قىسپاققا الىپ تۇر

ءدال بيىلعىداي تابانداپ تۇ­رىپ العان  ايازدى كۇندەردى بالا­لىق شاقتا ءبىلۋشى ەدىك. مىنە, ءبىر ايدان اسقاندا عانا اياز ءسال سى­نىپ, وبلىستىڭ كەيبىر ايماق­تا­رى­نا قىلاۋلاپ قار جاۋا باس­تادى. الايدا, كاتون­قا­را­عاي جانە زايسان اۋداندارىن­دا, زىريان قالا­سىن­دا تۇنگە قا­راي اۋا تەمپەرا­تۋراسى مينۋس 37 گرادۋستان اسىپ تۇسۋدە. سەمەي جانە ريددەر قالا­لارىن­داعى اپاتتى جاعدايدان كوپ­شى­­لىك حاباردار. بۇل ەكى قالادا دا كۇننىڭ قاتتى سۋىقتىعىنان جىلۋ قازاندىقتارى ىستەن شى­عىپ, كوپتەگەن تۇرعىن ۇيلەر­دەگى ادامداردىڭ جاۋراعانى بەلگىلى. جىل باسىندا سەمەيدىڭ ەر­تىس­تىڭ  سول جاعالاۋىنداعى ءبو­لى­گى­نە جىلۋ بەرۋدىڭ ساپاسىز­دىعى جونىندە وقيعالار تىركەلىپ, 5-12 قاڭتار ارالىعىندا تەتس-1 ىستەن شىعىپ, تۇرعىن ۇيلەردەگى تەمپەراتۋرا رەجيمى كۇرت تومەندەپ كەتتى. بۇگىنگى تاڭدا تەتس-تەگى 7 قازاندىقتىڭ التاۋى جۇمىس قال­پىندا, بىرەۋىنە جوندەۋ جۇمىس­تارى جۇرگى­زىل­دى. قۇبىرلارداعى تەمپەراتۋرا  76  گرادۋستى كور­سەتۋدە. ءبىر كەزدەرى سەمەيدە 100 قازان­دىق بولسا, قازىر قالعانى – 49. ونىڭ 22-ءسى عانا جۇمىس ىستەپ تۇر, –دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىن­باسارى سەرىك تاۋكەباەۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋدە. ال ريددەر قالاسىنا كەلسەك, مۇندا دا كومىردىڭ ساپاسىز­دىعى­نا بايلانىستى جىلۋ بەرەتىن قازان­دىقتار دۇرىس جۇمىس ىستەمەي, بىرنەشە تۇرعىن ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك عيماراتتار سۋىپ كەتكەن. كومىر قۇ­رامىندا مينەرال­دى قوسپالار­دىڭ كوپتىگىنەن كومىر تاستارىنىڭ ءمول­شەرى ستاندارت تا­لابىنا ساي ەمەس. اتالمىش ءما­سەلە بويىنشا وبلىس اكىمى قارا­جىرا كەن ورنى­نىڭ باس­شى­لارى­مەن كەزدەسىپ, ريددەر جەو-عا سا­پا­لى كومىر جەتكىزۋ جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ەڭ باستى كەمشىلىك, – دەيدى سەرىك شاۋەن­ ۇلى – تۇرعىن ۇيلەردىڭ قىس­قا ءازىر بول­ماعاندىعى. وبلىس بو­يىن­­شا 2 ميلليون 810 مىڭ توننا كو­مىر ءازىر­لەندى, بۇل قاجەتتىلىك­تىڭ 90 پا­يىزى, دەمەك كومىر قورى جەتكىلىكتى. بۇدان كەيىن اڭگىمە توركىنى, جولداردىڭ قىسقا ازىرلىگى, تەحنيكا جانە جول تازالاۋعا ويىستى. ءوت­كەن جىلى دا, بيىل دا قار ءمول­شەرىنىڭ قالىڭدىعىنان ءارى قاتتى سۋىقتان جولدار بىرنەشە كۇنگە جابىلىپ قالعان. بيىل جاعداي جامان ەمەس. بارلىق اۆتوجولدارعا 730 قار تازالاۋ تەحنيكاسى بولىنگەن. سونى­مەن قاتار, 73 شارۋاشىلىقپەن قاۋىپتى جاعداي تۋىنداعان جاع­دايدا قوسىمشا 166 تەحنيكا ءبولۋ جونىندە كەلىسىم جاسالدى. وتكەن جىلعى سۋ تاسقىنىنان قورىتىندى جاساۋعا ءتيىسپىز دەدى  س.تاۋكەباەۆ. كوكپەكتى اۋدانىن­داعى لايلى سۋ قويماسىن ءجون­دەۋ­گە 70 ميلليوننان استام قار­جى ءبو­لىنىپ, ول جوندەلدى. قازىر وب­لىس­تا 193 گيدروقوندىرعىلار بار. ونىڭ 48-ءى مەملەكەتتىك مەنشىكتە بولسا, 16-سى جەكە مەنشىكتە. 55-ءى كوممۋنالدىق شارۋاشى­لىقتاردا, قالا, اۋدان, اۋىلدىق وكرۋگتەر قاراماعىندا. 74-ءىنىڭ يەسى جوق. مىنە, سۋ تاسقىنى كەزىندە وسىلار­دى قاتاڭ باقىلاۋعا العان ءجون. اتاپ ايتقاندا, بەكتەمىر سۋ قويماسى, چەركاشينو جانە ەشكىباي سۋ قويمالارىن­داعى احۋال الاڭ­داتارلىق. بۇل قون­دىرعى­لاردىڭ بارلىعىن وب­لىس اكىمى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. ءبىر ايدان استام تۇرىپ العان سارشۇناق اياز سالدارىنان بىرنەشە ادام ءۇسىپ قالعان, 13 ءورت وقيعاسى, تۇرمىسپەن قامتاما­سىز ەتۋ نىساندارىندا بىرنەشە اپاتتى جاعداي تىركەلگەن. وڭداسىن ەلۋباي, شىعىس قازاقستان وبلىسى.