مۇمكىندىگىڭدى پايدالان, مۇلكىڭدى جاريالا!

م ۇلىكتى جاريا ەتۋ بويىنشا را­قىمشىلىق بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سوزىلعاندىقتان سەمەي قا­لاسىندا وسىعان وراي جۇمىستار قىزۋ ءارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. كوميسسياعا ءارتۇرلى سۇراقتارى بار ادامدار كوپتەپ كەلۋدە. ماسەلەن, رەسەيدەگى اقشالارىمدى جاريالاسام بولا ما دەپ سۇراعاندار دا جەتەرلىك. بىراق, شەتەلدەگى اقشا ماسەلەسى ءبىزدىڭ قۇزىرىمىزدا ەمەس دەيدى, سەمەي قالاسىنداعى م ۇلىكتى جاريا ەتۋ بويىنشا كوميسسيا حاتشىسى اسەم بالاپانوۆا, بىزدە تەك جىلجىمايتىن م ۇلىكتى جاريالاۋ عانا قاراستىرىلعان. جانە تاعى ءبىر مىنانداي ساۋال قويىلدى: مەم­لەكەتتىڭ رۇقساتىمەن الىنعان جەر ۋچاسكەسىنە ءۇي سالىنعان. الايدا, بۇل ءۇيدىڭ قۇجاتتارى جوق. وسى ءۇي مەن جەردى تىركەۋگە تاپسىرۋعا بولا ما؟ جانە وسى رەتتە م ۇلىكتى جاريا ەتۋ اكتسياسىنىڭ جەڭىلدىكتەرىن پايدالانۋ مۇمكىندىگى بار ما؟ اسەم بالاپانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەگەر مەملەكەت جەر ۋچاسكەسىن بەرسە, ون­دا سالىنعان قۇجاتسىز ءۇيدى دە جا­ريا ەتۋگە بولادى. مەملەكەت بۇل اكتسيانى وسىنداي جاعدايلار ءۇشىن ۇيىمداستىرىپ وتىر. ول ءۇشىن ءۇي سالعان ازامات جەرگىلىكتى اكىم­دىك قاسىنان م ۇلىكتى جاريا ەتۋگە قا­تىستى قۇرىلعان كوميسسياعا ءوتى­نىش­ پەن ءوزىنىڭ جەكە باسىن كۋا­لان­­­دى­راتىن قۇجاتتى تاپسىرىپ, ءوتى­نىش­تە ءوزىنىڭ جوعارىداعى ۇيگە قا­تىس­تى ماق­ساتىن ايقىن جازۋى قاجەت. سەمەي قالاسىنداعى م ۇلىكتى جا­ريا ەتۋ بويىنشا كوميسسيا حاتشىسى اسەم بالاپانوۆا مىسالعا كەلتىرگەندەي, باستاپقى كەزدە ءۇي-جايلارىن جاريالاعاندار كوپ كەلگەن. كەيىنىرەك جەكەمەنشىك كافە, مونشا سياقتى بيزنەس نىساندارىن جاريالاۋعا دا حالىق قۇلشىنىس ءبىل­دىرە باستاپتى. سەمەيدە م ۇلىكتى جا­ريا­لاۋعا دەگەن ىقىلاس ەرەكشە بولىپ تۇر. تۇرعىنداردىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى. م ۇلىكتى جاريا ەتۋ دەگەنىمىز – تابىستاردى جاسىرۋ ماقساتىندا زاڭدى ەكونوميكالىق اينالىمنان شىعارىلعان جانە ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس رەسىمدەلمەگەن, نە ءتيىستى ەمەس تۇلعاعا رەسىمدەلگەن م ۇلىككە قۇقىقتاردى مەملەكەتتىڭ تانۋ ءراسىمى ەكەندىگىن اتاپ ءوتۋ قاجەت دەيدى, سەمەي قالاسىنداعى م ۇلىكتى جاريا ەتۋ بويىنشا كوميسسيا حاتشىسى اسەم بالاپانوۆا. – سەمەي قالاسى بويىنشا 2014 جىل­دىڭ 1 قىركۇيەگىنەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىن م ۇلىكتى جاريا ەتۋگە 291 ءوتىنىش قابىلداندى, – دەدى م ۇلىك­تى جاريا ەتۋ بويىنشا كوميسسيا حات­شىسى اسەم بالاپانوۆا – ونىڭ ىشىندە جالپى قۇنى 741,7 ملن. تەڭگە بولاتىن 233 ءوتىنىش قانا­عات­تاندىرىلدى. م ۇلىكتى جاريا ەتۋ – تابىستاردى جاسىرۋ ماقساتىندا زاڭدى ەكونوميكالىق اينالىمنان شىعارىلعان جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس رەسىمدەلمەگەن, نە ءتيىستى ەمەس تۇلعاعا رەسىمدەلگەن م ۇلىككە قۇقىقتاردى مەملەكەتتىڭ تانۋ ءراسىمى بولىپ تابىلادى. م ۇلىكتى جاريا ەتۋ ناۋقانى قازاقستان ازاماتتارىنا, ورالماندارعا جانە قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۇرۋ­عا ىقتيارحاتى بار ادامدارعا, ولار­دىڭ جىلجىمايتىن م ۇلىكتەرىن زاڭداستىرۋ ءۇشىن جاريالاندى. سوندىقتان كولەڭكەلى ەكونوميكانى مەيلىنشە ازايتۋ ماقساتىندا بىزدەر بىرلەسە وتىرىپ وسى باستالعان ۇدەرىستى اياقتاپ شىعۋعا ءتيىسپىز. ول ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزدىڭ ادال بولىپ, الاڭسىز ۇيىقتاپ, سالىقتاردى ۋاقتىلى تولەپ, جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلامىن دەپ الاڭداماي ءومىر سۇرۋلەرى ءۇشىن قاجەت.  راۋشان نۇعمانبەكوۆا سەمەي