قوستاناي وبلىسى ارقالىق قالاسى ەكىدىڭ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سۇڭعات ماحامبەتوۆ قوس بىردەي پەرزەنتىنەن ايىرىلدى. قالادان 2-3 ساعات ۋاقىت قاشىقتىقتاعى اۋىلدا تۇراتىن وتباسىنىڭ بۇنداي جاعدايعا دۋشار بولۋى جەرگىلىكتى فەلدشەرلىك بولىمشە قىزمەتكەرلەرىنىڭ كىناسىنەن بە, جوق الدە دەر كەزىندە ءتيىستى شەشىم قابىلداي الماعان اتا-انادان با, ءالى بەيمالىم. بەلگىلىسى, قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلە بويىنشا تەكسەرۋ, تەرگەۋ جۇمىستارىنىڭ باستالىپ كەتكەنى. سابيلەرى شەتىنەگەن اتا-انا بۇعان دارىگەرلەردى كىنالاسا, ال قارسى جاق وعان اتا-انالارىنىڭ سالعىرتتىعى سەبەپ بولدى دەگەندى العا تارتادى. سوعان وراي ءبىز بۇل وقيعانى جۋرناليستىك تالقىعا سالىپ, ءبىر زەردەلەپ وتكەندى ءجون كوردىك.
ەكىدىڭ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سۇڭعات ماحامبەتوۆ قازىرگى مەديتسينانىڭ دامىعان زامانىندا سابيلەرىنىڭ شەتىنەپ كەتكەنى جانىن كۇيزەلتكەن سوڭ, سوناۋ ارقالىقتان ات ارىتىپ استاناعا ارنايى كەلىپ, رەداكتسيامىزعا باس سۇقتى. ەڭسەسى ءپاس تارتقان وتاعاسىنىڭ ايتۋىنشا, تۇڭعىشى اقبوتا سۇڭعاتقىزى ماحامبەت 2013 جىلدىڭ 29 ناۋرىزىندا جارىق دۇنيەگە كەلگەن. پەرزەنتحانادان اۋىلدارىنا ەرەكشە قۋانىشپەن ورالعان جاس اتا-انانىڭ كوڭىلدەرى اراعا بەس كۇن سالىپ كۇرت بۇزىلىپ, شاقالاقتىڭ كىندىگىنەن قان تاما باستاعانى قاتتى ابىرجىتقان. سودان تەز ارادا اۋىلدىق فەلدشەرلىك پۋنكتتىڭ دارىگەرىن ىزدەي باستايدى. قىرسىق شالعاندا, ول سول مەزەت قالاعا كەتىپ قالعان كورىنەدى. سودان اقبوتانى وزدەرى ارقالىق قالالىق اۋرۋحاناسىنا جەتكىزبەك بولىپ جولعا شىعىپتى. الايدا ءسابي كىندىگىنەن تامعان قاننىڭ كوپ كەتۋىنەن جارتى جولدا شەتىنەگەن كورىنەدى. سوندا دا ءسابي دەنەسىن مايىتحاناعا تاپسىرعان. ءولىمى تۋرالى مەديتسينالىق كۋالىكتە جاڭا تۋعان ءسابيدىڭ شەتىنەۋى باسىنداعى العان جاراقاتىنان دەگەن قورىتىندى شىعارىپتى. وتباسى مۇشەلەرى بۇنداي قورىتىندىعا وزدەرى تاڭعالعانىمەن, بۇل ماسەلە بويىنشا قوزعالعان ءىس تۋرا ءبىر جىل وتكەن سوڭ جابىلعان. وكىنىشتىسى سول, ءىس جابىلعانىمەن اجال اپانىنىڭ ەسىگى اشىق كۇيىندە قالىپ قويعان.
تۇڭعىشتارىنان ايىرىلىپ قالعاننان كەيىن سۇڭعات پەن ونىڭ جارى نازگۇل ەكىنشى نارەستەنى ءسۇيۋدى جوسپارلايدى. سودان اراعا ءبىر جىل سالىپ, ياعني 2014 جىلدىڭ 10 اقپانىندا ومىرگە ەرنۇر اتتى ۇل بالا كەلەدى. ونىڭ دا عۇمىرى ۇزاققا بارمايدى. نەبارى ءبىر جاس توعىز ايىندا ەكپە جاساتۋ ءۇشىن ەكى سانىنا سالعان ينەدەن كەيىن بالا شەتىنەپ كەتەدى. ءسابي اكەسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكىدىڭ اۋىلدىق فەلدشەرلىك پۋنكتىنىڭ بولىمشەسىنىڭ مەدبيكەسى نۇرگۇل ءجۇنىسوۆا 2015 جىلى 24 قاراشادا ەكپە سالعاننان كەيىن كىشكەنتايى اراعا ءۇش كۇن سالىپ, ياعني 27 قاراشادا تاڭەرتەڭگىسىن قۇسا باستاپتى. «جۇمىستان قايتىپ كەلگەندە ەسىكتەن كىرگەن مەنى كورگەن ەرنۇر ك ۇلىمسىرەپ جۇگىرىپ شىقتى, بىراق باسىن تومەن سالىپ اۋزىنداعى قۇسىقتى شىعارىپ بارىپ سوڭعى رەت ءتىل قاتتى. سونداعى بار ايتقانى – «سۋ بەرشى», دەگەن ءسوز دەيدى وتاعاسى. سۋعا اۋىز تيگىزىسىمەن ءوز بويىنداعى دۇلەي وزگەرىستەردى سەزىنگەندەي-اق بالا كوڭىلسىز كۇيدە توسەگىنە بارىپ قايتا جانتايعان. بالاسىنىڭ مۇنشالىقتى اۋىر ءحالىن كورگەن اكە بويىندا ءبىر الانداۋشىلىق پايدا بولادى. جەدەل تۇردە تاڭەرتەڭگىسىن ساعات 10-دا اۋىلدىق مەدبيكەگە جولىعىپ, ءمان-جايدى ايتادى. سۇڭعاتتىڭ قولىنا بەلسەندىرىلگەن كومىر تابلەتكاسىن ۇستاتىپ جىبەرگەنىمەن, جاعدايدى ءوز كوزىمەن كورۋ ءۇشىن اۋىلدىق فەلدشەر نۇرگۇلدىڭ ءوزى دە جولعا شىعادى. اكەلىنگەن كومىر تابلەتكاسىنىڭ ەكىدەن ءبىر بولىگىن بالانىڭ شەشەسى سۋمەن ەزىپ, اۋزىنا توسىپتى. ونى ىشكەن بالا قايتادان قۇسقان.
بۇل جەردە ەسكەرتە كەتەتىن ءبىر جايت بار. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى» رمم-ءنىڭ تەكسەرۋ اكتىسىندە بەرگەن تۇسىنىكتەمەسىندە اۋىلدىق مەدبيكە بىلاي دەپتى: «مەن جۋنۋسوۆا نۋرگۋل وماروۆنا, ماعان 27.11.2015 جىلعى ساعات 10-30-دا ۇلىقپان ەرنۇر سۇڭعات ۇلىنا شاقىرۋ جاسادى. شاقىرۋ جاساۋدىڭ الدىندا ۇلىقپان سۇڭعات بالانىڭ اكەسى مەنەن اكتيۆيروۆاننىي ۋگول الدى, ماعان ەشتەڭە ايتقان جوق».
مەدبيكە بالاعا شاقىرتۋ العانىن ءوزى ايتىپ وتىر. سويتەدى دە «ماعان ەشتەڭە ايتقان جوق», دەپ بالا اكەسىنىڭ سۇراعانىن قولىنا ۇستاتا سالادى. ەگەر ەشتەڭە ايتپاسا, وندا بەلسەندىرىلگەن كومىر بالاعا نە ءۇشىن قاجەت دەپ جاۋاپ الماعانى ءتۇسىنىكسىز. بۇل مەديتسينادان حابارى جوق جاس اتا-انانىڭ قولىنا سكالپەل ۇستاتقانمەن بىردەي عوي. ءارى-بەرىدەن سوڭ بالانىڭ دەنساۋلىعىن ءبىلۋ ونىڭ تىكەلەي مىندەتى ەمەس پە ەدى. مەدبيكەنىڭ بالانىڭ ۇيىنە بارعان كەزدەگى ءىس-ارەكەتتەرى دە وتاعاسىنىڭ سوزىمەن قابىسپايدى. بۇل رەتتە ن.ءجۇنىسوۆا بىلاي دەپتى: «مەن دە ارتىنان بالانىڭ ۇيىنە باردىم. بالا ىڭقىلداپ ۇيىقتاپ جاتىر. بالانى تۇرعىزىپ قارادىم. ىسىپ-كۇيىپ, ءىشى كەپكەن, كەكىرىپ قايتا-قايتا لوقسي بەرەدى. مەن ءبىر تابلەتكا ۋگول بەردىم. ازدان سوڭ بالا جوبامەن 200-250 مل كولەمىندە قۇستى. سوسىن قىزۋعا قارسى ءدارى ەكتىم, ءدارى ەككەننەن كەيىن بالانىڭ جاعدايى جاقساردى: تىنىسى جاقسى, دەمالۋى بىركەلكى. جارتى ساعات قاسىندا بولىپ, اناسىنا بالانىڭ لوقسىپ قۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتىم. ەگەر ءسال مازاسىزدانسا, تەز ارادا ماعان ەسكەرتۋىن ءوتىندىم. 11-30 جۇمىسىما كەتتىم».
بالاعا, اكەسىنىڭ سوزىنشە, بەلسەندىرىلگەن كومىردى شەشەسى نازگۇل سەرىكقىزى بەرگەن. بۇل جەردە مەدبيكە كومىردىڭ ءبىر تابلەتكاسىن مەن بەردىم دەپ وتىر. جانە دە جارتى ساعات بالا قاسىندا بولدىم دەگەن مەدبيكەنىڭ ءسوزىن دە اكەسى جوققا شىعارادى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەدبيكە بالانىڭ قىزۋىن تەكسەرىپ كورمەستەن ينە سالىپ, 15 مينۋتتان كەيىن اسەر ەتەدى دەپ كەتىپ قالىپتى. ءبىرازدان كەيىن ينە سالىنعان بالانىڭ ەرىندەرى مەن قولدارى جانە اياقتارى كوگەرىپ, مۇزداي باستاعان. سول مەزەت ابىرجىعان اتا-انا اۋىلدىق مەدبيكەنى جانۇشىرىپ ءىزدەگەن. تۇسكى ساعات 13:00-دە اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ ۇيىنە تەلەفون سوققانىمەن, ەشكىم تەلەفون تۇتقاسىن كوتەرمەپتى. «سودان كورشىلەرىنە حابارلاسىپ ءجۇرىپ, شاقىرتتىم. بۇل كەزدە بالانىڭ تىنىسى تارىلىپ, جۇرەگى سوعۋىن توقتاتتى. نۇرگۇل ۇيگە ساعات 13:30 كەلدى. كەلە سالىسىمەن جۇرەگى توقتاپ, تىنىس الماي جاتقان بالاعا ينە سالدى. بالا ومىرىمەن قوشتاسار ساتتە مەدبيكەنىڭ قاسىندا بولماعانىن كورشى ايەل راستاي الادى», دەيدى بالا اكەسى.
ال اۋىلدىق مەدبيكە تەكسەرۋ اكتىسىندەگى تۇسىندىرمەسىندە ءوزى بارعان كەزدە بالانىڭ اۋىر جاعدايىن بىلايشا كەلتىرەدى: «مەن جۇگىرىپ باردىم. بارعاندا كورگەنىم, بالانىڭ جاعدايى اۋىر ەكەن. اۋزىنان دا, مۇرنىنان دا اققان قۇسىقتى جالما جان اۋزىن اشىپ تازارتتىم. بالانىڭ جۇرەگى ءالسىز سوقتى. قول-اياعى تارتىلىپ, ەرىنى مەن اۋىزى كوگەرگەن, مۇرنىڭ تازارتىپ بولىسىمەن قىرىنداتىپ جاتقىزىپ, جامباسىنا 2 كۋب ماگنەزي سالدىم. بىردەن قالاعا الىپ شىقتىم».
وسى ورايدا قالاعا شىعار الدىنداعى جايتتارعا دا نازار اۋدارعان ورىندى سياقتى. سۇڭعاتتىڭ ايتۋىنشا, اۋىل مەدبيكەسى اشۋتاستى اۋىلدىق ءدارىگەرلىك ەمحاناسىنىڭ ءدارىگەرى مايرا دەگەنگە تەلەفون سوعىپتى. جانە دە جەدەل جاردەم اۆتوكولىگىندە كەلە جاتىپ تا بىرەۋلەرمەن بالاعا نەندەي دياگنوز قوياتىندىعى جايلى سۇراستىرعان. ارينە بۇنىڭ بارلىعىن ءتيىستى ورگاندار انىقتاي جاتادى. ءبىر تاڭعالارلىعى سول, وسى كەزگە دەيىن ساپ-ساۋ جۇرگەن بالانىڭ ەكپەدەن كەيىن شەتىنەپ كەتۋى.
ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, فەلدشەر نۇرگۇل ءجۇنىسوۆا 27.10.2014 جىلى №09-س-04 ءتىر. «ەمدەۋ ءىسى» جونىندەگى ماماندىق بويىنشا بىلىكتىلىك ساناتى بەرىلمەيتىن ماماندىق سەرتيفيكاتىنا يە. سونداي-اق, ول «رەسپۋبليكالىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى» جشس قوستاناي وبلىستىق فيليالىندا «ەمدەۋ ءىسى» ماماندىعى جونىندەگى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ تسيكلى: «بالالىق شاقتاعى اۋرۋلاردى ىقپالداستىرا باسقارۋ» بويىنشا 54 ساعاتتىق كۋرسىن ءتامامداپتى. بۇل رەتتە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى» رمم-ءنىڭ تەكسەرۋ اكتىسىندە اتاپ كورسەتىلگەن №610062 امبۋلاتورلىق پاتسيەنتتىڭ مەديتسينالىق كارتاسىنداعى كەمشىلىكتەرگە دە نازار اۋدارتا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىز.
اتاپ ايتقاندا, بالا تۋا سالىسىمەن ونىڭ قالاي تاماقتانۋى جونىندەگى ۇسىنىستار بولماي شىققان. بولسا دا ونىڭ كولەمى بويىنشا الشاقتىقتار كەزدەسەدى ەكەن. بالانىڭ 4 ايىندا ارتىق سالماعى بايقالعان. ناتيجەسىندە بالانىڭ فيزيكالىق دامۋى دۇرىس باعالانباعان, وندا دا گرافيك تەك 5 ايلىق كەزىنە دەيىن جاسالىپتى. سونداي-اق, اتا-انانىڭ الدىن الۋ ەكپەسىنە جازباشا تۇردەگى رۇقساتى بولماعان. ەڭ باستىسى, 2015 جىلعى 27 قاراشاداعى امبۋلاتورلىق كارتادا بالانى قاراۋ كەزىندەگى دياگنوزى قويىلماعاندىقتان جانە ەمدەۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردىڭ بولماۋىنان فەلدشەردىڭ ۇيگە كەلىپ كومەك كورسەتۋدەگى ساپاسىن انىقتاۋ مۇمكىن ەمەستىگى قورىتىندى اكتىدە انىق جازىلىپتى. وسىدان-اق بالانىڭ و باستان دۇرىس تاماقتاندىرىلماعاندىعىن, ونى تاماقتاندىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردا الشاقتىقتار بايقالعاندىعىن, ارتى وسىنداي قايعىلى جاعدايعا اكەلگەندىگىن كورىپ وتىرمىز.
ەندىگى باستى ماسەلە, بۇعان كىم كىنالى ەكەنىن انىقتاۋ. بالانى باعىپ-قاعۋدا كەمشىلىكتەرگە جول بەردى, دەر كەزىندە دۇرىس شەشىم قابىلداي المادى دەپ جاس اتا-اناعا جابا سالۋ قيىن ەمەس, ارينە. الايدا وسى كەزگە دەيىن جاقسى قالىپتاسىپ, ءوز اياعىمەن جۇرگەن بالانىڭ اياقتارىنا ەكپە ينەسىن سالعاننان كەيىن دەنساۋلىعى كۇرت ناشارلاپ, تۇرا الماي جاتىپ قالعاندىعىن دا قاپەردەن شىعارماعانىمىز ءجون. وتكەن جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا س.ماحامبەت قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە ارىز جازىپ, ۇلىنىڭ شەتىنەۋ سەبەبىن ءبىلۋدى ەمەس, كىمدەردىڭ كىنالى ەكەندىگىن انىقتاۋدى سۇراپ شاعىمدانادى. ەگەر ول كۇماندانباسا, بۇندايعا بارماس ەدى. ءىستىڭ جۇرگىزىلۋىنە كوڭىلى تولماعان وتاعاسى ارقالىق قالاسى پروكۋراتۋراسىنا وتكەن جىلدىڭ 22 جەلتوقسانىندا تاعى شاعىم تۇسىرەدى. ارقالىق قالاسى پروكۋرورى ب.بەكبوسىنوۆ شاعىمدى ءىشىنارا قاناعاتتاندىرۋ جونىندە قاۋلى دا قابىلداعان. وندا «...ءىستى دۇرىس شەشۋگە قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى ءمان-جايلاردى جان-جاقتى, تولىق جانە وبەكتيۆتى زەرتتەۋ ءۇشىن زاڭدا كوزدەلگەن بارلىق شارالاردى قولدانۋ ءۇشىن ارقالىق قالاسى ءىىب-نا تەرگەۋ ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ ءۇشىن نۇسقاۋ بەرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن», دەلىنىپتى. جانە دە سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ناتيجەسى تۋرالى جابىرلەنۋشىگە حابارلانۋى قاجەتتىگى دە ايتىلعان.
بىراق حابارلانباق تۇرماق, تەرگەۋشىنىڭ ءوزىن تابۋ قيىنعا سوقتى, دەيدى سۇڭعات ءوز ءسوزىندە. تەلەفون ارقىلى جاۋاپ قاتىلمايتىندىقتان, تەك الدىنا عانا بارىپ ءمان-جايدى سۇراستىرۋعا بولادى ەكەن. وندا دا ءىس سوت-مەديتسينالىق ساراپتاماعا تىرەلە بەرگەن. سوندىقتان دا س.ماحامبەتوۆ «نۇر وتان» پارتياسى ارقالىق قالالىق فيليالى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ن.حامزينگە شاعىمدانعاننان كەيىن عانا سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما 2016 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا قولدارىنا ءتيىپتى. نەگىزىنەن ول 2015 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا جىبەرىلگەن كورىنەدى. وسى ءىستى ءجۇرگىزىپ كەلە جاتقان تەرگەۋشى اسەت كامالوۆ كۋاگەر رەتىندە نە كورشى ايەلدەن, نە مەكتەپ مەدبيكەسىنەن جاۋاپ الماي, وزگە بىرەۋدەن جاۋاپ العاندىعى وتاعاسىنىڭ كوڭىلىن كۇپتى ەتكەن. ونىڭ ۇستىنە ن.ءجۇنىسوۆانىڭ اعاسى ومىرسەرىك دەگەن كىسىنىڭ جۇبايىمەن تالاپكەرگە نەندەي سەبەپتەرمەن كەلىپ كەتكەنى ءتيىستى ورىندار تاراپىنان ءالى انىقتالماي وتىرعانعا ۇقسايدى. سۇڭعات ولاردىڭ قوقان-لوقى جاساعاندىقتارىن ايتادى. شىنىندا دا سولاي ما, ونى كورگەن كۋاگەرلەر بار ما, ول جاعى دا تەكسەرىلمەگەن.
سونىمەن, 2015 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى №12-10-14/127 ساندى سوت-مەديتسينالىق ساراپتامادا ە.س. ۇلىقپاننىڭ ءولىمى قۇسىق ماسسالارى جوعارى تىنىس الۋ جولدارىنىڭ ساڭىلاۋىن جابۋ سالدارىنان بولعان مەحانيكالىق اسفيكسيادان كەلگەندىگى كورسەتىلگەن. بۇل جەردە تاعى ءبىر جايتقا كوڭىل اۋدارتا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىز. قوستاناي وبلىسى اكىمدىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ «ارقالىق وڭىرلىك ەمحاناسى» كمك باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى ساعىنتاي ابەنوۆا بىلاي دەپتى: «شەشەسى مەن اجەسى وزدەرىن ادەكۆاتتى ۇستاعان جوق, سۇراي باستاعاندا ەرناردىڭ اكەسى قۇسىعى كەلسە دە ونى ۇيىقتاتۋ ءۇشىن اياعىنا سالىپ تەربەتكەن, بۇل اسفيكتسياعا الىپ كەلگەن». سوندا, بالا اتا-اناسىنىڭ ەگۋگە جازباشا رۇقسات بەرمەگەنى قايدا قالادى؟ ەگۋ الدىندا نەندەي شارالار قابىلدانۋى كەرەكتىگى, ونىڭ ىشىندە قۇسۋى مۇمكىندىگى, سول كەزدە اياققا تەربەتپەۋ كەرەكتىگى جانە وزگە دە جايتتار نەگە الدىن الا پىسىقتالماعان؟ پىسىقتالسا, نەگە ول 2015 جىلعى 27 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا امبۋلاتورلىق كارتادا كورىنىس تاپپاعان؟
مىنە, وسى كۇماندى سۇراقتار سالدارىنان اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن انىقتاۋ مۇمكىن بولماي وتىرعان جوق پا. وسى ەمحانانىڭ باس دارىگەرى ي.تۋرانينا ءوزىنىڭ جاۋاپ حاتىندا ن.ءجۇنىسوۆانىڭ ءىس-ارەكەتى مەديتسينالىق كەڭەس تاراپىنان قارالىپ, و باستا جەدەل جاردەم شارالارى تولىق قامتاماسىز ەتىلمەۋىنە بايلانىستى قاتاڭ سوگىس جاريالانعانىن جەتكىزىپتى. ەگەر ءسابي بەلگىلى ءبىر اۋرۋمەن اۋىرىپ, ول اسقىنىپ جاتسا, ءبىر ءسارى. ماسەلە, اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ ەكپە سالۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى بولىپ وتىرعان عوي. جانە دە ونى ەشكىم جوققا دا شىعارا الماس. ءىستى اسقىندىرىپ الىپ, جەدەل جاردەمدى دۇرىس ۇيىمداستىرا الماسا, بۇل جەردە اتا-اناسىنىڭ كىناسى قانشالىقتى دەي الامىز. بارلىعىمىز دا ءتىرى پەندەمىز عوي, قاتەلەسۋىمىز مۇمكىن, بىراق بۇنداي قاتەلىكتەر ءتيىستى باعاسىن الماسا, ول ءارى قاراي دا جالعاسا بەرەتىنى زاڭدىلىق. بالالاردىڭ ولىمىنە وسىلايشا نەمقۇرايلى قاراۋ مەملەكەتىمىزگە ۇلكەن سىن ەمەس پە؟ ارينە, ءبىز ءىستىڭ جان-جاقتى قارالعانىن قالايمىز جانە ونىڭ ءادىل دە زاڭدى تۇردە شەشىمىنىڭ بولعانىن ورىندى سانايمىز. سوندىقتان دا ءتيىستى ورىنداردىڭ ءىستىڭ انىق-قانىعىن انىقتايتىندىعىنا سەنەمىز.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي وبلىسى ارقالىق قالاسى ەكىدىڭ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سۇڭعات ماحامبەتوۆ قوس بىردەي پەرزەنتىنەن ايىرىلدى. قالادان 2-3 ساعات ۋاقىت قاشىقتىقتاعى اۋىلدا تۇراتىن وتباسىنىڭ بۇنداي جاعدايعا دۋشار بولۋى جەرگىلىكتى فەلدشەرلىك بولىمشە قىزمەتكەرلەرىنىڭ كىناسىنەن بە, جوق الدە دەر كەزىندە ءتيىستى شەشىم قابىلداي الماعان اتا-انادان با, ءالى بەيمالىم. بەلگىلىسى, قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلە بويىنشا تەكسەرۋ, تەرگەۋ جۇمىستارىنىڭ باستالىپ كەتكەنى. سابيلەرى شەتىنەگەن اتا-انا بۇعان دارىگەرلەردى كىنالاسا, ال قارسى جاق وعان اتا-انالارىنىڭ سالعىرتتىعى سەبەپ بولدى دەگەندى العا تارتادى. سوعان وراي ءبىز بۇل وقيعانى جۋرناليستىك تالقىعا سالىپ, ءبىر زەردەلەپ وتكەندى ءجون كوردىك.
ەكىدىڭ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سۇڭعات ماحامبەتوۆ قازىرگى مەديتسينانىڭ دامىعان زامانىندا سابيلەرىنىڭ شەتىنەپ كەتكەنى جانىن كۇيزەلتكەن سوڭ, سوناۋ ارقالىقتان ات ارىتىپ استاناعا ارنايى كەلىپ, رەداكتسيامىزعا باس سۇقتى. ەڭسەسى ءپاس تارتقان وتاعاسىنىڭ ايتۋىنشا, تۇڭعىشى اقبوتا سۇڭعاتقىزى ماحامبەت 2013 جىلدىڭ 29 ناۋرىزىندا جارىق دۇنيەگە كەلگەن. پەرزەنتحانادان اۋىلدارىنا ەرەكشە قۋانىشپەن ورالعان جاس اتا-انانىڭ كوڭىلدەرى اراعا بەس كۇن سالىپ كۇرت بۇزىلىپ, شاقالاقتىڭ كىندىگىنەن قان تاما باستاعانى قاتتى ابىرجىتقان. سودان تەز ارادا اۋىلدىق فەلدشەرلىك پۋنكتتىڭ دارىگەرىن ىزدەي باستايدى. قىرسىق شالعاندا, ول سول مەزەت قالاعا كەتىپ قالعان كورىنەدى. سودان اقبوتانى وزدەرى ارقالىق قالالىق اۋرۋحاناسىنا جەتكىزبەك بولىپ جولعا شىعىپتى. الايدا ءسابي كىندىگىنەن تامعان قاننىڭ كوپ كەتۋىنەن جارتى جولدا شەتىنەگەن كورىنەدى. سوندا دا ءسابي دەنەسىن مايىتحاناعا تاپسىرعان. ءولىمى تۋرالى مەديتسينالىق كۋالىكتە جاڭا تۋعان ءسابيدىڭ شەتىنەۋى باسىنداعى العان جاراقاتىنان دەگەن قورىتىندى شىعارىپتى. وتباسى مۇشەلەرى بۇنداي قورىتىندىعا وزدەرى تاڭعالعانىمەن, بۇل ماسەلە بويىنشا قوزعالعان ءىس تۋرا ءبىر جىل وتكەن سوڭ جابىلعان. وكىنىشتىسى سول, ءىس جابىلعانىمەن اجال اپانىنىڭ ەسىگى اشىق كۇيىندە قالىپ قويعان.
تۇڭعىشتارىنان ايىرىلىپ قالعاننان كەيىن سۇڭعات پەن ونىڭ جارى نازگۇل ەكىنشى نارەستەنى ءسۇيۋدى جوسپارلايدى. سودان اراعا ءبىر جىل سالىپ, ياعني 2014 جىلدىڭ 10 اقپانىندا ومىرگە ەرنۇر اتتى ۇل بالا كەلەدى. ونىڭ دا عۇمىرى ۇزاققا بارمايدى. نەبارى ءبىر جاس توعىز ايىندا ەكپە جاساتۋ ءۇشىن ەكى سانىنا سالعان ينەدەن كەيىن بالا شەتىنەپ كەتەدى. ءسابي اكەسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكىدىڭ اۋىلدىق فەلدشەرلىك پۋنكتىنىڭ بولىمشەسىنىڭ مەدبيكەسى نۇرگۇل ءجۇنىسوۆا 2015 جىلى 24 قاراشادا ەكپە سالعاننان كەيىن كىشكەنتايى اراعا ءۇش كۇن سالىپ, ياعني 27 قاراشادا تاڭەرتەڭگىسىن قۇسا باستاپتى. «جۇمىستان قايتىپ كەلگەندە ەسىكتەن كىرگەن مەنى كورگەن ەرنۇر ك ۇلىمسىرەپ جۇگىرىپ شىقتى, بىراق باسىن تومەن سالىپ اۋزىنداعى قۇسىقتى شىعارىپ بارىپ سوڭعى رەت ءتىل قاتتى. سونداعى بار ايتقانى – «سۋ بەرشى», دەگەن ءسوز دەيدى وتاعاسى. سۋعا اۋىز تيگىزىسىمەن ءوز بويىنداعى دۇلەي وزگەرىستەردى سەزىنگەندەي-اق بالا كوڭىلسىز كۇيدە توسەگىنە بارىپ قايتا جانتايعان. بالاسىنىڭ مۇنشالىقتى اۋىر ءحالىن كورگەن اكە بويىندا ءبىر الانداۋشىلىق پايدا بولادى. جەدەل تۇردە تاڭەرتەڭگىسىن ساعات 10-دا اۋىلدىق مەدبيكەگە جولىعىپ, ءمان-جايدى ايتادى. سۇڭعاتتىڭ قولىنا بەلسەندىرىلگەن كومىر تابلەتكاسىن ۇستاتىپ جىبەرگەنىمەن, جاعدايدى ءوز كوزىمەن كورۋ ءۇشىن اۋىلدىق فەلدشەر نۇرگۇلدىڭ ءوزى دە جولعا شىعادى. اكەلىنگەن كومىر تابلەتكاسىنىڭ ەكىدەن ءبىر بولىگىن بالانىڭ شەشەسى سۋمەن ەزىپ, اۋزىنا توسىپتى. ونى ىشكەن بالا قايتادان قۇسقان.
بۇل جەردە ەسكەرتە كەتەتىن ءبىر جايت بار. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى» رمم-ءنىڭ تەكسەرۋ اكتىسىندە بەرگەن تۇسىنىكتەمەسىندە اۋىلدىق مەدبيكە بىلاي دەپتى: «مەن جۋنۋسوۆا نۋرگۋل وماروۆنا, ماعان 27.11.2015 جىلعى ساعات 10-30-دا ۇلىقپان ەرنۇر سۇڭعات ۇلىنا شاقىرۋ جاسادى. شاقىرۋ جاساۋدىڭ الدىندا ۇلىقپان سۇڭعات بالانىڭ اكەسى مەنەن اكتيۆيروۆاننىي ۋگول الدى, ماعان ەشتەڭە ايتقان جوق».
مەدبيكە بالاعا شاقىرتۋ العانىن ءوزى ايتىپ وتىر. سويتەدى دە «ماعان ەشتەڭە ايتقان جوق», دەپ بالا اكەسىنىڭ سۇراعانىن قولىنا ۇستاتا سالادى. ەگەر ەشتەڭە ايتپاسا, وندا بەلسەندىرىلگەن كومىر بالاعا نە ءۇشىن قاجەت دەپ جاۋاپ الماعانى ءتۇسىنىكسىز. بۇل مەديتسينادان حابارى جوق جاس اتا-انانىڭ قولىنا سكالپەل ۇستاتقانمەن بىردەي عوي. ءارى-بەرىدەن سوڭ بالانىڭ دەنساۋلىعىن ءبىلۋ ونىڭ تىكەلەي مىندەتى ەمەس پە ەدى. مەدبيكەنىڭ بالانىڭ ۇيىنە بارعان كەزدەگى ءىس-ارەكەتتەرى دە وتاعاسىنىڭ سوزىمەن قابىسپايدى. بۇل رەتتە ن.ءجۇنىسوۆا بىلاي دەپتى: «مەن دە ارتىنان بالانىڭ ۇيىنە باردىم. بالا ىڭقىلداپ ۇيىقتاپ جاتىر. بالانى تۇرعىزىپ قارادىم. ىسىپ-كۇيىپ, ءىشى كەپكەن, كەكىرىپ قايتا-قايتا لوقسي بەرەدى. مەن ءبىر تابلەتكا ۋگول بەردىم. ازدان سوڭ بالا جوبامەن 200-250 مل كولەمىندە قۇستى. سوسىن قىزۋعا قارسى ءدارى ەكتىم, ءدارى ەككەننەن كەيىن بالانىڭ جاعدايى جاقساردى: تىنىسى جاقسى, دەمالۋى بىركەلكى. جارتى ساعات قاسىندا بولىپ, اناسىنا بالانىڭ لوقسىپ قۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتتىم. ەگەر ءسال مازاسىزدانسا, تەز ارادا ماعان ەسكەرتۋىن ءوتىندىم. 11-30 جۇمىسىما كەتتىم».
بالاعا, اكەسىنىڭ سوزىنشە, بەلسەندىرىلگەن كومىردى شەشەسى نازگۇل سەرىكقىزى بەرگەن. بۇل جەردە مەدبيكە كومىردىڭ ءبىر تابلەتكاسىن مەن بەردىم دەپ وتىر. جانە دە جارتى ساعات بالا قاسىندا بولدىم دەگەن مەدبيكەنىڭ ءسوزىن دە اكەسى جوققا شىعارادى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەدبيكە بالانىڭ قىزۋىن تەكسەرىپ كورمەستەن ينە سالىپ, 15 مينۋتتان كەيىن اسەر ەتەدى دەپ كەتىپ قالىپتى. ءبىرازدان كەيىن ينە سالىنعان بالانىڭ ەرىندەرى مەن قولدارى جانە اياقتارى كوگەرىپ, مۇزداي باستاعان. سول مەزەت ابىرجىعان اتا-انا اۋىلدىق مەدبيكەنى جانۇشىرىپ ءىزدەگەن. تۇسكى ساعات 13:00-دە اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ ۇيىنە تەلەفون سوققانىمەن, ەشكىم تەلەفون تۇتقاسىن كوتەرمەپتى. «سودان كورشىلەرىنە حابارلاسىپ ءجۇرىپ, شاقىرتتىم. بۇل كەزدە بالانىڭ تىنىسى تارىلىپ, جۇرەگى سوعۋىن توقتاتتى. نۇرگۇل ۇيگە ساعات 13:30 كەلدى. كەلە سالىسىمەن جۇرەگى توقتاپ, تىنىس الماي جاتقان بالاعا ينە سالدى. بالا ومىرىمەن قوشتاسار ساتتە مەدبيكەنىڭ قاسىندا بولماعانىن كورشى ايەل راستاي الادى», دەيدى بالا اكەسى.
ال اۋىلدىق مەدبيكە تەكسەرۋ اكتىسىندەگى تۇسىندىرمەسىندە ءوزى بارعان كەزدە بالانىڭ اۋىر جاعدايىن بىلايشا كەلتىرەدى: «مەن جۇگىرىپ باردىم. بارعاندا كورگەنىم, بالانىڭ جاعدايى اۋىر ەكەن. اۋزىنان دا, مۇرنىنان دا اققان قۇسىقتى جالما جان اۋزىن اشىپ تازارتتىم. بالانىڭ جۇرەگى ءالسىز سوقتى. قول-اياعى تارتىلىپ, ەرىنى مەن اۋىزى كوگەرگەن, مۇرنىڭ تازارتىپ بولىسىمەن قىرىنداتىپ جاتقىزىپ, جامباسىنا 2 كۋب ماگنەزي سالدىم. بىردەن قالاعا الىپ شىقتىم».
وسى ورايدا قالاعا شىعار الدىنداعى جايتتارعا دا نازار اۋدارعان ورىندى سياقتى. سۇڭعاتتىڭ ايتۋىنشا, اۋىل مەدبيكەسى اشۋتاستى اۋىلدىق ءدارىگەرلىك ەمحاناسىنىڭ ءدارىگەرى مايرا دەگەنگە تەلەفون سوعىپتى. جانە دە جەدەل جاردەم اۆتوكولىگىندە كەلە جاتىپ تا بىرەۋلەرمەن بالاعا نەندەي دياگنوز قوياتىندىعى جايلى سۇراستىرعان. ارينە بۇنىڭ بارلىعىن ءتيىستى ورگاندار انىقتاي جاتادى. ءبىر تاڭعالارلىعى سول, وسى كەزگە دەيىن ساپ-ساۋ جۇرگەن بالانىڭ ەكپەدەن كەيىن شەتىنەپ كەتۋى.
ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە, فەلدشەر نۇرگۇل ءجۇنىسوۆا 27.10.2014 جىلى №09-س-04 ءتىر. «ەمدەۋ ءىسى» جونىندەگى ماماندىق بويىنشا بىلىكتىلىك ساناتى بەرىلمەيتىن ماماندىق سەرتيفيكاتىنا يە. سونداي-اق, ول «رەسپۋبليكالىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتى» جشس قوستاناي وبلىستىق فيليالىندا «ەمدەۋ ءىسى» ماماندىعى جونىندەگى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ تسيكلى: «بالالىق شاقتاعى اۋرۋلاردى ىقپالداستىرا باسقارۋ» بويىنشا 54 ساعاتتىق كۋرسىن ءتامامداپتى. بۇل رەتتە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى» رمم-ءنىڭ تەكسەرۋ اكتىسىندە اتاپ كورسەتىلگەن №610062 امبۋلاتورلىق پاتسيەنتتىڭ مەديتسينالىق كارتاسىنداعى كەمشىلىكتەرگە دە نازار اۋدارتا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىز.
اتاپ ايتقاندا, بالا تۋا سالىسىمەن ونىڭ قالاي تاماقتانۋى جونىندەگى ۇسىنىستار بولماي شىققان. بولسا دا ونىڭ كولەمى بويىنشا الشاقتىقتار كەزدەسەدى ەكەن. بالانىڭ 4 ايىندا ارتىق سالماعى بايقالعان. ناتيجەسىندە بالانىڭ فيزيكالىق دامۋى دۇرىس باعالانباعان, وندا دا گرافيك تەك 5 ايلىق كەزىنە دەيىن جاسالىپتى. سونداي-اق, اتا-انانىڭ الدىن الۋ ەكپەسىنە جازباشا تۇردەگى رۇقساتى بولماعان. ەڭ باستىسى, 2015 جىلعى 27 قاراشاداعى امبۋلاتورلىق كارتادا بالانى قاراۋ كەزىندەگى دياگنوزى قويىلماعاندىقتان جانە ەمدەۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردىڭ بولماۋىنان فەلدشەردىڭ ۇيگە كەلىپ كومەك كورسەتۋدەگى ساپاسىن انىقتاۋ مۇمكىن ەمەستىگى قورىتىندى اكتىدە انىق جازىلىپتى. وسىدان-اق بالانىڭ و باستان دۇرىس تاماقتاندىرىلماعاندىعىن, ونى تاماقتاندىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردا الشاقتىقتار بايقالعاندىعىن, ارتى وسىنداي قايعىلى جاعدايعا اكەلگەندىگىن كورىپ وتىرمىز.
ەندىگى باستى ماسەلە, بۇعان كىم كىنالى ەكەنىن انىقتاۋ. بالانى باعىپ-قاعۋدا كەمشىلىكتەرگە جول بەردى, دەر كەزىندە دۇرىس شەشىم قابىلداي المادى دەپ جاس اتا-اناعا جابا سالۋ قيىن ەمەس, ارينە. الايدا وسى كەزگە دەيىن جاقسى قالىپتاسىپ, ءوز اياعىمەن جۇرگەن بالانىڭ اياقتارىنا ەكپە ينەسىن سالعاننان كەيىن دەنساۋلىعى كۇرت ناشارلاپ, تۇرا الماي جاتىپ قالعاندىعىن دا قاپەردەن شىعارماعانىمىز ءجون. وتكەن جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا س.ماحامبەت قالالىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە ارىز جازىپ, ۇلىنىڭ شەتىنەۋ سەبەبىن ءبىلۋدى ەمەس, كىمدەردىڭ كىنالى ەكەندىگىن انىقتاۋدى سۇراپ شاعىمدانادى. ەگەر ول كۇماندانباسا, بۇندايعا بارماس ەدى. ءىستىڭ جۇرگىزىلۋىنە كوڭىلى تولماعان وتاعاسى ارقالىق قالاسى پروكۋراتۋراسىنا وتكەن جىلدىڭ 22 جەلتوقسانىندا تاعى شاعىم تۇسىرەدى. ارقالىق قالاسى پروكۋرورى ب.بەكبوسىنوۆ شاعىمدى ءىشىنارا قاناعاتتاندىرۋ جونىندە قاۋلى دا قابىلداعان. وندا «...ءىستى دۇرىس شەشۋگە قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى ءمان-جايلاردى جان-جاقتى, تولىق جانە وبەكتيۆتى زەرتتەۋ ءۇشىن زاڭدا كوزدەلگەن بارلىق شارالاردى قولدانۋ ءۇشىن ارقالىق قالاسى ءىىب-نا تەرگەۋ ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋ ءۇشىن نۇسقاۋ بەرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن», دەلىنىپتى. جانە دە سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋ ناتيجەسى تۋرالى جابىرلەنۋشىگە حابارلانۋى قاجەتتىگى دە ايتىلعان.
بىراق حابارلانباق تۇرماق, تەرگەۋشىنىڭ ءوزىن تابۋ قيىنعا سوقتى, دەيدى سۇڭعات ءوز ءسوزىندە. تەلەفون ارقىلى جاۋاپ قاتىلمايتىندىقتان, تەك الدىنا عانا بارىپ ءمان-جايدى سۇراستىرۋعا بولادى ەكەن. وندا دا ءىس سوت-مەديتسينالىق ساراپتاماعا تىرەلە بەرگەن. سوندىقتان دا س.ماحامبەتوۆ «نۇر وتان» پارتياسى ارقالىق قالالىق فيليالى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ن.حامزينگە شاعىمدانعاننان كەيىن عانا سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما 2016 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا قولدارىنا ءتيىپتى. نەگىزىنەن ول 2015 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا جىبەرىلگەن كورىنەدى. وسى ءىستى ءجۇرگىزىپ كەلە جاتقان تەرگەۋشى اسەت كامالوۆ كۋاگەر رەتىندە نە كورشى ايەلدەن, نە مەكتەپ مەدبيكەسىنەن جاۋاپ الماي, وزگە بىرەۋدەن جاۋاپ العاندىعى وتاعاسىنىڭ كوڭىلىن كۇپتى ەتكەن. ونىڭ ۇستىنە ن.ءجۇنىسوۆانىڭ اعاسى ومىرسەرىك دەگەن كىسىنىڭ جۇبايىمەن تالاپكەرگە نەندەي سەبەپتەرمەن كەلىپ كەتكەنى ءتيىستى ورىندار تاراپىنان ءالى انىقتالماي وتىرعانعا ۇقسايدى. سۇڭعات ولاردىڭ قوقان-لوقى جاساعاندىقتارىن ايتادى. شىنىندا دا سولاي ما, ونى كورگەن كۋاگەرلەر بار ما, ول جاعى دا تەكسەرىلمەگەن.
سونىمەن, 2015 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى №12-10-14/127 ساندى سوت-مەديتسينالىق ساراپتامادا ە.س. ۇلىقپاننىڭ ءولىمى قۇسىق ماسسالارى جوعارى تىنىس الۋ جولدارىنىڭ ساڭىلاۋىن جابۋ سالدارىنان بولعان مەحانيكالىق اسفيكسيادان كەلگەندىگى كورسەتىلگەن. بۇل جەردە تاعى ءبىر جايتقا كوڭىل اۋدارتا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىز. قوستاناي وبلىسى اكىمدىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ «ارقالىق وڭىرلىك ەمحاناسى» كمك باس دارىگەرىنىڭ ورىنباسارى ساعىنتاي ابەنوۆا بىلاي دەپتى: «شەشەسى مەن اجەسى وزدەرىن ادەكۆاتتى ۇستاعان جوق, سۇراي باستاعاندا ەرناردىڭ اكەسى قۇسىعى كەلسە دە ونى ۇيىقتاتۋ ءۇشىن اياعىنا سالىپ تەربەتكەن, بۇل اسفيكتسياعا الىپ كەلگەن». سوندا, بالا اتا-اناسىنىڭ ەگۋگە جازباشا رۇقسات بەرمەگەنى قايدا قالادى؟ ەگۋ الدىندا نەندەي شارالار قابىلدانۋى كەرەكتىگى, ونىڭ ىشىندە قۇسۋى مۇمكىندىگى, سول كەزدە اياققا تەربەتپەۋ كەرەكتىگى جانە وزگە دە جايتتار نەگە الدىن الا پىسىقتالماعان؟ پىسىقتالسا, نەگە ول 2015 جىلعى 27 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا امبۋلاتورلىق كارتادا كورىنىس تاپپاعان؟
مىنە, وسى كۇماندى سۇراقتار سالدارىنان اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن انىقتاۋ مۇمكىن بولماي وتىرعان جوق پا. وسى ەمحانانىڭ باس دارىگەرى ي.تۋرانينا ءوزىنىڭ جاۋاپ حاتىندا ن.ءجۇنىسوۆانىڭ ءىس-ارەكەتى مەديتسينالىق كەڭەس تاراپىنان قارالىپ, و باستا جەدەل جاردەم شارالارى تولىق قامتاماسىز ەتىلمەۋىنە بايلانىستى قاتاڭ سوگىس جاريالانعانىن جەتكىزىپتى. ەگەر ءسابي بەلگىلى ءبىر اۋرۋمەن اۋىرىپ, ول اسقىنىپ جاتسا, ءبىر ءسارى. ماسەلە, اۋىلدىق مەدبيكەنىڭ ەكپە سالۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى بولىپ وتىرعان عوي. جانە دە ونى ەشكىم جوققا دا شىعارا الماس. ءىستى اسقىندىرىپ الىپ, جەدەل جاردەمدى دۇرىس ۇيىمداستىرا الماسا, بۇل جەردە اتا-اناسىنىڭ كىناسى قانشالىقتى دەي الامىز. بارلىعىمىز دا ءتىرى پەندەمىز عوي, قاتەلەسۋىمىز مۇمكىن, بىراق بۇنداي قاتەلىكتەر ءتيىستى باعاسىن الماسا, ول ءارى قاراي دا جالعاسا بەرەتىنى زاڭدىلىق. بالالاردىڭ ولىمىنە وسىلايشا نەمقۇرايلى قاراۋ مەملەكەتىمىزگە ۇلكەن سىن ەمەس پە؟ ارينە, ءبىز ءىستىڭ جان-جاقتى قارالعانىن قالايمىز جانە ونىڭ ءادىل دە زاڭدى تۇردە شەشىمىنىڭ بولعانىن ورىندى سانايمىز. سوندىقتان دا ءتيىستى ورىنداردىڭ ءىستىڭ انىق-قانىعىن انىقتايتىندىعىنا سەنەمىز.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
پەتروپاۆلدا العاش رەت ومىرتقاعا كۇردەلى وتا جاسالدى
مەديتسينا • كەشە
پاۆلوداردا 2 ستۋدەنت قاتارلاستارىنان اقشا بوپسالاماق بولعان
زاڭ مەن ءتارتىپ • كەشە
استانادا رەسەي كينو-فەستيۆالى باستالدى
مادەنيەت • كەشە
مەملەكەت باسشىسى ومان سۇلتاندىعىنىڭ وكىلىن قابىلدادى
پرەزيدەنت • كەشە
«اجال اياق استىندا»: قوس جۇمىسشى قۇدىقتا كوز جۇمدى
وقيعا • كەشە
قازاق بالۋاندارى انتاليادا 8 التىن الدى
كۇرەس • كەشە
«QaJET» جاڭا پلاتفورماسى «جاسىل» جوبالارعا جول اشادى
ينۆەستيتسيا • كەشە
«كىتاپ وقيتىن ۇلت» جوباسىنىڭ ناتيجەسى جاريالاندى
مادەنيەت • كەشە
