جەمقورلىقپەن كۇرەس باسەڭسىمەيدى

ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارى نەگىزىندە جانە زاڭنامامەن جۇكتەل­گەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ماق­سا­تىن­دا قارجى پوليتسياسى ورگان­دارىنىڭ جەدەل-تەرگەۋ قىزمەتى وتكەن جىلى سىبايلاس جەمقور­لىق­قا جانە «كولەڭكەلى ەكونو­مي­كاعا» قارسى كۇرەسۋگە, ازاماتتار مەن مەملەكەتتىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋعا, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەك­تىلەرىن قولداۋعا, ازامات­تاردىڭ تا­راپىنان سەنىمدى ارت­تىرۋ­عا با­عىت­تالدى. بۇل تۋرالى قارجى پولي­تسياسى ورگاندارىنىڭ باسشىلىعى تولىق قۇرامدا باس قوسقان ۆە­دومستۆونىڭ 2010 جىل­عى قىزمەتى­نىڭ ناتيجەلەرى قورى­تىن­دىلانعان اگەنتتىكتىڭ كەڭەي­تىل­گەن القا وتى­رىسىندا ءسوز بولدى. وتكەن جىلعا كوز جۇگىرتەر بول­ساق, قارجى پوليتسياسى ورگان­دارىنىڭ جۇمىس ساپاسى مەن قىز­مەتىنىڭ اشىقتىعى حالىق پەن كاسىپ­كەرلەردىڭ ولارعا دەگەن سەنى­مى­نىڭ ارتۋىنا جاعداي جاسادى. بۇل ازاماتتار مەن ۇيىمداردىڭ تاراپىنان كەلىپ تۇسكەن ارىزدار سانىنىڭ كوبەيۋىنەن كورىنىس تاۋىپ وتىر. ماسەلەن, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان 40 مىڭداي ارىز كەلىپ ءتۇستى. اتالعان كەزەڭدە 6 مىڭ­نان استام ەكونوميكالىق قىلمىس انىقتالدى, ولاردىڭ ۇشتەن ءبىرىن سالىق تولەۋدەن جالتارۋ جانە جالعان كاسىپكەرلىك فاكتىلەرى قۇ­را­دى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سىن­دا جالپى سوماسى 2,4 ملن.تەڭگە تۇراتىن جالعان بۋحگالتەرلىك قۇجاتتاردى ساتقان ادام ۇس­تالدى. ونىڭ 7 جالعان كاسىپورىن تىركەپ, كوممەرتسيالىق ۇيىمدارعا قاراجاتتى قولما-قول اقشاعا اۋىس­تىرۋعا قىزمەت جاسايتىن ۇيىم­داسقان قىلمىستىق توپتىڭ مۇشەسى ەكەندىگى دالەلدەندى. قولدان جاسالعان ءسپيرتتى ءىشىم­دىكتەردى دايىندايتىن استىر­تىن تسەحتاردىڭ قىزمەتى حالىقتىڭ دەن­ساۋلىعى ءۇشىن اسا قاۋىپتى بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا ءسپيرتتى ءىشىم­دىكتەر جاساۋمەن اينالىسقان 22 استىرتىن تسەحتىڭ جانە ەسەپكە الىنباعان الكوگول ءونىمىن شىعار­عان 2 زاۋىتتىڭ زاڭ­سىز قىزمەتى توقتاتىلدى. زاڭسىز اينالىمنان 28,5 ملن.تەڭگەنىڭ اراق-شارابى ءجا­نە جارتى ميلليوننان استام جال­عان ماركالار تاركىلەندى. ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن جەم­قور­لىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسۋ, ونىڭ ىشىندە جەم­قور­لىققا جۇيەلى تۇردە قارسى تۇرۋ قارجى پوليتسياسىنىڭ ايرىقشا قۇزىرەتىنە جاتقىزىلعانى بەلگىلى. بۇل ورايدا قارجى پوليتسياسى ورگاندارى 1568 سىبايلاس جەم­قور­لىق قىلمىستى انىقتادى, 1,5 مىڭ­نان استام وسىنداي قىل­مىس­تىق ءىس سوتقا جولداندى. سىبايلاس جەم­قور­لىق قىلمىستاردىڭ جار­تى­سىنان كوبىن پاراقورلىق جانە بيۋدجەت قاراجاتىن تالان-تاراجعا سالۋ فاكتىلەرى قۇراپ وتىر. مىسالى, پاراقورلىق ءۇشىن يندۋستريا جانە ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ باسقارما باس­تىعى تۇرماحان, اق­توبە وبلى­سىنداعى توبىل-تورعاي ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باستى­عى دادين, اقمولا وبلىسىنىڭ شور­تاندى اۋداندىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ باس­تىعى كوپ­تىلەۋوۆ, اتىراۋ وبلىستىق ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعىنىڭ اۋ­ماق­تىق ينسپەكتسياسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى مۋسين, بيۋدجەت قارا­جاتىن تالان-تاراجعا سالعانى ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋ­مەتتىك باعدارلامالار اتىراۋ قا­لا­لىق ءبولىمىنىڭ باستىعى بايازيتوۆا, قارا­عاندى وبلىسىنىڭ كەدەندىك باقى­لاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باس بۋحگالتەرى ميلەنكوۆا, قىزمەتتىك وكى­لەتتىگىن تەرىس پايدالانعانى ءۇشىن قوستاناي وبلىسىنىڭ دەنيسوۆ اۋدانىنىڭ اكىمى كۋشنير, ماڭعىستاۋ وبلى­سىنىڭ قاراقيا اۋدانىنىڭ قۇرى­لىس ءبولىمىنىڭ باستىعى تاجاياقوۆ, قاراعاندى وب­لىسىنىڭ كوشى-قون باسقارماسى­نىڭ ءبولىم باستىعى تا­بىلدى سوتتالدى. سول سياقتى شىعىس قازاقستان وبلىسىندا تابيعي مونوپو­ليا­لار­دى رەتتەۋ وبلىستىق دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى قوقىر­باەۆ قاماۋعا الىندى. ول جانار جاعار ماي ساتۋ ليتسەنزيا­سىن تەزدەتىپ رەسىمدەۋ ءۇشىن كاسىپ­كەردەن 450 مىڭ تەڭگە الۋ ۇستىندە ۇستالدى. بيزنەسكە زاڭسىز ارالاسۋ فاكتىلەرىن انىقتاۋ قارجى پولي­تسياسى ور­گاندارىندا دا جۇرگىزى­لەدى. وتكەن جىلى اتالمىش فاكتىلەر بويىنشا 5 قىزمەتكەر قىل­مىستىق جاۋاپقا, 44 قىزمەتكەر تارتىپتىك جاۋاپ­تىلىققا تارتىل­دى, ونىڭ ىشىندە 17 قىزمەتكەر لاۋا­­زىمىنان بوسا­تىل­دى, ولار­دىڭ 3-ەۋى وبلىستىق دەپارتامەنت باس­تى­عى. شاعىن ءجا­نە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋگە تىيىم سال­عان موراتوري مەر­زىمىنىڭ بىتكەندىگىنە قاراماس­تان, اگەنتتىك ءتور­اعا­سىنىڭ بۇيرى­عىمەن قارجى پو­لي­تسياسى ورگان­دارى­نىڭ جەكە قۇ­را­مى ءوز قىزمەتىن موراتوري جاع­دايىندا دا جال­عاستىرۋدا. شا­عىن جانە ورتا كا­سىپ­كەرلىك سۋبەكتى­لەرىن تەكسەرۋ حالىق دەنساۋلىعىنا زياندى ءدارى-دارمەك پەن ازىق-ت ۇلىكتىڭ زاڭسىز اينالىمىنا باي­لا­نىستى بولسا ءار كەزدە دە جۇرگىزىلە بەرمەك. الەكساندر تاسبولاتوۆ.