جاۋىنگەردى اجالدان قۇتقارعان پولكوۆنيك

مامىراجاي مىنا تىرلىكتە باسقانىڭ ءومىرى ءۇشىن باسىن بايگەگە تىگەتىندەردىڭ بارلىعى باتىرلىق پەن ەرلىككە ورىن تەك سوعىستا دەپ ويلايتىنداردىڭ تۇسىنىگىنە تۇبەگەيلى وزگەرىس ەنگىزەدى. بۇگىنگى اڭگىمەمىز دە بەيبىت كۇندە جيىرماعا جاسى جاڭا جەتكەن قىرشىندى اجالدىڭ قاندى شەڭگەلىنەن قۇتقارىپ قالعان قازاقتىڭ قايسار جىگىتى جايلى بولماق. ...قاراباس ەلدى مەكەنىنىڭ تۇبىندە كەزەكتى اسكەري جاتتىعۋلاردىڭ ءبىرى ءوتىپ جاتقان. بۇل جولى اسكەرگە كەلگەندەرىنە 10 اي بولعان ساربازدار گراناتا لاقتىرۋ جاتتىعۋىن ورىنداۋ ءۇشىن ساپقا تۇردى. بۇعان دەيىن ولار اۆتوماتتان, تاپانشادان تالاي رەت وق اتىپ, جاۋىنگەرگە اۋاداي قاجەت ماشىقتاردى ابدەن مەڭگەرگەن ەدى. ەندى قاھارلى قارۋ – جارىلعىش سناريادتى لاقتىرىپ ۇيرەنۋ قالعان بولاتىن. ءتىزىم بويىنشا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ رگد-5 گراناتاسىن قاتارداعى جاۋىنگەر ابزال سۇلتانقۇلوۆ قولعا الدى. اسكەري جاتتىعۋعا جاۋاپتى №6505 اسكەري ءبولىمنىڭ شتاب باستىعى, پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆ, ادەتتەگىدەي, قاۋىپسىزدىك شارالارىن قاتاڭ باقىلاۋعا العان. ءتارتىپ بويىنشا, سارباز مۇزداي قۇرسانىپ, ساۋىت كيىنگەن. سارداردىڭ ۇستىندە دە وق وتپەيتىن كەۋدەشە, باسىندا قۇرىش كاسكا. پارمەن بەرىلگەن سوڭ قاتارداعى جاۋىنگەر قول گراناتاسىن قۇلاشتاپ تۇرىپ لاقتىرعان. الايدا, اجداھا قارۋدى قولىنا العاش العان ساربازدىڭ ابدىراپ قالعانى سونشالىق, ول گراناتانى الىسقا ەمەس, اسپانعا قاراي لاقتىرعان ەدى. قىرسىق شالعاندا, جارىلعىش قارۋ اۋادا جەلدىڭ قارسىلىعىنا تاپ بولىپ, شىر اينالىپ كەلىپ, اسكەريلەرشە ايتقاندا, برۋست­ۆەرگە – وكوپتىڭ جيەگىنە ۇيىلگەن توپىراققا قۇلاپ, ودان دومالاپ بارىپ سارباز بەن ساردار تۇرعان جەرگە توپ ەتە قالدى. وسىنىڭ ءبارى قاس-قاعىم ساتتە بولعان ەدى. گراناتانى لاقتىرعاننان كەيىن, ءتارتىپ بويىنشا, سارباز تۇرعان جەرىندە وتىرا قالۋى كەرەك. الىسقا لاقتىردىم دەپ ويلاعان سۇلتانقۇلوۆ اۆتوماتىن قۇشاقتاپ, وكوپتىڭ ىشىنە جۇرەسىنەن وتىرا كەتكەن بولاتىن. البەتتە, ول گراناتانىڭ وكوپ ىشىنە, تۋرا تابانىنىڭ استىنا تۇسكەنىن بىلگەن جوق. ال پولكوۆنيك بولسا, ءبارىن دە كورىپ تۇرعان... گراناتا جەرگە تۇسكەننەن كەيىن 3-4 سەكۋند ىشىندە جارىلۋى ءتيىس. وسى وي ساناسىن شاباقتاپ وتكەن پولكوۆنيك شالت قيمىلمەن سەكىرىپ بارىپ, ساربازدىڭ ۇستىنە قۇلاي كەتتى. ىلە قارا جەردى قاقىراتا گراناتا دا جارىلعان. پولكوۆنيكتىڭ ۇستىندەگى ساۋىتتىڭ پارشا-پارشاسى شىقتى. ەكى اياقتان جان كەتكەن ءتارىزدى: شىبىن جانىن شىرقىراتىپ سانسىز ينە سۇققىلاپ-اق جاتىر. ەسىن اباي قالاسىنداعى اۋرۋحانادا جيدى. العاشقى سۇراعانى: «سارباز امان با؟» – بولدى. دارىگەرلەر بولسا, شۇرق-شۇرق تەسىلگەن ساۋىت كەۋدەشەنى, ساۋ جەرى جوق ەكى اياقتى كورىپ, جاعالارىن ۇستاعان... دارىگەرلەر قايرات ۇمبەتوۆتىڭ دەنەسىندەگى ءىرى جارىقشاقتاردى تۇگەل الىپ تاستادى. ال وڭ اياعىنداعى – 16, سول اياعىنداعى – 12 جانە جەلكە تۇسىنداعى 3 جارىقشاققا تيىسپەدى. بۇلار, ەندى, 7 ساۋىردەگى جارىلىستان قالعان ەستەلىك بولىپ, پولكوۆنيك ۇمبەتوۆتىڭ دەنەسىندە ءومىر بويى جۇرەدى. ابايداعى وتادان كەيىن قاراعاندىداعى ماقاجانوۆ اتىنداعى اۋرۋحانادا ەكىنشى مارتە وپەراتسيا ۇستەلىنە جاتۋىنا تۋرا كەلدى. وڭ جاقتاعى جارىقشاقتاردان كەيىن اياعى ىرىڭدەپ, جاراسى اسقىنىپ كەتكەن بولاتىن. كۇردەلى وتا جاساعاننان كەيىن بارىپ بەتى بەرى قارادى. قازىر اقىرىنداپ ساۋىعىپ كەلەدى. اۋەلى ارباشاعا تاڭىلدى, ودان كەيىن بالداق پەن تاياققا كوشىپ, بۇگىندە وزدىگىنەن جۇرەتىن حالگە جەتكەن. اۋرۋحانادا جاتقانىندا ومىرىندەگى العىستاردىڭ ىشىندەگى ۇلكەنى – انانىڭ جىلاپ تۇرىپ ايتقان ريزاشىلىعىن ەستىپ, باتاسىن الدى. قاتارداعى جاۋىنگەر – امان قالعان سۇلتانقۇلوۆتىڭ اناسى جامبىل وبلىسىنان قاراعاندىعا قۇستاي ۇشىپ جەتكەن بولاتىن. ايتپاقشى, اجالدان امان قالعان ساربازعا ءبىر عانا جارىقشاق تيگەن ەكەن... جاقىندا پولكوۆنيك ۇمبەتوۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححىV سەسسياسىنا قاتىستى. قۇرمەتتى قوناقتارعا ارنالعان العاشقى قاتاردا, تۋرا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قارسىسىندا, قازاقتىڭ قاھارمان عارىشكەرى ايدىن ايىمبەتوۆپەن يىق ءتۇيىستىرىپ وتىردى. الدىمىزدا 7 مامىر – وتان قورعاۋشى كۇنى مەرەكەسى دە جاقىن قالدى. سول مەرەكە قارساڭىندا بەيبىت كۇندە كوزسىز باتىرلىققا بارعان پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆكە دە قۇرمەت كورسەتىلەر دەگەن ويدامىز. ولاي دەيتىنىمىز, وسىدان ءبىراز بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى «ورتالىق» وڭىرلىك اسكەري قولباسشىلىعىنىڭ قولباسشىسى, گەنەرال-مايور ەركىن بوتاقانوۆ № 6505 اسكەري بولىمدە شتاب باستىعى بولىپ قىزمەت ەتەتىن پولكوۆنيكتىڭ مەملەكەتتىك ناگراداعا ۇسىنىلعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. وتان ءۇشىن وتقا تۇسۋگە دايار پولكوۆنيك ۇمبەتوۆتىڭ شاعىن وتباسى بار. زايىبى گۇلميرا ەكەۋى ۇلان ەسىمدى بولاشاق باتىردى تاربيەلەپ جاتىر. پولكوۆنيكتىڭ ءوزى دە اسكەري ادامنىڭ وتباسىندا وسكەن. قازىرگى ۋاقىتتا استاناداعى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىندە تىڭداۋشى بولىپ جۇرگەن باۋىرى, پودپولكوۆنيك ازامات ۇمبەتوۆ ەكەۋى اكە سالعان سارا جولدى تاڭداعان. بۇگىندە قۇرمەتتى ەڭبەك دەمالىسىندا جۇرگەن اكەسى جارىلعاسىن ءسۇتتىباي ۇلى ىشكى اسكەرلەر قاتارىندا ۇزاق جىل ابىرويلى قىزمەت ەتتى. جۇمىستىڭ بابىمەن سوناۋ رەسەيدەگى لەنينگراد قالاسىندا (قازىرگى سانكت-پەتەربۋرگ) قىزمەتىن وتەدى. ودان كەيىن تاشكەنت وبلىسىنا اۋىسىپ, قىزمەتىن شىرشىق قالاسىندا جالعاستىرعان. مىنە, ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز قايرات ۇمبەتوۆ وسى قالادا دۇنيەگە كەلگەن. «ۇيادا نە كورسەڭ, ۇشقاندا سونى ىلەرسىڭ» دەمەكشى, بالا كەزىنەن اسكەري قىزمەتكەر بولۋدى ارمانداعانى تۇسىنىكتى ەدى. شىرشىق قالاسىنداعى جوعارى تانك باسقارۋ-ينجەنەرلىك ۋچيليششەسىن 1998 جىلى ءبىتىرىپ, اسكەري قىزمەتتە العاشقى قادامدارىن جاسادى. ەڭبەك جولىن روتا كومانديرلىگىنەن باستاپ, ءبۇتىن ءبىر اسكەري ءبولىمنىڭ شتاب باستىعى قىزمەتىنە دەيىنگى ارالىقتى ءوزىنىڭ بويىنداعى قابىلەتى مەن ادال ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ءجۇرىپ ءوتتى. قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن قاتار جەتىلدىرۋگە دە ءمان بەردى. 2009 جىلى ششۋچينسك قالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قورعانىس ۋنيۆەرسيتەتىن ءتامامدادى. جاراقاتىنان ايىققان پولكوۆنيك جاقىن ارادا قىزمەتىنە قايتا كىرىسەدى. وسىندايدا ەسكە تۇسەدى: ءدال وسىنداي ەرلىكتى وسىدان ەكى جىل بۇرىن رەسەيدە تۇراتىن قازاق جىگىتى, پولكوۆنيك سەرىك سۇلتانعابيەۆ تە جاساعان ەدى. ول دا جاۋىنگەردى دەنەسىمەن جاۋىپ, جارىلعان گراناتادان امان ساقتاپ قالعان بولاتىن. سول پولكوۆنيكتىڭ پرەزيدەنت ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ جارلىعىمەن «رەسەيدىڭ باتىرى» اتاعىمەن ماراپاتتالعانىن جاقسى بىلەمىز. ال ءبىزدىڭ پولكوۆنيك بولسا, «مەن ءوزىمدى ەرلىك ىستەدىم دەپ سانامايمىن. مەنىڭ ورنىمدا بولسا, كەز كەلگەن وفيتسەر سولاي ىستەر ەدى», – دەيدى... قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى