جاڭا كوپىر اراسى ءتۇيىستى

وبلىستا 2013 جىلى «ور­تالىق – شىعىس» اۆتوبانى اياسىنداعى «ەرتىس وزەنى ارقى­لى وتەتىن كوپىر» جانە «پاۆ­لودار قالاسىن باتىس جا­عى­نان اينالىپ ءوتۋ جولى» جوبا­لار بويىنشا قۇرىلىس جۇ­مىستارى باستالعان بولاتىن.  ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ ۇزىندىعى 12,3 شا­قىرىمدى قۇرايدى. «قازاۆتوجول» اق «نۇرلى جول» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان الىپ كوپىر كەشەنى بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ وتىر. ءسويتىپ, وتكەن اپتادا ەرتىس وزەنىنىڭ ەكى جاعالاۋىنان قاراما-قارسى باعىتتا ءبىر ۋاقىتتا باستالعان قۇرىلىس ءتۇيىسىپ, سۋ ۇستىندەگى اسپالى كوپىردىڭ ورتاسى جالعاندى. اقسۋ مەن پاۆلودار ارالىعىنداعى الىپ كوپىر قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتقان قۇرىلىسشىلار دا ءبىر-بىرلەرىمەن قۇشاقتاسىپ, وزدەرىنىڭ عاسىر جوباسىن سالۋعا قاتىسقاندارىن وسىنداي قۇرمەتپەن ەرەكشە ەستە قالدىردى. ەكىنشىدەن, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, بۇل كۇندەرى «وسكەمەن – پاۆلودار – استانا» اۆتوجولىنىڭ دا قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جولدىڭ باسىم بولىگى ءبىزدىڭ وڭىرمەن وتەدى. «قازاۆتوجول» اق وبلىس­تىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرسىن سا­ريەۆتىڭ ايتۋىنشا, جالپى, كوپىر قۇرىلىسىنداعى نەگىزگى جۇمىستار اياقتالىپتى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 53 ملرد 808 ميلليون تەڭ­گە. ما­مانداردىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس جۇمىستارىنا قولدانىلىپ جاتقان ماتەريالدار وتاندىق ءونىم­دەر. ۇساق تاستار, بيتۋم, قۇم ارالاس قيىر­شىق تاستار بارلىعى دا جەر­­گىلىكتى كاسىپورىنداردان جەتكىزىلەدى. كوپىردى تولىق تۇردە ىسكە قوسۋ ءۇشىن 10 مىڭ توننا مەتالل جانە 30 مىڭ تەكشە مەتر بەتون پايدالانىلادى. – ەڭ باستىسى, وزەننىڭ ەكى جاعا­لاۋىنان قۇرىلىسى باستالعان كوپىردىڭ تۇيىسكەن كەزىنە ءبارىمىز كۋا بولدىق. ۇمىتىلماس ءسات. قازىر جاڭا تەح­نولوگيالارعا نەگىزدەلگەن كوپىر اركاسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. اسپالى يىلگىش ماتەريالدار قولدانىلادى. قۇرىلىستا №25 (الماتى قالاسى), №11 جانە №12 (ەكەۋى دە تۇمەن قالاسىنان, رەسەي) بريگادالارى تارتىلدى. جالپى, 85 تەحنيكا جۇمىلدىرىلۋدا, 200-گە جۋىق قۇرىلىسشى جۇمىس جاسايدى. كوپىر قۇرىلىسىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ماماندار ەڭبەك ەتۋدە. ءتيىستى شارالار بەلگىلەنگەن كەستەگە سايكەس اتقارىلۋدا, – دەيدى ەرسىن ساريەۆ. ەلباسى «بىزدە كولىك, تەمىر­­جول جۇيەسى بولدى. بىراق ولاردىڭ بارلىعى رەسەيگە بارىپ تىرەلەتىن. تەك تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن عانا ىشكى اي­ماقتاردى استانا ارقىلى بايلانىستىرىپ, بىرىكتىرەتىن جولدار سالا باستادىق. وسى­لاي­شا تاۋەلسىز ەلىمىزدە تالاي جولدىڭ تۇساۋى كەسىلدى», دەگەن بولاتىن. ارينە, جاڭا كوپىردىڭ ىسكە قوسىلۋى – ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوسىلعان ۇلەس. نەگىزى, نىسان قۇرىلىسى ەۋرازيالىق ەكو­نو­ميكالىق وداق شەڭ­بەرىندە قازاقستان مەن رە­سەي­دىڭ بىرلەسكەن العاشقى ينفراقۇرىلىمدىق جوباسى سانالادى. ناتيجەسىندە ەكى قالا تۇرعىندارى, ءوڭىر حالقى وبلىس ورتالىعىنان اقسۋ قالاسىنا جىلدام جەتە الادى. ياعني, استانادان رەسەيگە جانە قىتايعا دەيىنگى جول ءجۇرۋ ۋاقىتى ازايادى, ويتكەنى, قۇرى­لىسى جۇرگىزىلىپ جاتقان 4 جو­لاقتى اۆتوجول بولاشاقتا ەرتىس وزەنى ارقىلى وتەتىن ەسكى كوپىردەگى اۆتوكولىك قوز­عالىسىنىڭ ازايۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. ترانزيتتىك باعىتتا جۇرەتىن كولىكتەردىڭ بار­لىعى وبلىس ورتالىعىن سىرتىنان اينالىپ وتەدى. ال, پاۆلودار قالاسى لوگيس­­­تيكالىق ورتالىق بولادى. بۇكىل كولىكتەر رەسەيگە, قىتايعا ءبىزدىڭ قالامىز ار­قىلى وتەدى دەگەن ءسوز. «ورتا­لىق-شىعىس» اۆتوبانى وسى كوپىر ارقىلى وتەتىنىن ەسكەرسەك, جوبا وڭىرىمىزدەگى قالالاردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى. بۇل الىپ كوپىر جو­باسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى «بىرىڭعاي «پاۆلودار-اقسۋ اگلومەراتسياسىن» قۇرۋ­عا ءمۇم­­كىندىك بەرەدى. اقسۋ قالا­سىنىڭ دامۋىنا اسەر ەتەدى. ال, ينفراقۇرىلىمدىق ۇشتاعان – اگلومەراتسيانىڭ, كولىكتىڭ, ەنەر­گەتيكانىڭ قارقىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋى, اگلومەراتسيالار ەلىمىزدىڭ عىلىمي قامتىمدى ەكو­نوميكاسىنىڭ ۇس­تىنى ەكەنى, ەلىمىزدىڭ وراسان زور اۋماعىن, حالىق­تىڭ ورنالاسۋ تىعىز­دى­عىنىڭ ءتو­مەن ەكەنىن ەسكەرسەك, اگلو­مە­راتسيالار قالىپتاس­تىرۋ مەن دامىتۋ ماڭىزدى ماسەلە ەكەنى ەلباسى جولداۋىندا ايتىلدى. كوپىردىڭ ماڭىزدىلىعى – ول بولاشاقتا «استانا-پاۆلودار» جانە «پاۆلودار-وسكەمەن» اۆتوجولدارىن قوسادى. ومىرگە وسىلايشا جاڭا تەحنولوگيالار, جاڭاشىلدىقتار, وركەنيەت تالاپتارى كەلۋدە. جول­دار, كوپىرلەر سالۋ ارينە, ءبىر كۇن­نىڭ, ءبىر جىل­دىڭ ۇلەسىندە تۇرعان جوق, ستراتەگيالىق جوبالار يگىلىگىن ءبىز عانا ەمەس, بولاشاق ۇرپاق­تار كورەدى. بۇرىنعى تار جول­­دار بويى كەڭەيىپ, ءتورت جولاقتى كەڭىستىك اشىلادى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار وبلىسى.