جەر كۇتىمدى قاجەت ەتەدى

وسى كۇندەرى كوتەرى­لىپ جاتقان جەر تۋرالى ماسەلەگە جۇرت­شى­لىقتىڭ الاڭ­داۋ­شىلىق ءبىلدىرىپ, وتكىر-وتكىر پىكىر ايتىپ, جەر­دى قور­عاۋ جونىندەگى اڭگى­مە­لەرى, ءبىر جاعىنان, كوڭىلگە قۋانىش ۇيالا­تادى. بۇل دەگەنىڭىز – حال­قىمىزدا نامىس بارىن, ەلدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەرگە ولاردىڭ ەنجار ەمەس ەكەندىگىن كورسەتەتىن جاقسى قۇبىلىس. شۇكىر, بۇل اڭگىمەلەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باياندى بولاتىندىعىنا, قازاعىمىز كوزىنىڭ قاراشىعىنداي بولعان قاسيەتتى جەرىنىڭ ءبىر قاداعىن دا ەشكىمگە بەرمەيتىندىگىنە سەندىرەدى. ەكىنشى جاعىنان, وسىنداي الاڭ­داۋ­شىلىق شەكتەن شىعىپ بارا جات­قان كەزدە قازىرگى جەر توڭىرەگىندە بولىپ جاتقان ءتۇرلى اڭگىمەدەن ءوز باسىم ەلىمىزدە ءالى دە قۇقىق­تىق قوعامنىڭ تولىقتاي قالىپتاسپاي جاتقاندىعىن كورگەندەي بولام. زاڭ اكتىلەرىن تەرەڭدەپ مەڭگەرمەي, ەموتسياعا بوي الدىرىپ جاتقانىمىز بايقالادى. ال ەلباسىنىڭ ءوزى باستاپ, بۇقارالىق اق­پارات قۇرالدارىنىڭ بارشاسى جەردىڭ شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايتىندىعى تۋرالى قايتا-قايتا جازىپ جاتقان جوق پا! وقىعان ادامعا ءبارى تۇسىنىكتى, ەستىر قۇلاققا قونا­تىن سوزدەر. ەندى مىنا جاعدايعا قارا­ڭىز... ەگەر قازاقتىڭ قۇنار­لى جەرلەرىن, شۇرايلى دالاسىن وسىلاي يەسىز-كۇيسىز قالدىرا بەرەتىن بولساق, ەرتەڭگى كۇنى ولار قۇمعا, شولگە اينالىپ كەتۋى دە شىندىق قوي. جەردى قولىنان ءىس كەلەتىن ءوز ازامات­تارىمىزعا جەكەمەنشىككە بەرۋ – ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەتىنىن ەسكەرەيىك. حالقىمىزدا «ءوزىم دەگەننىڭ وگىز قارا كۇشى بار» دەيتىن ماقال بار. ۇلان-بايتاق جەرىمىزدى قازاقتىڭ ءوزى ساتىپ الىپ, وعان يە بولىپ, كۇتىپ-باپتاپ يگەرەتىن بولسا – وندا جەرىمىز توزباق ەمەس. ال جالعا الىپ بىرەۋلەر ونى يگەرە الماي جاتسا, ءتيىمسىز پايدالانىپ جاتسا – ول جەرلەردى قايتارىپ الۋدىڭ دا تەتىك­تەرى ويلاس­تىرىلعان. وتكەن جىلعى ءبىر ساپاردا شۆەي­تساريادا ءبىر فەرمەرمەن سويلەسكەنىم بار. جەرى كۇتىمدە, شاقپاق-شاقپاق جاسىل دالا, كوكوراي شالعىنعا بوككەن بەل-بەلەستەر. كولدەنەڭ جاتقان ءبىر بۇتاق جوق, ايناداي تاپ-تازا. تاڭعا­لاسىڭ, قىزىعا قارايسىڭ. «بۇعان قالاي جەتتىڭىز؟» دەگەن سۇراعىمىزعا فەرمەر ءوز جەرىنىڭ ءۇش عاسىر بويى اتادان بالاعا ميراس بوپ كەلە جاتقانىن ماقتانىشپەن اڭگىمە ەتكەن. مىنەكي, كەلەشەكتە قازاق جەرى دە وسىلايشا گۇل-گۇل جايناپ تۇرسا شىركىن, دەپ ىشتەي ارماندايدى ەكەنسىڭ! سوندىقتان دا جەر كودەكسىنە ەنگى­زىلگەن وزگەرىستەردىڭ استارىنان قاۋىپ ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق دەگەن ويدامىن. يەسىزدىك جەردى توزدىرادى. جەر ءاردايىم كۇتىمدى قاجەت ەتەتىنىن ۇمىتپايىق. الىبەك اسقاروۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ باس ديرەكتورى,  جازۋشى الماتى