بۇگىنگى كۇن تالابى – قاتەردىڭ الدىن الۋ
ادامزات الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ءىV سامميتتە جاريالاعان مانيفەسىندە ادامزات وركەنيەتى تاريحىندا 15000-نان اسا سوعىستىڭ بولعانىن كەلتىرەدى. سوعىستىڭ اتى – سوعىس, ونىڭ قايسىسى دا جاقسى ەمەس. بىراق قازىرگى زامانعى يادرولىق سوعىستى, قىرىپ-جوياتىن قارۋدى قىلىشپەن, ساداقپەن, ءتىپتى, زەڭبىرەكپەن دە سالىستىرۋعا كەلمەس. سوندىقتان, قازىرگى سوعىستان ءبىر مەملەكەتكە, ونىڭ بەيبىت تۇرعىندارىنا عانا ەمەس, جالپى ادامزاتقا كەلتىرەر قاۋپىن ويلاۋدىڭ ءوزى اۋىر. سەمەي پوليگونى, ءتىپتى, بەيبىت زاماننىڭ وزىندەگى چەرنوبىل اپاتى قانشاما قاسىرەت اكەلدى؟ وتكەن عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىنان باستاپ جانتالاسا قارۋلانۋ ءسال سايابىرسىعان ەدى. وعان وتكەن عاسىردىڭ 70-ءشى جىلدارىنداعى حالىقارالىق ساياسي قايراتكەرلەردىڭ, ەكى بلوكتاعى دەرجاۆالار امەريكا قۇراما شتاتتارى مەن كەڭەس وداعى باسشىلارىنىڭ مامىلەگە كەلۋىنىڭ, حالىقارالىق شارتتار جاساۋىنىڭ ماڭىزى ۇلكەن بولدى. قازىر مەملەكەتتەر اراسىندا قانداي دا ءبىر داۋلى ماسەلەلەر تۇرىعىسىندا تۇسىنىستىك, تولەرانتتىق, ىزگىلىكتى كەلىسىمدەر از. مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساياسي تەكەتىرەسىن, داۋ-جانجالىن ءجيى ەستيمىز. يادرولىق قارۋى بار نەمەسە وعان قولى جەتىمدى ەلدەر, اسكەري بلوك باسشىلارى ونىڭ تۇپكىلىكتى زاردابى تۋرالى ويلانۋى ءتيىس ەدى. قانتوگىس, ادامداردىڭ قۇربان بولۋىن جەر پلانەتاسى بەتىندەگى ءتىرشىلىك يەلەرىنىڭ جاپپاي قىرىلۋىمەن سالىستىرىپ كورىڭىز! بۇگىنگى لاڭكەستىك وقيعالاردىڭ, توقتاۋى جوق اتىس-شابىستاردىڭ ءتۇبى ادامزاتتى تىعىرىققا تىرەمەي قويمايدى. ويتكەنى, ادامزاتتىڭ ءوزى ويلاپ تاپقان عىلىمي جەتىستىكتەرى وزگە جولعا بۇرىلىپ بارادى. ەلباسىنىڭ يادرولىق قاۋىپتى قارۋلاردىڭ ەشقانداي جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنبەيتىن كۇشتەر قولىنا ءتۇسىپ قالۋ ىقتيمالدىعى تۋرالى قاۋپى وتە ماڭىزدى. لاڭكەستەر قيمىلىنان ولاردىڭ قانداي ز ۇلىمدىققا دا شىمىرىكپەي باراتىنىن كىم دە بولسا بايقاعانداي. شىعىستىڭ داناسى ءال-ءفارابيدىڭ تاربيەسىز بەرگەن ءبىلىمنىڭ قاۋىپتى ەكەنى تۋرالى ايتقان پىكىرى بۇگىنگى عىلىم دامۋىنىڭ دەڭگەيى مەن حالىقارالىق جاعدايدىڭ ۋشىعۋ كورىنىستەرىنە مىسال بولا الادى. حالىقارالىق ساياساتكەرلەر وزگە ەلدىڭ ەكونوميكالىق جاعدايىنا, داستۇرىنە, شەكاراسىنا قۇرمەتپەن, توزىمدىلىكپەن قاراعانى دۇرىس. ەكونوميكالىق, ساياسي داۋلاردى كەلىسسوزبەن, پىكىرالماسۋلارمەن, حالىقارالىق ۇيىمدار پاتۋاسىمەن شەشۋگە نەگە بولماسىن؟ مۇنىڭ ءوزىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايتىپ جۇرگەن بولاشاقتىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ نەگىزى دەپ تۇسىنگەن ابزال. قازىر قولىندا قارۋى بارلار عانا ءسويلەيتىن, سولاردىڭ عانا ءسوزى وكتەم شىعۋى ءتيىس تۇسىنىك اۋا جايىلىپ بارا جاتقانداي سەزىلەدى. بۇگىن جەر جۇزىنە قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىرعان لاڭكەستىكتىڭ ءوزى دۇرىس جۇرگىزىلمەگەن قاتە ساياسي قيمىلداردىڭ زاردابى ەكەنىن مويىنداۋ كەرەك. دەرجاۆالار اراسىنداعى ساياسات ءۇلكەن پاراساتقا, دانالىققا نەگىزدەلسە, قانەكي. ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ سوزىندە ايتىلعانداي, يادرولىق قارۋدى جەردىڭ قاي تۇكپىرىنە, قاي سۋدىڭ استىنا اپارىپ تىقسا دا, ونىڭ قاۋىپتىلىگى ازايمايدى عوي. ءاڭگىمە وسىندا. ونى بەيبىت ماقساتقا عانا ءوندىرۋدى قولعا الۋ كەرەك. ونىڭ ءوزىن حالىقارالىق بەلگىلى ۇيىمدار باقىلاۋى ءتيىس. جۇدىرىقتاي جەر – ادامزاتتىڭ ورتاق ءۇيى, يادرولىق جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋمەن ويناعاندار وسىنى ويلاۋى ءتيىس. ۆلاديمير گەرشۋن, قوستاناي وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپشىلار توبىنىڭ مۇشەسى, پروفەسسور. قوستاناي.بەرەكە مەن بىرلىك باستاۋى
ەلباسى بۇل مانيفەسىن دەر شاعىندا, ناعىز قاجەت كەزدە جاريالادى. سەبەبى, بۇگىندە الەمدەگى گەوساياسي جاعدايدىڭ قانداي دەڭگەيدە ەكەنى بارشامىزعا ءمالىم. قازىر الەمدىك قاۋىمداستىق داۋلاسقاندى تاتۋلاستىراتىن, جاۋلاسقاندى جاقىنداستىراتىن ساليقالى ءسوز, سالماقتى ويعا مۇقتاج. ال بەيبىتشىلىككە شاقىرعان ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتىڭ ۇندەۋى سول تالاپتاردىڭ ۇدەسىنەن تولىعىمەن شىعىپ وتىر. سوندىقتان دا, الەمدىك اقپارات قۇرالدارى مەن بەلگىلى ساياسي تۇلعالار قازاقستان باسشىسىنىڭ مانيفەسىنە ەرەكشە ءمان بەرۋدە. وسىنداي جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ۇندەۋ ءۇشىن ۆاشينگتوندا وتكەن سامميت وتە قولايلى جانە ءتيىمدى ساياسي الاڭ بولدى. ەلباسىنىڭ سول مۇمكىندىكتى ءمۇلت جىبەرمەي, بۇگىنگىدەي شيەلەنىسكەن جاعدايعا قاراماستان الەمدى يادرولىق قارۋسىزدانۋعا شاقىرۋىن باتىلدىقتىڭ, كوشباسشىلىقتىڭ جانە بەيبىتسۇيگىشتىكتىڭ جارقىن ۇلگىسى دەر ەدىم. تاعى ءبىر ەرەكشە اتاپ وتەتىن جايت, اتالعان مانيفەستىڭ باسقا ەلدەن ەمەس, ءدال قازاقستان تاراپىنان جاريالانۋى – زاڭدىلىق. ويتكەنى, ءبىز الەمدە الەۋەتى جاعىنان ءتورتىنشى ورىندا تۇرعان يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, سىناق پوليگونىن جاپقان جالعىز ەلمىز. ودان بولەك, ءوز تەرريتوريامىزدا يادرولىق وتىن بانكىن قۇرۋعا كەلىسىم بەردىك. مۇنىڭ ءبارى يادرولىق قارۋسىزدانۋدىڭ العىشارتتارى ەكەنى داۋسىز. ياعني, قازاقستان – سوزىنە ءىسى ساي, سەنىم ارتۋعا تۇرارلىق مەملەكەت. سونىمەن قاتار, بۇگىنگى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – تەرروريزمنىڭ الدىن الۋدا يادرولىق قارۋدان باس تارتۋدىڭ ماڭىزى زور. سەبەبى, اتالعان قارۋ جانكەشتىلەردىڭ قولىنا تۇسسە, جاعداي قازىرگىدەن دە قيىندايتىنى تۇسىنىكتى. ول كەزدە ەلباسى ايتقانداي, جەڭىسكە جەتەتىن ەشكىم بولمايدى. ءبارىمىز جەڭىلەمىز. سوندىقتان, تۇتاس الەمنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن مانيفەستە ايتىلعان باسىم باعىتتاردى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا جۇدىرىقتاي جۇمىلۋىمىز كەرەك. جۇمابەك سارابەكوۆ, تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ سىرتقى ساياسات جونىندەگى ساراپشىسى.قاۋىپسىز ءومىر – بارشاعا قاجەت قۇندىلىق
بۇگىندە الەمنىڭ الپەتى ابىگەرلەنىپ تۇر. ءار جەردە مىلتىق داۋىسى ەستىلىپ, حالىقتىڭ باسىنا قايعى ورناپ, تۋعان جەرىن تاستاپ, وزگە ەلدەرگە بوسىپ, بەيبىت ءومىردى اڭساپ, «قارا سۋ ىشسەم دە, تىنىش جەردە وتىرسام ەكەن» دەيتىن ارماننىڭ جەتەگىندە جۇرگەن ادامدار كوپ. جەر-جاھان ءتۇرلى سىناقپەن, قاۋىپ-قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلۋدە. ءححى عاسىردا ادامزات بالاسىنىڭ الدىنداعى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى «جەر بەتىندە بەيبىتشىلىكتى قالاي ساقتاپ قالا الامىز؟» دەگەن سۇراق بولۋى كەرەك. كۇنى كەشە «الەمدىك كوشباسشى» اتاعىنا يە بولعان ءبىزدىڭ ەلباسىمىز وسىنداي سىن-قاتەرلەردىڭ ىقتيمال سالدارىن بارشا ادامزاتقا اشىق ايتتى. ۆاشينگتوندا وتكەن يادرولىق قاۋىپسىزدىك سامميتىندە سويلەگەن سوزىندە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جالپى جۇرتتى مازالاعان سۇراقتاردى توتەسىنەن قويدى. – بۇگىندە ميلليونداعان ادامدى مىناداي سۇراقتار تولعاندىرادى. الەمدەگى جاعداي قاي باعىتتا ورىستەيتىن بولادى؟ جەتەكشى دەرجاۆالار اراسىنداعى قاراما-قايشىلىقتار ولاردىڭ اراسىنداعى ۇزاق مەرزىمدى جاڭا تەكەتىرەسكە ۇلاسىپ كەتپەي مە؟ قاي ەلدەر جاھاندىق جانە وڭىرلىك دەرجاۆالار جۇرگىزىپ وتىرعان «پروكسي-سوعىستاردىڭ» كەلەسى قۇرباندىعىنا اينالۋى مۇمكىن؟ ازىرشە گۇلدەنىپ تۇرعان قاي ەلدىڭ جەرىن تانكتەردىڭ شىنجىر تابانى تاپتاپ, سناريادتاردىڭ جارىلىسى تالقان ەتپەك؟ قاي قالالاردا بالالار زىمىراندار وتىنان ءولىم قۇشا باستاۋى مۇمكىن؟ جانجالدان قاشقان بوسقىنداردىڭ جاڭا اعىنى قايدان جانە قايدا لاپ قويادى؟ – دەدى ەلباسى. پرەزيدەنت الەم الدىندا قابىرعاسىنان قويىلعان ماسەلەنىڭ شەشۋ جولدارىن دا ايتتى. ول ءۇشىن بۇكىل مەملەكەتتەر بىرىگىپ, كەلىسىمگە كەلۋى كەرەك. سولايشا, ارنايى قۇجات قابىلداپ, مامىلە جاساۋى ءتيىس. ال, قابىلدانعان قۇجاتتا ەلباسى ءۇش ماسەلەنىڭ ناقتى كورسەتىلۋى كەرەكتىگىن باسا كورسەتتى. ەڭ ءبىرىنشى, قازىرگى سوعىستا ەشكىمنىڭ جەڭىمپاز بولمايتىنىن تۇسىنەتىن ۋاقىت جەتتى. قاي تاراپ بولماسىن, ۇلكەن شىعىنعا ۇشىرايدى, ەكونوميكاسى ءالسىرەيدى, حالىقتىڭ باسىنا قاسىرەت ورنايدى. مۇنداي جاعدايدا ەشكىم ءوزىن جەڭىمپاز سەزىنە الماسا كەرەك. «ەكىنشىدەن, جاڭا سوعىستا جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋلار – يادرولىق, حيميالىق, بيولوگيالىق جانە عىلىم جەتىستىگى نەگىزىندە ويلاپ تابىلاتىن باسقا دا كەز كەلگەن قارۋ تۇرلەرىن قولدانۋدان قاشىپ قۇتىلۋ مۇمكىن بولمايدى. بۇل بۇكىل ادامزاتتىڭ قىرىلۋىنا الىپ كەلەدى. جانە وسىعان كىمنىڭ جاۋاپ بەرەتىنىن انىقتاۋدىڭ ءوزى دە كەش بولادى جانە جاۋاپ بەرەتىن ادام دا تابىلمايدى. وسى ىقتيمال قاۋىپ-قاتەردى قازىرگى ۇلتتىق ليدەرلەر مەن ساياساتكەرلەر جانە ولاردىڭ كەيىنگى بۋىن وكىلدەرىنىڭ بارلىعى اكسيوما رەتىندە تۇسىنۋگە ءتيىس»,– دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنەن كەيىن بارلىق كوشباسشى مەملەكەتتەر ويلانۋى كەرەك دەپ ويلايمىز. ۇشىنشىدەن, جەر بەتىندەگى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ بارىسىندا بارلىق مەملەكەتتەر وزدەرىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ايقىن سەزىنۋلەرى كەرەك. سول ارقىلى ءوزارا ءتۇسىنىستىك پەن قۇرمەتتى قالىپتاستىرىپ, سىندارلى كەلىسسوزدەردىڭ ارقاسىندا بەيبىت ءومىردى ساقتاۋعا اتسالىسقاندارى ءجون. قازاق مۇندايدا «كەلىسىپ پىشكەن تون – كەلتە بولمايدى» دەيدى. قانداي جاعدايدا بولماسىن اقىلعا سالىپ, سابىرعا كەلىپ, كەلىسە وتىرىپ قارالعان ماسەلە وڭ ءناتيجەسىن بەرمەك. قازاقستان بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ جونىنەن الەمگە ۇلگى بولا الادى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ەل 25 جىل بۇرىن الەمدە العاشقى بولىپ سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن ءبىرجولاتا جاپتى. «بۇل – ازىرشە الەمدىك تاجىريبەدەگى العاشقى جانە بىردەن-ءبىر وقيعا. جاس مەملەكەت سودان سوڭ كسرو ىدىراعاننان كەيىن مۇراعا قالعان اتوم قارۋىنىڭ الەمدەگى ءتورتىنشى الەۋەتىنە جانە ونى جەتكىزۋ قۇرالدارىنا يەلىك ەتۋدەن ءوز ەركىمەن باس تارتتى. بۇل شەشىم جەتەكشى يادرولىق دەرجاۆالاردىڭ يادرولىق سىناققا موراتوري جاريالاۋىنا قوزعاۋ سالدى. 20 جىل بۇرىن بۇۇ اياسىندا يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت جاسالدى جانە قول قويۋ ءۇشىن اشىق دەپ جاريالاندى, بىراق ول وسى كۇنگە دەيىن كۇشىنە ەنبەي كەلەدى»,– دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. قىسقاسى, ەلباسى الەمدەگى تىنىشتىقتى ساقتاۋدىڭ نەگىزگى جولدارىن كورسەتتى. ەندىگى ماسەلە, كوشباسشى مەملەكەتتەر ليدەرلەرىنىڭ ءىس-ارەكەتىنە بايلانىستى بولسا كەرەك. باقداۋلەت ماقاشەۆ, قىزىلوردا وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. قىزىلوردا وبلىسى.كەز كەلگەن كيكىلجىڭ كەلىسسوزبەن شەشىلسە يگى
ەلباسىنىڭ ۆاشينگتون ءتورىندە حالىقارالىق قوعامداستىقتى قاۋىپسىزدىك پەن ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە شاقىرا ءسويلەگەن ءسوزى الەمدى ەلەڭ ەتكىزدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇل قۇندىلىقتان تۇيەتىن وي – قازاقتىڭ «ىرىس الدى – ىنتىماق» دەگەن دانالىعىن ءبۇگىنگى جاھاندىق جاعداي جاقسى كورسەتىپ وتىر. ادامزات تىنىشتىعى ءۇشىن ەمەس, جەكە ءمۇددەلەر ماقساتىندا الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە ورىن الىپ وتىرعان لاڭكەستىك سول ويدى بەكىتە تۇسۋدە. يادرولىق قارۋدى قولدانباۋ تۋرالى حالىقارالىق كەلىسىمدەر جاسالعانىمەن, جەكەلەگەن مەملەكەتتەر سول مۇمكىندىكتى ءوز ماقساتتارىنا پايدالانىپ, ءوز «كۇشتىلىگىن» تانىتۋدا. مۇنداي «باسىمدىقتىڭ» ارتى جاقسىلىققا اپارمايتىنىن تاريح پەن ۋاقىت جاقسى دالەلدەپ بەردى. الايدا, ونىڭ سالدارىنان ميلليونداعان جازىقسىز جاندار زارداپ شەگۋدە. اقىل مەن پاراساتتىلىق ورنىنا, جاۋىزدىق پەن سوعىسقۇمارلىق ۇستەمدىك ەتىپ تۇر. سوندىقتان بولار, تەرروريزم قاۋپى كۇشەيىپ, بۇگىندە قاۋىپسىز قۇرلىق سانالعان ەۋروپا قالالارىندا تاپا-تال تۇستە تەراكتىلەر ورىن الۋدا. ناۋرىز ايىندا بەلگيا استاناسىنىڭ اۋەجايىندا جانە مەترودا جاسالعان جانتۇرشىگەرلىك جارىلىستار بۇكىل الەمدى ءدۇر سىلكىندىردى. بۇل جاھاندىق قاتەرمەن كۇرەسۋدىڭ جاڭاشا ءتۇرى قاجەت ەكەنىنە كوز جەتكىزدى. ەلباسى اتاپ وتكەندەي, ونىڭ ءبىر عانا شەشىمى بار, ول – سوعىسقا قارۋ-جاراقپەن ەمەس, كەلىسسوزبەن جانە ىنتىماقتاستىقپەن جاۋاپ بەرۋ. ەجەلدەن قازاق جەرىندە بارلىق داۋ-دامايدى كەلىسسوزبەن شەشۋ ءداستۇرى الەم ءۇشىن ۇلگىگە اينالۋى كەرەك. سەبەبى, قازاقستان باسشىسى قاقتىعىسى مەن وزگەرىسى كوپ ءححى عاسىردا تىنىشتىق پەن بىرلىك, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم ورناتۋعا بولاتىنىن دالەلدەدى. سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلۋى, يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ مەن الەم ەلدەرىمەن ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتۋ بەيبىتشىلىككە جەتۋدىڭ قازاقستاندىق جولىنا اينالدى. وسىدان 10-20 جىلدان كەيىن الەمدىك تاريحتا «بەيبىت ءومىر ورناتۋدىڭ قازاقستاندىق جولىن» وقىتاتىنىنا كۇمانىم جوق. ەستەرىڭىزدە بولسا, يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى سامميتتەگى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ ەلباسىنا كورسەتكەن قۇرمەتى بار جالپى سۋرەت قازاقستاندىقتاردىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, ماقتانۋعا سەبەپ بولدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنا تانىتىلعان ەرەكشە قۇرمەتتى بەيبىتسۇيگىش قازاقستان حالقىنا كورسەتىلگەن قۇرمەت دەپ بىلەمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلىمىزدە بۇۇ-نىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن ۇيىمداستىرۋدى ۇسىنۋى الەمدە دوستىق ورناتۋعا باستايتىن ۇلى ماقساتىنداعى تاعى دا ءبىر ماڭىزدى شارا بولاتىنى انىق. ءلازات شىڭعىسباەۆا, الماتى وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى. تالدىقورعان.مىڭ شىندىقتىڭ ءبىر اقيقاتى
عالامشاردىڭ بىرەسە انا جەرىندە, ءبىرەسە مىنا جەرىندە ادامنىڭ جاعاسىن ۇستاتقان سۇمدىق وقيعا از با. سونىڭ ءبارى مەملەكەتتەردىڭ كۇش بىرىكتىرىپ, ەلدەردى اشسا الاقانىندا, جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاۋعا جانتالاسىپ باققاندارعا قارسى تۇرۋىن ءسوزسىز تالاپ ەتەدى. «ءوزىم امان بولسام, بولدى...» دەيتىن زامان ەمەس بۇل. ويتكەنى, قاۋىپ-قاتەر دەگەنىڭ شەكتەن شىعىپ بارادى. جۇمسارتىپ ايتقاندا, وسىلاي. مىنە, ناق وسى اقيقاتتى ءبىزدىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ شارتاراپقا ءالسىن-ءالى قاپەرلەپ كەلە جاتقانى ءمالىم. ۆاشينگتوندا وتكەن يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى IV سامميتتە تاعى دا ءبىزدىڭ قازاقستاننىڭ جاھاندى بەيبىتشىلىككە ۇندەگەن داۋىسى مىعىم, ەرەكشە ەستىلدى. پرەزيدەنتىمىز بۇدان بۇرىن دا الەمدى تاجالدان ساقتاۋ جونىندە تالايعا وي سالدى, ناقتى باستامالارمەن بەيبىتشىلىك سۇيگىش جۇرتتاردىڭ قوشەمەت-قولداۋىنا بولەنگەنى امبەگە ايان. ەلباسىمىز ءوز مانيفەسىندە: «بارشا ادامزات ءححى عاسىرعا جاھاندىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا ءدəۋىرى رەتىندە ءۇمىت ارتتى. بىراق بۇگىندە بۇل ەلەستى ساعىمعا اينالۋى ىقتيمال. Əلەمگە تاعى دا قاتەر ءتونىپ تۇر جəنە ونىڭ اۋقىمىن ەسكەرمەۋگە بولمايدى. جəنە بۇل قاتەر – جاھاندىق سوعىس!» دەپ اشىپ ايتتى. ءيا, مىڭ شىندىقتىڭ ءبىر اقيقاتى دەگەنىڭ وسى ەمەس پە. ن.ءا.نازارباەۆتىڭ وي-تولعامىنان قىرسىقتىڭ قىر استىندا ەكەنىن بايقاۋ بالاعا دا قيىن بولماس. سوندىقتان ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ باسشىسى ادامزاتقا «ءححى عاسىر: سوعىسسىز əلەم» اتتى كەڭ اۋقىمدى باعدارلاماسىن كولدەنەڭ تارتتى. بۇل باستاما دا ءدۇنيەنى ەلەڭ ەتكىزدى. قاراپايىم قازاقستاندىقتىڭ ءبىرى رەتىندە مەن دە سوعىسسىز دۇنيە قۇرۋعا كوپتەگەن مەملەكەت, ۇيىمدار, ءتىپتى, كۇش بىرىكتىرە تۇسەدى دەپ سەنەمىن. ءبىز, اۋدانىمىزداعى «تانىم» دەسترۋكتيۆتىك ءدىني اعىمداردان زارداپ شەككەندەرگە كومەك ورتالىعى» قوعامدىق ءبىرلەستىگىنىڭ قۇرامى, قاتارىمىزداعى باسقا دا ازاماتتارمەن, اقپاراتتىق-ۇعىندىرۋ توپتارىنىڭ مۇشەلەرىمەن بىرگە حالىق اراسىنداعى ءبۇكىل اڭگىمەمىزدىڭ, ءىس-شارالارىمىزدىڭ ءتۇيىنى – ەلدىك, بىرلىك, ەڭبەك, جاس ۇرپاقتىڭ كەمەل كەلەشەگى, تىنىشتىعىمىزدىڭ باعاسىن ءبىلۋ. وسى ارقىلى مەملەكەتىمىزگە كومەكتەسىپ, زاماننىڭ سىن-قاتەرلەرىنە قارسى تۇرۋ بيىك مۇراتىمىز بولىپ تابىلادى. اركىم ءوزىنىڭ بىلىمىمەن, ەڭبەگىمەن, نيەتىمەن الەمدەگى بەيبىتشىلىككە زور ۇلەس قوسا الادى. الدەبىر سەبەپتەرمەن بوتەن بولمىسقا, داستۇرسىزدىككە بەت بۇرعاندارمەن بايلانىس جاساپ, حال-قادەرىمىزشە ولاردىڭ ساناسىنا وي تاستاۋعا ۇمتىلىپ كەلەمىز. وسىعان قاتىستى ناتيجە دە جوق ەمەس. وتانىمىزداعى بەيبىت تىرلىكتىڭ قادىرىن جاندى مىسالدارمەن ءتۇسىندىرىپ, جاھاندىق قاۋىپسىزدىك ءۇشىن تاۋەلسىز جاس مەملەكەتىمىزدىڭ ۇلەسى مەن ءۇنىن كەڭ ناسيحاتتاۋدامىز. قۇرمان بيسەعاليەۆ, «تانىم» دەسترۋكتيۆتىك ءدىني اعىمداردان زارداپ شەككەندەرگە كومەك ورتالىعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى. باتىس قازاقستان وبلىسى.
