى موڭعول دالاسىندا ەكەن. ىشىندەگى ەڭ كولەمدىسى ءارى وتە قۇندى جادىگەرلەر تابىلعان نىسان – نوين ۋلا كەشەنى. بۇل جەردەن تابىلعان تاريحي جادىگەرلەر دۇنيەجۇزىلىك ارحەولوگياعا زور توڭكەرىس اكەلدى. بيىل وسى جاڭالىقتىڭ اشىلعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر.
مەرەكە • 07 اقپان, 2024
مەملەكەت باسشىسى «Egemen Qazaqstan» گازەتىندەگى سۇحباتىندا: «ناۋرىز – جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋدىڭ سيمۆولى. سوندىقتان ءتول مەرەكەمىزدىڭ مازمۇنىن بايىتىپ, ونى بارىنشا ەرەكشەلەپ, جاڭاشا اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك», دەپ ايتقان ەدى.
جادىگەر • 24 قاڭتار, 2024
1973 جىلدىڭ 18 ساۋىرىندە جازۋشى, قوعام قايراتكەرى, اكادەميك ءسابيت مۇقانوۆ 73 جاسىندا الماتى قالاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى.
وقيعا • 22 قاڭتار, 2024
تسەدەنبالدىڭ ساپارى ءھام ديمەكەڭنىڭ سىيى
70-جىلدار تاريحىنا كوز سالساق, كەڭەس وداعى مەن موڭعول حالىق رەسپۋبليكاسى اراسىندا سول كەزەڭگە ساي مادەني-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ورنادى. سونىڭ ءبىر دالەلى – مىنا سۋرەت. كەڭەستىك داۋىردە ەلىمىزدى ۇزاق جىل باسقارعان د.قوناەۆ اقساقال موڭعوليا ەلىنىڭ باسشىسى يۋ.تسەدەنبالعا قازاقى داستۇرمەن شاپان جاۋاپ, باسىنا تاقيا كيگىزىپ, قوشەمەت كورسەتىپ تۇر.
ميراس • 21 قاڭتار, 2024
«قازاقتىڭ ەتنوگرافيالىق كاتەگوريالار, ۇعىمدار مەن اتاۋلاردىڭ ءداستۇرلى جۇيەسى» اتتى بەس تومدىق ەنتسيكلوپەديانىڭ ءبىرىنشى تومىندا قازاق ايەلدەرىنىڭ ۇلتتىق ءداستۇرلى باس كيىمى كيمەشەككە: «كوشپەلى ورتادا قالىپتاسقان, ەكولوگيالىق تالاپتارعا تولىقتاي جاۋاپ بەرەتىن قازاق ايەلدەرىنىڭ باس كيىمى» دەگەن انىقتاما بەرىلىپتى.
