فيليال جۇمىسىنا وڭ باعا

«نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پار­تياسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق فيليالى­نىڭ ۇلكەن ءماجىلىس زالىندا وبلىستىق فيليالدىڭ حVII  ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ  كونفەرەنتسياسى ءوتتى. ونىڭ جۇمىسىنا پرەمەر-مي­نيستر­دىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسى بيۋرو­سىنىڭ مۇشەسى ءو.شوكەەۆ,  پارلامەنت دەپۋتاتى, “نۇر وتان” حدپ فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ش.مىرزاحمەتوۆ, وبلىس اكىمى, «نۇر وتان» حدپ وقوف توراعاسى ا.مىرزاحمەتوۆ, قالالىق جانە اۋداندىق پارتيا فيليالدارىنىڭ دەلەگاتتارى قاتىستى. ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەن­تسيا­­­­سىن­دا مىناداي ماسەلەلەر قارالدى: – وڭتۇستىك قازاقستان وبلىس­تىق پارتيا فيليالىنىڭ 2009-2010 جىلدارداعى جۇمىسى; – «نۇر وتان» حدپ-نىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسىن تال­قىلاۋ; – پارتيا فيليالىنىڭ با­قى­لاۋ-تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ ەسەبى جانە كوميسسيانىڭ قۇرا­مىن سايلاۋ; – وڭتۇستىك قازاقستان وبلىس­تىق پارتيا فيليالى ساياسي كە­ڭەسى­نىڭ قۇرامىن سايلاۋ; – «نۇر وتان» حدپ XIII  سەزى­نە دەلەگاتتار سايلاۋ. كونفەرەنتسيانى “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالى توراعا­سى­­­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۇ.ءسادى­بەكوۆ جۇرگىزىپ وتىردى. جيىندا “نۇر وتان” حدپ وڭتۇستىك قا­زاقستان وبلىستىق فيليالى ساياسي كەڭەسىنىڭ ەسەپتىك كەزەڭدەگى جۇ­مىسى مەن الداعى كەزەڭدەگى مىندەتتەرى تۋرالى وبلىس اكىمى, پار­تيا­نىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ ءتور­اعاسى ا.مىرزاحمەتوۆ بايانداما جا­سادى. “نۇر وتان” پارتياسى –حا­لىق­تىق پارتيا. ءوڭىردىڭ ارشىنداپ دامۋىنا ەڭ الدىمەن مۇددەلى ءارى ەكونومي­كالىق دامۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتى­رادى. ماسەلەگە وسى تۇر­عىدان كەلگەن وبلىس باسشىسى اي­ماقتا اتقا­رىلىپ جاتقان جۇمىستار­دى سالا-سالا بويىنشا جىلىكتەپ بەردى. كۇردەلى ماسەلەلەر ساناتىن­دا­عى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە اۋىز سۋ ماسەلەلەرىندە وتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا انا­عۇر­لىم ءوسىم بار. ءوڭىردىڭ باعىن جان­دىراتىن جىلىجاي سالۋ, تام­شى­لاتىپ سۋارۋ جانە مال باسىن اسىلداندىرۋ مەن كوبەيتۋدە دە جاعىمدى جاڭالىقتار كوپ. “نۇر وتان” حدپ وقوف قو­عام­دىق قابىلداۋ بولمەسىنىڭ مەڭگەرۋ­شىسى يسا تاسبولاتوۆ ماندات كو­ميسسيانىڭ بايانداماسىن جاسادى. كونفەرەنتسيادا  پارلامەنت ءما­­جىلى­سىنىڭ دەپۋتاتى شالاتاي مىر­زاح­­مەتوۆ ءسوز الىپ, پارتيانىڭ 2020 جىل­عا دەيىن بولجامدالعان جاڭا باع­دارلاماسىن تاراتىپ ايتتى. وب­لىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى ا.دوس­بولوۆ, تاعى باسقا سويلەگەن­دەر پارتيا  مۇرىندىق بولعان ءما­سەلەلەردىڭ سوڭىنا دەيىن ورىندال­عانىن ايتىپ, وبلىستىق فيليال­دىڭ جۇمىسىن وڭ باعالادى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق شوكەەۆ: “سوڭ­عى جىلدارداعى ەلىمىزدىڭ تا­ري­حىنا ازداپ كوز جۇگىرتسەك, 2000 جىلعا دەيىنگى قيىنى مەن قىس­تا­لاڭى باسىم ۋاقىتتى ەل اياعىنا تۇرىپ, كەلەشەككە دەگەن دايىن­دى­عىن باعدارلاعان كەزەڭ دەۋگە بولا­دى, – دەيدى. – كەلەسى ون جىل – سول ماقساتتى ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى ەكو­نوميكالىق نەگىزدى انىق­تاپ, ناقتى ىستەردىڭ باستالۋ كەزەڭى. ەلباسى­مىزدىڭ كورەگەن­دىگى نەگىزىندە ءبىز كەلەسى ونجىل­دىقتا ناقتىلى قانداي ىستەردى اتقاراتى­نىمىزدى ساراپتاپ ال­دىق. وسى تۇرعىدا ەرەك­شە ايتا كەتەرلىك ءبىر ءجايت – ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى كۇنى اسا ماڭىزدى تاريحي بەلەستىڭ الدىندا تۇرعانى. ول – حالىقتىڭ شىنايى ىقىلاس-پەيى­لى مەن قالاۋى نەگىزىندە  ەل­با­سى­مىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ  وكى­لەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋ». وسىلاي دەپ ءسوزىن تۇيىندەگەن ومىرزاق ەستاي ۇلى ەلباسىنىڭ وڭ­­تۇستىكتەگى پارتيا جۇمىسىنا ىر­زالىق بىلدىرگەندىگىن ايتا كەلىپ, پارتيانىڭ وبلىستىق في­ليا­لى­نىڭ توراعالىعىنا وبلىس اكىمى ا.مىر­زاحمەتوۆتىڭ  كاندي­دا­تۋراسىن  ۇسىن­دى. ءسويتىپ, ءوڭىر باسشىسى  وقوف توراعالىعىنا قاي­تا ساي­لان­دى. “نۇر وتان” حدپ XIII سەزىنە ءوڭتۇس­تىكتەن 48 دەلەگات باراتىن بولدى. دەپۋتاتتار ولاردىڭ كاندي­داتۋرا­لارىن ءبىر­اۋىزدان قولدادى. باقتيار تايجان, شىمكەنت. سەرپىلدىرگەن سەنىم قاراعاندىدا «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحىى ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. وندا پارتيا جەرگىلىكتى ۇيىمىنىڭ ەسەپتى مەرزىمدە اتقارعان جۇمىسى تالدانىپ, العا قويىلعان مىندەتتەر تالقىلاندى. كونفەرەنتسيادا وبلىس اكىمى, فيليال توراعاسى سەرىك احمەتوۆ بايانداما جاسادى. ءوڭىر باس­شى­سى اتاپ وتكەندەي, بىلتىر اي­ماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكا­لىق دامۋى جاڭا دەڭگەيگە كو­تەرىلدى. بەلگىلەنگەن باعدارلاما­لار مەن جوبالار بويىنشا اۋ­قىمدى ىستەر ات­قا­رىل­دى. بۇل جەتىستىكتەردە 86 مىڭنان استام نۇر­وتاندىقتىڭ ۇلەسى ۇلكەن. 518 باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنان قۇ­رىلعان 22 قالالىق جانە اۋدان­دىق فيليالدار ولاردى قوعام­دىق ءومىر مەن ەل يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەككە بەلسەندى قاتىستىرىپ كەلەدى. بىل­تىر 750 مىڭ ادامدى قامتىعان 6 مىڭعا جۋىق ءار ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, ازا­­ماتتاردى ور­تاق ماقسات جولىنداعى كۇرەسكە بىرىكتىرۋگە ىقپالى زور بولدى. «ارداگەرلەردى ارداقتايىق», «كيەلى مۇرامىزعا تاعزىم», «وتان­­داستار» سياقتى اكتسيالار جۇرتتىڭ قالىڭ بولىگىن قامتىدى. سونىمەن بىرگە, باياندامادا ور­تاعا سالىنعانداي, پارتيالىق ءتار­تىپ­تى نىعايتۋعا تالاپ كۇ­شەي­تىلدى. پارتيانىڭ 44 مۇشەسىنىڭ جەكە ىستەرى قارالىپ, 38-ءى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. 14-ءى جەم­قور­لىق ارەكەتى ءۇشىن پارتيا قا­تا­رى­نان شىعا­رىلدى. وتكەن جىلى «جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باع­دار­لاماسى اياسىندا قۇرىلعان پار­تيالىق باقىلاۋ بەكەتتەرى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋگە اسەرىن تيگىزدى. وسى ورايدا ۇيىم­داستى­رىل­عان رەسپۋبليكالىق باي­قاۋدا سەركە قوجامقۇلوۆ اتىنداعى جەز­قازعان قازاق دراما تەاترىنىڭ جوندەلۋىن نازاردا ۇستاعان باقىلاۋ بەكەتى جۇلدەلى ورىننان كورىندى. كوپشىلىك اراسىنداعى جۇمىس جىل­­دان-جىلعا شيراپ وتىر. ازا­مات­تاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋ ماق­ساتىن­دا بارلىق ۇيىمداردا قو­عام­دىق قابىلداۋ بولىمدەرى جۇ­مىس ىستەيدى. ونىڭ كوشپەلى ءتۇرى دە بار. اشىق ەسىك كۇندەرى ۇيىم­داستى­رىل­عان.  بىلتىر 6 مىڭنان استام حات, شاعىم ءتۇسىپ, 4060-ى, ياعني 63 پا­يىزى وڭ شەشىمىن تاپ­تى. تۇرعىن­دار­دىڭ «نۇر وتاننان» قام­قورلىق كۇتۋىنىڭ, اراشا سۇراۋىنىڭ مۇنىڭ الدىنداعى ۋا­قىتپەن سالىس­تىر­عان­دا 12 پا­يىز­عا ۇلعايۋى پارتيا بەدەلى ارتۋى­نىڭ ءبىر ايعاعى. مۇنداي سەنىمدى اقتاۋ مەن ساقتاۋ باعىتىن­دا­عى جۇمىستى جەتىلدىرە بەرۋ باستى ماقسات. باستاۋىش ۇيىمداردا پارتيا­نىڭ جاڭا باعدارلاماسى كەڭىنەن تالقىلاندى. ول بويىنشا ءتۇس­كەن ۇسىنىستار مەن تىلەكتەردى اقپان ايىندا وتەتىن سەزگە قا­تىساتىن دەلەگاتتار جەتكىزەدى. جيىندا ءسوز العان پارتيا­نىڭ قاراعاندى قالالىق في­ليا­لىنىڭ توراعاسى  بوريس زورين, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حاتشى­سى بەيسەمباي جۇمابەكوۆ, «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق دومنا تسەحىنىڭ گور­نوۆويى ارمان ەسپاتاەۆ, «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ اتقارۋ­شى حاتشىسى ميراس قۇتتىباي, اق­توعاي اۋدا­نىن­داعى شاشۋباي كەنتى­نىڭ مەك­تەپ ديرەكتورى ايمان تۇك­باي پارتيانىڭ جۇرتشىلىق­پەن جۇمىس ىستەۋ ادىستەرى مەن ءتاسىل­دەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتال­عان وي-پىكىر­لەرىن ورتاعا سالدى. قو­عام­دىق-سايا­سي ءىس-شارالارعا ۇكى­مەتتىك ەمەس ۇيىم­دار, عىلى­مي بىرلەستىكتەر, باس­قا دا پارتيالار مەن قوزعالىس­تار وكىلدەرىن بەلسەندى تارتۋ, سەمينار-ترەنينگتەر جانە ءوز ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ارقى­لى اقپارات­تىق-ناسي­حات­تاۋ توپ لەكتورلارى­نىڭ بىلىكتىلىگىن جو­عارىلاتۋ ءجو­نىندەگى جۇمىس­تى بەل­سەندىلەندىرۋ, پىكىرتالاس كلۋب­­تارىنىڭ وتىرىس­تارىندا ايماق­تاعى اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرگە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىلىگى اتالدى. كونفەرەنتسيادا «نۇر وتان» حدپ حاتشىسى – ورتالىق اپپارات باسشىسى سەرگەي گروموۆ ءسوز ءسوي­لەپ, قابىلداناتىن جاڭا باع­دارلا­ما جوباسىن تانىستىردى. پارتيا وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعالى­عىنا وبلىس اكىمى سەرىك احمەتوۆ قايتا سايلاندى. القالى باسقوسۋعا قاتىسۋشىلار قازاق­ستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ۇلت كوشباسشىسى نۇر­سۇلتان نازار­باەۆتىڭ وكىلەت­تىگىن 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ۇزارتۋ جونىندەگى بۇكىلحالىقتىق  ۇسىنىس­تى ءبىراۋىز­دان قولدايتىن­دىقتارىن ءبىلدىردى. ايقىن نەسىپباي, قاراعاندى. قاتىقتاي ۇيىتقان ۇيىم قازىر كىمنىڭ باسىنا ءىس ءتۇسىپ, ادىلدىك ىزدەپ شىرىلداسا, كىمنىڭ جاعدايى كەلىسپەي سالى سۋعا كەتسە «نۇر وتان» پارتياسىنا جۇگىنەدى.ال وبلىستا  «نۇر وتان» حدپ-نىڭ 59 مىڭ  مۇشەسىنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان 458 باستاۋىش  ۇيىم بار. ءوزى سەنگەن پارتيانىڭ اياق الىسىن, تىنىس-تىرشىلىگىن  جۇرتشىلىق تا قاداعالايدى. پار­تيا­نىڭ قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ ءحى كونفەرەنتسياسىندا قارال­عان ماسەلەلەر مەن ايتىلعان پىكىرلەر  وسىنىڭ ايعاعىنداي بولدى. كونفەرەنتسيادا بايانداما جا­ساعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنبا­سارى, «نۇر وتان» حدپ قوس­تاناي وب­لىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى سەرىك بەكتۇرعانوۆ ەلىمىزدەگى جەتەكشى پارتيانىڭ ۇيىت­قىلىق قىز­­مەتىن ەرەكشە اتادى. ءتۇسىن­دى­رۋ جۇمى­سى­مەن قۇرامىنا مەملەكەتتىك قىز­مەتكەرلەر, عالىم­دار, مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىل­دەرى جانە نۇر­وتاندىقتاردىڭ ءوزى كىرەتىن 310 اقپاراتتىق-نا­سيحات توپتارىنىڭ اي­­نالىسقا­نىن تىلگە تيەك ەتتى. كونفەرەنتسيادا ءسوز العاندار وزەكتى دەگەن ماسەلەلەردى قوزعا­دى. مىسالى, اۋليەكول اۋدا­نىن­­داعى امانقاراعاي ورتا مەكتەبىنىڭ دي­رەكتورى, سىبايلاس جەمقورلىق­پەن كۇرەس جونىندەگى قوعامدىق كەڭەس ءتورايىمى, اۋداندىق ءماس­ليحاتتاعى «نۇر وتان» حدپ دە­پۋتاتتىق فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ليۋدميلا ۆويلوشنيكوۆا «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭدى جۇزەگە اسىرۋدا جەتىلدىرۋدى كەرەك ەتەتىن كەرەعار تۇستاردى تىلگە تيەك ەتە كەلە, جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. ەگەر مەملەكەتتىك بيلىك وكىلەتتىلىگىنىڭ ءبىر بولىگىن جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋعا بەرسە, ول بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمدى جۇم­سالۋىنا قوعامدىق باقى­لاۋ­دى كۇ­شەيتەر ەدى دەگەن پىكىر ايت­تى. كون­فەرەنتسياعا قاتىسىپ وتىر­عان وب­لىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين نۇر­وتان­­دىقتار كوتەرىپ وتىرعان ءما­سە­لەنىڭ وتە ماڭىزدى­لىعىن اتاپ ءوت­تى. سوڭعى جىلدارى وبلىستا «مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس تەندەر ءوت­كىزۋگە باي­لانىستى كوپتەگەن لاۋا­زىم يەلەرى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەر­لەر جاۋاپ­قا تارتىلىپ جاتادى. سو­نىڭ سال­دارىنان تالانت­تى ۇيىم­داستىرۋ­شى­لاردان, مامانداردان ايى­رى­لىپ جاتامىز. – نۇروتاندىقتاردىڭ ءوز مۇشە­لەرىنىڭ جاعىندا بولىپ, ونىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەۋى, قورعاۋى وتە دۇرىس قادام. قىس ايلارىندا كەنەتتەن ىستەن شىققان اگرەگات ءۇشىن دالادا 25 گرادۋس اياز سوعىپ تۇر­عاندا تەندەر وتكىزەمىز دەۋ اقىل­عا سىيمايتىن نارسە. ءومىر­دىڭ اتى – ءومىر. زاڭدى ورىنداۋ وسى ەكەن دەپ, شاش ال دەسە باس الۋ ءىستىڭ تۇپكىلىكتى وڭ شەشىم تا­بۋىنا اپارمايدى. سوندىقتان مۇ­نى ويلاسۋ كەرەك, – دەدى سەرگەي ۆيتالەۆيچ. سونىمەن قاتار, كون­فەرەن­تسيادا سويلەگەن نۇر­وتان­دىقتار – قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك ەرى س.بۇقانوۆ, «سسكوب» اق پرەزيدەنتى, «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسىنىڭ ءمۇ­شەسى, پارتيانىڭ «سسكوب» اق اۋ­دان­دىق فيليا­لىنىڭ توراعاسى م.تۇرداحۇنوۆ جانە باسقالار ەلىمىزدە قول جەتكەن ءىرى جەتىستىكتەردى رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى, پار­تيا­نىڭ كوشباس­شىسى نۇرسۇل­تان نا­زار­باەۆتىڭ ەسىمىمەن باي­لانىس­تىر­دى. پرەزيدەنتىمىز ن.نازار­باەۆ­تىڭ وكىلەت­تىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋ ءجو­نىندەگى رە­فە­رەندۋمدى وتكىزۋ باس­تا­­ما­سىن قول­دايتىندىعىن ءبىلدىردى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قا­تىسىپ ءسوز سويلەگەن «نۇر وتان» حدپ ورتالىق اپپاراتى جەتەك­شىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇح­تار ەرمان پارتيانىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ارنالعان باعدار­لاماسى­نىڭ جوباسى جونىندە ايتا كەلە, پرەزيدەنتىمىز, كوشباس­شىمىز نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ­تىڭ وكىلەت­تىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋ جونىندەگى رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاماسى بۇكىل حا­لىققا رۋح بەرىپ وتىرعاندىعىن ايتتى. سەبەبى, ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك با­قۋات­تى, سەرپىندى دا­مىپ وتىرعان ەلىمىزدەگى جەتىس­تىك­تەر­د­ىڭ بارلىعى ن.نازار­باەۆ­تىڭ سار­­­دار ساياساتى­مەن بايلا­نىس­تى ەكە­­­نىن جۇرتتىڭ بارلى­عى دا كورىپ وتىر. «نۇر وتان» حدپ قوس­تاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ ءتور­اعاسى بولىپ سەرىك بەك­تۇرعانوۆ قايتا سايلاندى. سونى­مەن قاتار, كونفەرەنتسيا پارتيا­نىڭ الداعى ءحىىى سەزىنە دەلەگات­تا­ر سايلادى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.