جاباعى بالۋاننىڭ جارتى توننالىق تاسى

ونى كوتەرگەندەرگە قوماقتى جۇلدە بار بالا كەزىمىزدە شى­­عىس ءوڭىرىنىڭ تار­­­باعاتاي اۋدانى, ما­ڭىراق اۋى­لى ما­ڭىنداعى «قايىر­باي بۇلاق» ات­تى قىستاۋدىڭ تومەنگى جاعىنداعى جوتانىڭ باسىندا «جاباعى بالۋان كوتەرگەن» دەيتىن ۇزىنشاق كەلگەن تاس جاتاتىن. ەر­جەتكەندە بىلگەنىم, بۇل تاستى 1860 جىلدىڭ باسىندا داۋلەتباي باتىردىڭ ۇرپاعى تانىسقوجا ەستاي ۇلى جاباعى بالۋان جىلقىشىلارمەن باستەسىپ, ماڭىراق تاۋىنىڭ تەرىسكەي تاراپىندا ورنالاسقان سايدان ارقاسىنا سالىپ, شامامەن 2,5 شاقىرىم تومەندە جاتقان قايىرباي بي زيراتىنىڭ جانىنداعى جوتانىڭ ەتەگىنە الىپ كەلگەن. ونى 1885 جىلدار شاماسىندا داۋلەتباي باتىردىڭ قىستاۋبايىنان تاراعان ۇرپاعى, قاراجان تۇكتى ۇلى ۋاڭباي قۇشاقتاي كوتەرىپ, سول جوتانىڭ باسىنا شىعارىپ تاستايدى. 1960 جىلدارى تاريحىن اكەسى قاي­سادان ەستىگەن باقداۋلەت دوسى ساق­تاعان ەكەۋى تاستى ءبىر اۋناتىپ كەتەدى. تاريحىنا انام باقزەينەلدەن قانىققان مەن دە 1993 جىلدىڭ جازىندا تاستىڭ ءبىر بۇرىشىنان كوتەرىپ, قارسى جاعىنا اينالدىردىم. بىرەر اي وتكەن سوڭ قاراشا باقىتحان ساقاربەك ۇلىنىڭ ءشوپ كوتەرگىش تراكتورىمەن تىركەمەگە تيەپ, اكەم توقتاربەكتىڭ ۇيىنە الىپ كەلدىم. تاستى ورازحان وراز­عالي ۇلىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن 2015 جىلى مامىردا اشىلعان داۋلەتباي باتىر ەسكەرتكىشىنىڭ جانىنا تاريحىن حاتتاتىپ, جادىگەر رەتىندە قويدىم. ەندى بۇل تاسپەن سايىس ۇيىم­داستىرۋعا ويتۇرتكى بولعان جاعدايدى ايتايىن. داۋلەتباي باتىردىڭ ەسكەرتكىشىنىڭ ورناتىلۋىنا وراي جاسالعان سالتاناتتى استان كەيىن ارمان ءدورتۋىل جانە بەكتاس تولەباي دەگەن ازاماتتار 40 مىڭ تەڭگە جۇلدە تىگىپ, تاس اۋدارۋ جارىسىن ۇيىمداستىردى. ونشاقتى تالاپكەر كۇشتەرىن سىناپ كورىپ, سايبولات ۇرپاعى ەرمەك دەگەن ازامات تاستى ءبىر اۋناتىپ, جۇلدەگە يە بولدى. قازىرگى كەزدە داۋلەتباي باتىر­دىڭ ۇرپاعى ورالبەك دۇكەنباەۆ پەن بولات مىقيانوۆ «جۇلدە قورىنا 1 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى تىگىپ, جارىستى رەسپۋبليكا جانە وبلىس كولەمىندە وتكىزەمىز» دەپ ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىنا كىرىسىپ كەتتى. سوندىقتان, كۇشى تاسىعان ازاماتتار بيىل 7 مامىردا وتەتىن تاس كوتەرۋ سايىسىنا كەلە الادى. جارىس اقجار اۋىلىنداعى داۋلەتباي باتىر ەسكەرتكىشىنىڭ جانىندا وتەدى. تاستىڭ سالماعى – 460 كيلو. جارىس شارتىندا تاس­تى قۇشاقتاپ كوتەرۋ, تىك تۇرعىزۋ, بولماعاندا اۋناتۋ قاراستىرىلعان.  تولەپبەرگەن توقتاربەك ۇلى, «ەر داۋلەتباي» اتىنداعى قوردىڭ مۇشەسى شىعىس قازاقستان وبلىسى,