اقىلداسقاننىڭ ايىبى جوق

جەر دەگەنىمىز – اتا-بابامىزدان كەلە جاتقان قاسيەتتى ۇعىم, قاستەرلى دۇنيە. قازاقتىڭ قۇتى – ءتورت ت ۇلىك مالى, بار بايلىعى مەن بەرەكەسى جەردە. سوندىقتان, بايتاق دالامىزداعى اۋىل شارۋاشىلىعىنا جارامدى جەردى دۇرىس پايدالانۋدى كوزدەگەن جەر كودەكسىنە قاتىستى حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. وسى ورايدا ەلباسىنىڭ كودەكستىڭ رەزونانس تۋدىرعان بىرقاتار نورمالارىنا كەلەر جىلعا دەيىن توقتاۋ سالۋى دۇرىس شەشىم. زايىرلى مەملەكەتتە حالىقتىڭ پىكىرى ەسكەرىلەدى. دەگەنمەن, موراتوري كۇشىندە قالا بەرسە, اۋىل شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى جەرلەردىڭ يگەرىلۋى دە تومەن دەڭگەيدە قالا بەرەتىندىگىن ەسكەرتتى. سوندىقتان, ۇكىمەت جانىنان قۇرىلاتىن كوميسسيانىڭ بارلىق ءتيىستى مەكەمەلەرمەن بىرگە ەلگە قوزعاۋ سالعان زاڭ نورمالارىن تالقىلاۋعا كىرىسەتىنى قۋانتىپ وتىر. جەردى مال وسىرۋگە, ەگىن سالۋعا نەمەسە باسقا دا قاجەتكە ءتيىمدى پايدالانۋ – بۇگىنگى باستى مىندەت. جەر قاشاندا ەلدى اسىراعان, ەلدى ساقتاعان. ءالى دە اسىرايدى, ساقتايدى. ال ەلدە گەكتارلاپ الىنىپ, ۇزاق جىلدان بەرى تۋسىراپ جاتقان جەرلەر كوپ. مۇنى كورىپ تە, ەستىپ تە ءجۇرمىز. مەملەكەتىمىزدىڭ باستى بايلىقتارىنىڭ ءبىرىن حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ كەرەك. بىراق, قالاي جاراتۋ كەرەك, وسى موراتوري ماۋسىمىندا ەگجەي-تەگجەيلى قاراستىرىلادى دەپ سەنەمىن. البەتتە, جەردى بارشا جۇرتتىڭ دا پايدا­لانعىسى كەلەدى. دەسە دە ءتيىمدى پايدالانۋعا جەكەلەگەن ادامداردىڭ قارجىلىق نەمەسە تەحنيكالىق مۇمكىندىگى جەتە بەرمەيدى. سول سەبەپتى ۇكىمەت سوڭعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعىنا كوپ قولداۋ كورسەتە باس­تادى. ايتالىق, جەكە شارۋاشىلىقتارعا قارجىلاي كومەك, جاڭا تەحنيكانى ليزينگ جۇيەسىمەن ۇسىنۋ سياقتى جەڭىلدىكتەر بار. وسى ارقىلى ەگىن ەگىپ, مال, امسە قۇس وسىرسە دە, جەر قادىرىن بىلەتىن جاننىڭ قولىنا تيسە قۇنى دا ەسەلەنىپ شىعا كەلمەي مە! بۇل رەتتە جەكەلەگەن شارۋاشىلىقتاردى ىرىلەندىرۋدىڭ ماڭىزى زور. قازىر جەرگىلىكتى تەلەديدارداعى, باسىلىم­دار­داعى جارنامالاردى قاراپ وتىرساڭىز, قويشى مەن باقتاشىعا سۇرانىس ۇلكەن ەكەنىن كورەسىز. مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلداناتىن ادام ازايىپ كەتتى. جاستار مال باعۋدان قاشادى. جۇمىسسىز جاستاردى, بىلىكتى اۋىلشارۋاشىلىق ماماندارىن اۋىلعا تارتۋدىڭ جوباسىن جاساۋ كەرەك. وسى باعىتتا ىنتالاندىراتىن ۇكىمەت قاۋلىسى بولسا دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەت بۇرۋشىلارعا كەلىسىمشارت نەگىزىندە باسپانا, تومەن پايىزبەن نەسيە بەرىلسە, بالاسىنىڭ وقۋ وقۋىنا, ءوزىن-ءوزى جەتىلدىرۋىنە جاعداي جاسالسا, زەينەتاقى جاسىنا ەرتە شىعۋىن قامتاماسىز ەتسە دەگەن سياقتى كەشەندى باعدارلاما قابىلدانسا, اۋىلدى دا كوركەيتەدى, جەردى دە يگەرۋگە سەپتەسەدى. وعان ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىگى بار. بۇل جاستاردى قىزىقتىرادى. ءبىزدىڭ تابىسىمىزدىڭ نەگىزى اۋىلدا. ەت تە, ءسۇت تە, ماي دا اۋىلدا. سون­دىق­تان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنىڭ دۇ­رىس پايدالانىلۋىنا, قۇنارلىلىعىن ارتتى­رۋعا زاڭدىق تۇرعىدان جول اشۋ, ياعني جەردى پاي­دا­لا­نۋشىلاردىڭ جۇمىس جۇيەسىن رەتتەۋىمىز كەرەك. جەردى شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋگە حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. جەردى جالعا العاننان كەيىن, ونى دۇرىس پايدالانا ما, زاڭ اياسىندا كورسەتىلگەن شارتتار ورىندالا ما, زيان­دى حيميالىق قوسپالارمەن جەردى ءبۇلدىرىپ, تىپ-تيپىل قىلىپ كەتە مە دەگەن قورقىنىش بار. سوندىقتان, بۇل ماسەلەلەر زاڭناما اياسىندا جان-جاقتى ويلاستىرىلۋى, ۇكىمەت مۇشەلەرىمەن, زاڭ شىعارۋشى ورگانمەن, حالىقپەن ابدەن كەلىسىپ, ءپىسىرىلۋى كەرەك. جەردى جالعا الساڭىز, دۇرىس پايدالاناسىز, قۇنارىن تومەندەتپەيسىز, ءونىمىن كوپشىلىكتىڭ يگىلىگىنە قاۋىپسىز دەڭگەيدە جاراتاسىز دەگەن تالاپتاردىڭ بارشاسى ورىندالۋى كەرەك. سول سەبەپتى جەر ماسەلەسىندە ساقتىقتىڭ بولۋى, ساۋاتتىلىقتىڭ قاجەتتىلىگى زاڭدىلىق. بالتابەك ەرسالىموۆ, «اباي» قورىنىڭ پرەزيدەنتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, سەمەي قالاسى جانە اباي اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى سەمەي